گزارش مرکز آمار ایران از دو برابر شدن قیمت بیشتر گروههای مواد غذایی حکایت دارد و همزمان دلار به رکورد ۲۶۰ هزار تومان رسیده است
ایندیپندنت – امیرحسین میراسماعیلی
برای بسیاری از شهروندان مسئله دیگر کاهش سطح رفاه نیست، بلکه تأمین هزینههای ابتدایی زندگی و دوام آوردن تا پایان ماه است

یک فرد روحانی در مترو تهرانــ ایندیپندنت فارسی
در حالی که مسعود پزشکیان از کاهش درآمدهای نفتی جمهوری اسلامی ایران و احتمال گسترش اعتراضات خیابانی سخن میگوید، پیامهای مردم از نقاط مختلف ایران به ایندیپندنت فارسی، تصویری از بحران معیشتی عمیق، ناتوانی در تأمین نیازهای اولیه و افزایش نارضایتی عمومی ارائه میدهد. از کارمندانی که پس از پایان ساعت اداری مجبورند مسافرکشی کنند تا دانشآموزانی که توان خرید کتاب کمکآموزشی ندارند، روایتها نشان میدهد گرانی دیگر تنها به حذف تفریح و خریدهای غیرضروری محدود نیست و به درمان، آموزش، خوراک و حتی ایمنی وسایل نقلیه رسیده است.
مسعود پزشکیان روز پنجشنبه ۲۸ آبان با اشاره به محدودیتهای فروش نفت و تأمین ارز، هشدار داد که بسته شدن مسیرهای صادرات نفت و توقف فعالیت کارخانهها دولت را با کاهش درآمدهای ارزی و مالیاتی مواجه میکند و چنین وضعیتی ممکن است به اعتراضات خیابانی منجر شود.
این سخنان در شرایطی مطرح شد که پیامهای رسیده به ایندیپندنت فارسی از گسترش فشار اقتصادی در میان گروههای درآمدی مختلف حکایت دارد.
یک کارمند شرکت اتوبوسرانی در شاهینشهر اصفهان که یک فرزند دارد، میگوید با حقوق ماهی ۲۰ میلیون تومان و هزینهٔ اجاره مسکن، ناچار است پس از پایان کار روزانه با خودرو شخصی مسافرکشی کند، اما افزایش هزینهٔ تعمیرات و استهلاک خودرو باعث شده است بخش بزرگی از درآمد اضافی او دوباره صرف همان خودرو شود.
فرد دیگری از کرج با حقوق ۴۵ میلیون تومانی، از ناتوانی در تأمین اجاره مسکن یا خرید خودرو میگوید. او که مستأجر است، آیندهای برای بهبود وضعیت مالی خود نمیبیند.
فشار معیشتی حتی به خانوادههای دارای دو درآمد نیز رسیده است. یکی از اعضای هیأت علمی دانشگاه با حقوق ماهانه ۵۰ میلیون تومان میگوید همسرش نیز ۳۵ میلیون تومان درآمد دارد، اما مجموع ۸۵ میلیون تومان حقوق آنها برای تأمین هزینههای زندگی تا دهم ماه کافی نیست.
در بوشهر نیز یک نظامی با حقوق ۲۵ میلیون تومانی از ناتوانی در تأمین مخارج خانواده میگوید. در همین حال، کارکنانی از شرکت هواپیمایی کارون و مجموعههای مرتبط با اتوبوسرانی تهران از تأخیر چندماهه در پرداخت حقوق و معوقات خبر میدهند. یکی از پیامها هم به اخراج صدها نفر از کارکنان یک شرکت پیمانکاری اتوبوسرانی و پرداخت نشدن حقوق و حق بیمه اشاره دارد.
درمان و آموزش، هزینههایی فراتر از توان خانوادهها
گرانی دارو از دیگر موارد پرتکرار در پیامهای مردمی است. مخاطبی با ارسال تصاویری، از افزایش قیمت وارفارین خبر داد و گفت بهای هر بستهٔ این دارو که اوایل سال ۱۴۰۴ حدود ۱۰۰ هزار تومان بود، در پایان همان سال به ۲۸۵ هزار تومان رسید و اکنون از ۵۰۰ هزار تومان عبور کرده است.
یکی از ساکنان آستارا نیز میگوید مراجعه به پزشک برای یک حساسیت پوستی معمولی، برایش پنج میلیون تومان هزینه دارو به همراه داشت. پدری در تهران، هم روایت میکند برای خرید چهار شربت سرماخوردگی و ضدسرفه فرزندش، یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان پرداخته است.
در حوزهٔ آموزش، دانشآموزی در پایهٔ دهم از قیمت چهار میلیون و ۲۰۰ هزار تومانی یک کتاب کمکآموزشی داد. او که پدرش کارگر است، میگوید حتی درخواست چنین مبلغی از خانواده برایش دشوار شده و نگران است که نابرابری اقتصادی فرصت موفقیت در کنکور را از او بگیرد.
از آبدانان ایلام نیز یکی از ساکنان از نبود مدرسه و معلم مناسب خبر داد. به گفتهٔ او، دانشآموزان چند روستا ناچارند هر روز مسیر طولانی رفتوبرگشت را با مینیبوسی بسیار فرسوده طی کنند.
از تعمیر خودرو تا خرید لباس زمستانی
افزایش قیمت قطعات خودرو و خدمات تعمیرگاهی بخش دیگری از مشکلات مطرحشده در پیامها است. یک راننده تاکسی اینترنتی میگوید تعویض دیسک و صفحه کلاچ پژو ۲۰۶ او همراه با اجرت و قطعات جانبی، حدود ۵۲ میلیون تومان هزینه داشته است.
مالک یک پژو ۴۰۵ قدیمی در شهسوار نیز میگوید تعمیر جلوبندی خودرو با قطعات نو ۲۰ میلیون تومان براورد شد و او به دلیل ناتوانی مالی، ناچار شد قطعات دستدوم تهیه کند. با وجود این، هزینهٔ تعمیر به ۱۳ میلیون تومان رسید.
مخاطبی در کرمان هزینهٔ تعویض روغن خودرو خود را هشت میلیون تومان اعلام کرد. به گفتهٔ او، همین سرویس در مراجعهٔ قبلی کمتر از پنج میلیون تومان شد، در حالی که این بار حتی فیلتر روغن نیز تعویض نشد.
فرد دیگری برای خرید لاستیک، تیوپ و لنت عقب موتورسیکلت شش میلیون تومان و برای اجرت تعمیر ۷۰۰ هزار تومان پرداخت. در دورود لرستان نیز قیمت یک جفت لاستیک معمولی تولید داخل ۱۵ میلیون تومان اعلام شد.
همزمان، دانشجویی از ناتوانی در خرید پوشاک مناسب پاییز و زمستان میگوید و میافزاید که به دلیل هزینههای ضروری دیگر، از خرید لباس گرم چشمپوشی کرده است.
نان، سوخت و قبوض، نگرانیهای روزانه مردم
مشکلات تأمین نان در چند استان از دیگر موضوعهای مطرحشده در پیامهای مردمی است. فردی از استان اصفهان میگوید قیمت یک بسته نان باگت تنها طی سه روز از ۷۰ به ۱۴۰ هزار تومان رسید.
در اراک هم یکی از مخاطبان از کمبود آرد و محدودیت سهمیه نانواییها خبر میدهد. فردی ساکن رفسنجان نیز از تعطیلی مکرر نانواییها، افت کیفیت نان و نبود نظارت بر قیمتها شاکی است.
از اصفهان و بوشهر، دربارهٔ صف طولانی بنزین و دشواری دسترسی به کارت سوخت جایگاهها گزارشهایی به ایندیپندنت فارسی رسیده است. فردی در اصفهان هم میگوید پس از یک ساعت انتظار، تنها اجازه یافته است پنج لیتر بنزین بزند. رانندهٔ دیگری هم از توقف شبانه کامیونها کنار جایگاههای بینراهی برای دریافت سهمیهٔ جدید گازوئیل خبر میدهد.
افزایش مبلغ قبوض برق، هزینهٔ تعمیر وسایل گرمایشی و نگرانی از کمبود گاز در زمستان نیز به فشار اقتصادی خانوارها افزوده است. مخاطبی از ساری هزینهٔ تعمیر بخاری گازسوز خود را چهار میلیون تومان اعلام کرد.
از سخنان پزشکیان تا خشم مردم
مسعود پزشکیان روز پنجشنبه در سخنانی دربارهٔ زندگی شخصی خود، از هزینهٔ اندک ازدواجش گفت و جوانان را به سادهزیستی تشویق کرد. این اظهارات با واکنش انتقادی شماری از مخاطبان ایندیپندنت فارسی مواجه شد.
فردی در تهران با اشاره به قیمت مواد غذایی، کمکهای مالی مورداشارهٔ پزشکیان را در برابر هزینههای واقعی زندگی ناچیز دانست. مخاطبی از لرستان نیز با اشاره به ذخایر نفت و گاز ایران، از ناتوانی حکومت در تأمین پایدار برق و گاز انتقاد کرد. مخاطب دیگری از تهران هم تأکید کرد که توصیه به پوشیدن لباس گرم در خانه یا کاهش مصرف انرژی برای خانوادههایی که توان خرید غذای کافی ندارند، پاسخی به مشکلات معیشتی نیست.
در تبریز، یکی از مخاطبان از افزایش خشم عمومی بهویژه پس از گرانی نان خبر داد. پیامهای دیگر هم از نگرانی دربارهٔ گسترش سرقت، فشار مالیاتی بر اصناف، اختلال اینترنت و دشواری تراکنشهای بانکی حکایت دارد.
در حالی که مقامهای جمهوری اسلامی ایران کاهش درآمد نفتی و محدودیت صادرات را از عوامل اصلی مشکلات اقتصادی معرفی میکنند، روایتهای مردمی نشان میدهد فشار ناشی از بحران مالی حکومت مستقیم به زندگی روزمرهٔ مردم منتقل شده است. خانوادههایی که برای خرید دارو، نان، کتاب درسی و تعمیر وسایل ضروری خود با مشکل مواجهاند، اکنون با افزایش قیمت خدمات عمومی، سوخت و کالاهای مصرفی روبهرو شدهاند. برای بسیاری از آنان، مسئله دیگر کاهش سطح رفاه نیست، بلکه تأمین هزینههای ابتدایی زندگی و دوام آوردن تا پایان ماه است.
