اطفای حریق جنگل‌ها با بالگرد؛ سپاه و هوانیروز ساعتی ۲۰ میلیون تومان می‌خواهند

جمعه, ۱۸ام مرداد, ۱۳۹۸
اندازه قلم متن

عکس از آرشیو

آرزو میرزاخانی

فریادزنان کمک می‌خواهد. شعله‌های آتش تمام دشت را فرا گرفته‎اند: «مردم! به دادمان برسید. تمام منطقه دارد در آتش می‌سوزد!»
این صدای مردی است که با ناامیدی، از مردم کمک می‌خواهد که شاید برای خاموش کردن آتش او را یاری دهند. تنها ابزاری که دارد، بیل است و یک سطل کوچک آب.

از ابتدای سال جاری تاکنون، از «خان زنیان» و «کوهمره سرخی» شیراز تا «چهلمیر» خراسان رضوی، «شاه چشمه» فیروزکوه و مناطقی از کرمان و ایلام، بیش از ۴۰۰ آتش سوزی در جنگل‌ها و مراتع کشور رخ داده است که بیش از ۹۰ درصد از آن‎ها منشا انسانی داشته‎اند.  

بر اساس آمار سازمان جنگل‎ها و مراتع کشور، بیش‎ترین آتش سوزی‎ها در جنگل‎ها و مراتع کشور، هر ساله در فصول گرم سال، یعنی تیر و مرداد و با آغاز فصل خزان، یعنی شهریور، مهر و آبان رخ می‌دهند. اما خاموش کردن آتشی که در جنگل‎ها برپا می‌شوند، به خاطر صعب‌العبور بودن برخی از مناطق و نبود بالگرد، گاهی حتی غیرممکن می‌شود. با این حال، «خلیل آقایی»، رییس سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور امسال در مصاحبه‌‌ای با «ایسنا» اعلام کرد که این سازمان در سال ۱۳۹۸ برای اطفای حریق هیچ بالگردی در اختیار ندارد.

خاموش کردن حریق جنگل‎ها گویا تا پیش از سال ۱۳۸۴ در ایران از اهمیت بیش‎تری برخوردار بود. سازمان جنگل‏ها تا آن زمان، دفتری به نام «حفاظت و حمایت طبیعی» با دو معاونت و دو اداره زیر مجموعه داشت. یکی از این معاونت‌ها، «حمایت جنگل» نام داشت که یکی از ادارات آن، اداره «اطفای حریق» بود. این معاونت به طور ویژه وظیفه اطفای حریق جنگل‏های کشور را برعهده داشت. با این وجود، در همان سال و بعد از تشکیل «یگان حفاظت» سازمان جنگل‌ها، چارت اشاره شده از هم گسست و مدیریت اطفای حریق هم به این یگان واگذار شد؛ مسوولیتی دشوار برای بخشی با بودجه بسیار پایین و در اختیار نداشتن امکانات کافی، گاهی حتی غیرممکن است.

یک عضو «انجمن تحقیقات جنگل» در این باره به «ایران‎وایر» می‌گوید: «اولین مرحله از اطفای حریق جنگل‎ها، پیش‎گیری است؛ یعنی باید با فرهنگ‎سازی و شناسایی مناطق مستعد آتش‌سوزی یا نصب تابلوهای هشدار دهنده و در کل، به کارگیری ابزارهای ممکن، از این فاجعه‌ها جلوگیری کرد.»  

به گفته او، مرحله دوم مقابله با آتش سوزی جنگل‌ها، کشف به موقع حریق در نقطه آغاز است: «با کشف به موقع آتش می‌شود آن‌را در نطفه خفه کرد تا به دیگر مناطق سرایت نکند. در این ارتباط، به بالگردها و دکل‌های دیده‌بانی نیاز داریم. اما متاسفانه در اکثر استان‌های کشور به جز در پارک ملی گلستان، این امکانات وجود ندارد.»

بر اساس اصل ۵۰ «قانون اساسی کشور»، حفاظت از محیط زیست یک وظیفه همگانی است. این عضو انجمن تحقیقات جنگل در ایران می‌گوید: «طبق مفاد تبصره ماده ۴۷ “قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل‌های کشور”، وقتی آتش در جنگل شکل گرفت، همه دستگاه‎ها، از جمله صداوسیما و نیروی انتظامی موظف هستند برای اطفای حریق مشارکت داشته باشند. با این حال، بر خلاف قانون، در زمان آتش سوزی وقتی سازمان جنگل‌ها درخواست بالگرد می‌کند، از هوانیروز گرفته تا هلال احمر و سپاه، برای همان بالگرد از اداره منابع طبیعی ساعتی ۲۰ میلیون تومان اجاره می‌گیرند.»

او البته یادآوری می‌کند که این نرخی است که این سازمان‌ها سال گذشته برای در اختیار قرار دادن بالگرد طلب می‌کردند.

این در حالی است که خودروهای برخی از ادارات منابع طبیعی سازمان جنگل‌ها حتی نمی‌توانند هزینه بنزین خودشان را پرداخت کنند: «با این وجود، وقتی جنگلی آتش می‌گیرد، دیگر دستگاه‌ها برخلاف قانون، از سازمان جنگل‎ها پول‎های گزافی مطالبه می‌کنند. انگار که یک باغ شخصی آتش گرفته است و هزینه‌اش را صاحب آن باغ باید پرداخت کند.» 

همین عوامل باعث می‌شوند در بسیاری از موارد و به علت در اختیار نداشتن بالگرد، جنگل‎بان‌ها مجبور شوند برای خاموش کردن آتش، با دست خالی به مناطق صعب‎العبور بروند. همین امر گاهی باعث از دست دادن جان‌شان هم شده است.
عملیات پس از اطفای حریق، مرحله بعدی است:«با خاموش شدن آتش، جنگل‎بان‏ها باید در منطقه حاضر شوند و علت را بررسی کنند. البته در این مورد هم با توجه به کمبود نیرو در این سازمان، انجامش بسیار دشوار است.»  

یک فعال محیط زیست با تاکید بر این که ۱۰ درصد از این آتش سوزی‌ها تعمدا آغاز می‌شوند، به «ایران‏وایر» می‌گوید: «تا زمانی که فقر در جوامع محلی وجود دارد و حفاظت از جنگل هم عایدی نداشته باشد، هم‎چنان شاهد آتش سوزی در جنگل‎ها و مراتع کشور خواهیم بود.»

او ضمن اشاره به این مهم که زندگی جوامع محلی به منابع طبیعی و جنگل‎ها وابسته است، می‌گوید: «ما باید به یاد داشته باشیم که از طرفی تا زمانی که معیشت جوامع محلی تامین نشود، حفاظت از منابع طبیعی در اولویت زندگی آن‎ها قرار نخواهد گرفت. از سوی دیگر هم نیروهای ادارات منابع طبیعی به دلیل حقوق‌های بسیار کم و مشکلات معیشتی که دارند، دچار سرخوردگی شده‌‌اند. بنابراین، اطفای حریق در جنگل‎های کشور با چنین شرایطی، روز به روز دشوارتر می‌شود.» 

آتش سوزی‌های امسال در حالی رخ داده و هکتارها جنگل و مرتع را به خاکستر بدل کرده‏اند که اوایل اردیبهشت ماه یگان حفاظت منابع طبیعی کشور درباره این آتش‌سوزی‌ها هشدار داده و فهرستی هم از مناطق پرخطر اعلام کرده بود. ولی بی‏توجهی به این هشدارها از سوی مسوولان و سهل‏انگاری عده‎ای یا به طورعمدی، شعله‌های آتش را به جان صدها هکتار از جنگل‏ها و مراتع کشور انداخت و جاندارانی که در این مراتع زندگی می‌کنند را هم طعمه حریق کرد.

از: ایران وایر

 


به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید

هنوز نظری اضافه نشده است. شما اولین نظر را بدهید.