محل خروج مسافران پروازهای خارجی فرودگاه «اسن بوآ Esenboğa» در آنکارا، یک تابلوی بزرگ پر از ردیف چراغ‌های روشن دارد با دری فراخ که باز می‌شود به یک سالن درندشت. پشت میله‌های محافظ محل خروج، همیشه پر است از تورلیدرهای شیک‌پوش، دانشجوهای جوان و استقبال کننده‌های مشتاقی که زل می زنند به تابلوی چراغ‌دار راهنما و دری که باز و بسته می‌شود و مسافرهایی که بارشان را تحویل گرفته‌اند.

آنکارا، پایتخت ترکیه شهری اداری و آکادمیک است. اغلب کسانی که از ایران به آنکارا سفر می‌کنند یا خانواده دانشجویان ایرانی مشغول به تحصیل در ترکیه‌اند، یا افرادی که به واسطه شغلشان مامور به خدمت شده‌اند، یا آن دسته که در سفارت کشوری وقت ملاقات، مصاحبه، دریافت ویزا و مواردی از این دست دارند.

تک و توک مسافران ایرانی هم هستند که برای دیدار فرزندان یا نزدیکانشان به این شهر سفر می‌کنند. با این وجود، در ساعت‌هایی که پروازهای تهران-آنکارا به زمین می‌نشینند، سالن انتظار فرودگاه آنکارا شلوغ و پرهمهمه است.

این‌روزها اما این فرودگاه برای ایرانیان خلوت و سوت و کور است. نام تهران در میان پروازهای خارجی تابلوی بزرگ سالن انتظار خالی‌است و آدم‌های پشت میله‌ها با آهنگ آشنای فارسی نام مسافرشان را صدا نمی‌زنند.

با گسترش شیوع ویروس کرونا در ایران تمامی گذرگاه‌های قانونی ورودی از ایران به ترکیه بسته شد. ترکیه پروازهای بین‌المللی از مبدا ایران را متوقف کرد و از ساعت ۸ شب به وقت محلی ۴ اسفندماه ۱۳۹۸، مسافران امکان ورود به ترکیه را نیافتند و در معدود مواردی با سختگیری، تست‌های طولانی، تاخیرهای طاقت‌فرسا و به شرط قرنطینه تا ۱۴ روز تنها از سوی برخی خطوط هوایی امکان پیدا کردند وارد ترکیه شوند.

تا پیش‌ازاین، هواپیمایی «ایران‎ایر» هفته‌ای ۲ پرواز از تهران به آنکارا داشت. روزهای یک‌شنبه و چهارشنبه ساعت شش بعدازظهر هواپیما از فرودگاه امام خمینی به آنکارا پرواز می‌کرد. پروازهای برگشت این شرکت هواپیمایی هم در همین روزها،  ساعت ۲۵:۸ دقیقه شب از فرودگاه آنکارا به فرودگاه امام خمینی تهران انجام می‌شد.

دیگر شرکت هواپیمایی ایرانی، «ماهان‎ایر»، هفته‌ای ۵ پرواز از تهران به آنکارا داشت. از یک‌شنبه تا جمعه پروازها از ایران ساعت ۲۰:۷ دقیقه صبح به آنکارا انجام می‌شد و برگشت مسافران در همین روزها ساعت ۱۱ صبح به‌وقت محلی به مقصد تهران پرواز می‌کردند.

حالا در فرودگاه آنکارا، باجه فروش بلیت هواپیمایی «ماهان» و «ایران‌ایر» تعطیل است. یکی از ماموران هواپیمایی ایران‌ایر که در حال خوردن چای در رستوران است در پاسخ سوالم که بلیت برای ایران می‌خواهم بی‌حوصله و سرسری می‌گوید: «تا اطلاع ثانوی فروش نداریم نه از اونور نه از اینور» می‌پرسم: «پس اگر کسی از ترکیه بخواهد به ایران برود چه باید بکند؟» چپ چپ نگاهم می‌کند: «فعلا امکانش نیست مرزها بسته است.»

وزارت کشور ترکیه روز یکشنبه ۲۳ فوریه (چهارم اسفند) با صدور یک بیانیه به‌صورت رسمی اعلام کرد همه مرزهای این کشور با ایران به دلیل شیوع ویروس کرونا به‌صورت موقت بسته خواهند شد.

«صبا» از دانشجویان مقیم آنکارا به ایران‌وایر می‌گوید: «قرار بود مادر و خواهرم برای دیدار من به آنکارا بیایند. پروازشان با ترکیش ایرلاین بود. همان شبی که صبحش اعلام شد پروازها برای ترکیه یک‌طرفه شده پرواز داشتند. وقتی من شنیدم پروازها کنسل شده خبر دادم و گفتم برای کنسلی بلیت قبل از پرواز اقدام کنید. اما هنوز نتوانستند مبلغ را پس بگیرند. خیلی‌ها هم که خبر نداشتند پروازشان سوخت شد چون تا پای پرواز با آن‌ها تماسی گرفته نشده بود. اغلب پروازهای تهران به آنکارا هم چارتر است و کنسلی ندارد.»

«رویا»، یکی از شهروندان ایرانی ساکن کانادا است و از کنسل شدن پرواز پدر و مادرش و بسته شدن مرز ترکیه بسیار غمگین است. او به ایران‌وایر می‌گوید: «وقت سفارت داشتند برای گرفتن ویزا. بعد از شش سال برنامه‌ریزی کرده بودیم که بتوانیم سال نو را در کنار هم باشیم. حالا مرز بسته شده و اگر کشور دیگری به‌جای ترکیه هم بود هیچ معلوم نبود با شرایط وحشتناکی که اخبارش به ما می‌رسد و روند رو به رشد قربانیان و مبتلایان کرونا، اجازه ورود مسافران ایرانی را می‌دادند.»

با اینکه اسفندماه و در پیش بودن سال نوی شمسی فرصت مغتنمی برای صنعت گردشگری در ترکیه است، خبرگزاری آناتولی گزارش داده که با گسترش ویروس کرونا بسیاری از هتل‌ها قراردادهای خود را به‌صورت یک‌طرفه با مسافران ایرانی لغو کرده و ناچار به عودت وجوه رزرو اتاق‌های خود شده‌اند. اتفاقی که صنعت گردشگری را در ترکیه بی‌شک دچار بحران خواهد کرد.

ترکیه مقصد اصلی گردشگران ایرانی در سال‌های اخیر بوده و گردشگران برای سفر به شهرهای مختلف ازجمله استانبول، آنتالیا و منطقه اژه، دریای سیاه و قارص توجه ویژه نشان می‌دهند.

«ازمیر»، سومین شهر بزرگ ترکیه بعد از استانبول و آنکارا دارای موقعیت ممتاز به‌عنوان شهری تجاری، صنعتی و بندری است.  تا پیش از شیوع ویروس کرونا در ایران، پروازها به ازمیر از دو شهر تهران و تبریز به‌صورت مداوم انجام می‌شد.

اما یکشنبه چهارم اسفند و پس از اعلام رسمی «فخرالدین کوجا»، وزیر بهداشت ترکیه در مورد ممنوعیت پرواز از ایران به این کشور، مسافرانی که با خط هوایی «زاگرس» به ازمیر آمده بودند با تاخیری چندساعته با مانع جدی برای ورود به شهر مواجه شدند.

«سولماز» که به‌عنوان تورلیدر با یکی از مراکز اقامتی مسافران ایرانی در ازمیر همکاری می‌کند می‌گوید: « با پرواز شرکت هواپیمایی زاگرس چند مسافر داشتیم که من برای راهنمایی و کمک به آن‌ها برای ترنسفر فرودگاهی رفتم. هواپیما  که نشست گفتند اجازه خروج نمی‌دهیم و کل پرواز را می‌خواستند برگردانند تهران اما چون چند شهروند اهل ترکیه در پرواز بود و اعتراض کردند، ساعات طولانی مسافران را نگه‌ داشتند. از همه آن‌ها تست گرفتند. آدرس محل اقامت و تلفن گرفتند و به آن‌ها گفته شد ۱۴ روز از محل اقامتشان خارج نشوند. هر روز هم برای سرکشی و تکرار تست و کنترل پایداری وضعیت و  سلامتشان به آن‌ها سر می‌زنند. این پرواز هم آخرین پروازی بود که به ازمیر آمد. بقیه رزروهای ما همه کنسل شدند.»

خبرگزاری آناتولی ترکیه از قول وزیر بهداشت این کشور شمار بیماران مبتلابه ویروس کرونا را در ۳۲ کشور جهان ۴۴ هزار و ۴۰۲ نفر را اعلام کرده که از مجموع مبتلایان ۲ هزار و ۴۶۴ نفر فوت کردند.

مقامات ترکیه می‌گویند با تدابیر زودهنگامی که اندیشیده شده تاکنون موفق به دور نگاه داشتن شهروندان این کشور از ویروس کرونا شده‌اند.

برخی کاربران در شبکه‌های اجتماعی اما  با انتشار یک ویدیو از قرنطینه ۵ نفر- دو ایرانی و سه شهروند ترکیه-  در شهر مرزی وان که با ایران هم‌مرز است خبر داده و گفته بودند این افراد قرنطینه شده‌اند.
خبرگزاری «خبر تورک» همان روز گفت از این افراد نمونه‌گیری شده و نمونه‌ها برای بررسی بیشتر به آنکارا ارسال شده است. وزارت بهداشت ترکیه هم بلافاصله از اعزام یک گروه پزشکی متخصص برای مداوا و رصد وضعیت  این گروه به وان خبر داد.

ساعاتی بعد «فخرالدین کوجا»، وزیر بهداشت ترکیه با انتشار پیامی در توییتر، تصاویر منتشرشده در رسانه‌های اجتماعی درباره مشاهده ویروس کرونا در استان وان را تکذیب و اعلام کرد تست کرونای این پنج نفر منفی بوده اما مراقبت از آن‌ها تا پایان دوره «کمون» یا پنهان بیماری ادامه خواهد داشت.

وان یک شهر پناه‌جوپذیر است و ایرانیان زیادی برای تجارت یا گردش در آنجا حضور یا آمدورفت دارند.

ترکیه تنها کشور همسایه نیست که مرزهایش را به روی ایران بسته است. بنابر گزارش‌ها گرجستان هم پروازهای ایران را معلق کرده است. «نیکول پاشینیان»، نخست‌وزیر ارمنستان هم از توقف ارتباط هوایی ایران با ارمنستان و تعلیق ورود به ارمنستان از گمرک «مغری»، تنها گذرگاه مرزی دو کشور تاحداقل چهارده روز آینده خبر داده است.

سفارت افغانستان در ایران هم در اطلاعیه‌ای گفته تا اطلاع ثانوی ارائه خدمات کنسولی را به حالت تعلیق درمی‌آورد. عراق مرزهای خود با ایران را بسته و کویت هم تردد به ایران را ممنوع کرده است.

از: ایران وایر