برآورد اولیه هزینههای جنگ حکومت ایران با اسرائیل
در تنشهای اخیر میان اسرائیل و حکومت ایران، خسارتهای تحمیل شده بر مردم ایران اغلب کمتر مورد توجه قرار گرفته است. نگاهی اولیه به این موضوع، هزینههای سنگینی را آشکار میسازد.
به باور عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، این هزینهها چنان چشمگیر بوده که حکومت ایران را ناچار به پذیرش آتشبس کرده است.
حسین صمصامی، نماینده مجلس، دلیل پذیرش آتشبس را چنین بیان کرده است: «نه تنها ضعفها و کمبودهای نظامی نسبت به دشمن [اسرائیل]، بلکه اقتصاد ما هم تاب و توان مقاومت در یک نبرد تعیینکننده را ندارد.» او افزود: «این اقتصاد، قد و قامت رفتن به نبردهای از این دست را ندارد.»
بر اساس گزارش رویترز، به نقل از شرکت تحلیلی «کپلر»، پیش از آغاز تنشها در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، حکومت ایران روزانه حدود ۱.۷ میلیون بشکه نفت صادر میکرد.
اما از زمان آغاز حملات هوایی اسرائیل در ۲۳ خرداد، صادرات نفت حکومت ایران تقریباً به ۱۰۲ هزار بشکه در روز رسیده است. این به معنای کاهش ۹۴ درصد از صادرات نفت حکومت ایران است.
با فرض میانگین صادرات روزانه ۱.۷ میلیون بشکه و قیمت هر بشکه نفت برنت حدود ۷۵ دلار (قیمتهای اخیر نفت بین ۷۳ تا ۷۸ دلار نوسان داشته)، درآمد روزانه نفت حکومت ایران در شرایط عادی حدود ۱۲۷.۵ میلیون دلار بوده است. با توقف ۹۴ درصدی صادرات، ضرر روزانه حکومت ایران از فروش نفت حدود ۱۱۹.۹ میلیون دلار برآورد میشود. این یعنی کاهش ۹۴ درصد از ۱۲۷.۵ میلیون دلار درآمد روزانه.
خسارات ناشی از کاهش فروش نفت و هزینه تسلیحات موشکی از جیب مردم ایران
بنابراین، در طول مدت جنگ، زیان حکومت ایران، تنها از توقف ۹۴ درصدی فروش نفت، میتواند به حدود ۱ میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار برسد.
تعیین هزینه دقیق موشکپرانیهای سپاه، پیچیده و تقریباً غیرممکن است. زیرا حکومت ایران ارقام دقیقی از هزینههای نظامی خود را منتشر نمیکند. با این وجود میشود بر پایه اطلاعات منشترشده پراکنده گمانهای زد و آماری ارائه داد.
در جنگ ۱۳ روزه حکومت ایران و اسرائیل، تخمین زده شده است که حکومت ایران تقریباً ۵۹۱ موشک بالستیک و بیش از ۱۰۰ پهپاد تهاجمی را به سمت اسرائیل و قطر شلیک کرده است.
از آنجایی که حکومت ایران زرادخانه متنوعی از موشکهای بالستیک دارد، هزینههای ساخت آنها بهطور قابل توجهی متفاوت است.
اما بر اساس اطلاعات موجود، برخی از هزینههای واحد تخمینی برای موشکهای بالستیک میانبرد و دوربرد به این شرح است:
موشک شهاب ۳: حدود ۳ میلیون دلار
موشک قدر ۱۱۰: حدود ۵ میلیون دلار
موشک سجیل ۲: حدود ۶ میلیون دلار
موشک خرمشهر: حدود ۸ میلیون دلار
موشک عماد: در محدوده ۲۵۰ هزار تا ۱ میلیون دلار
با این ارقام و با محاسبه حداقل هزینه ۵۹۱ موشک ۲۵۰ هزار دلاری، مجموع آن برابر با ۱۴۷ میلیون و ۷۵۰ هزار دلار میشود. حال اگر همه موشکهای بالستیک را از نوع گرانقیمت یعنی خرمشهر در نظر بگیریم، با محاسبه حداکثر هزینه ۵۹۱ موشک ۸ میلیون دلاری، این رقم به ۴ میلیارد و ۷۲۸ میلیون دلار میرسد.
۲ تا ۳ تریلیون دلار از پول مردم ایران فقط در زمینه هستهای دود شد و به هوا رفت!
در حملات اسرائیل به سه مرکز هستهای حکومت ایران (نطنز، فردو و اصفهان)، گزارش دقیقی از میزان آسیب وارده منتشر نشده است.
در آمارهای رسمی، هزینه ساخت، نگهداری، تحقیقات و گسترش تأسیسات غنیسازی و هستهای، ارقام و آمار شفافی وجود ندارد. دلیل آن، ابعاد بسیار مخفیکاری و هزینههای خارج از بودجه برای برنامه هستهای حکومت ایران است.
اما برخی منابع اشاره کردهاند که کل برنامه غنیسازی حکومت ایران بهصورت مستقیم، حدود ۲ تا ۳ تریلیون دلار هزینه بر دوش اقتصاد حکومت ایران تحمیل کرده است. این در حالی است که ۸ سال جنگ خمینی با عراق برای حکومت ایران تنها ۱ تریلیون دلار هزینه داشته است.
جدیدترین گزارش بانک جهانی هشدار میدهد که جنگ حکومت ایران با اسرائیل میتواند تولید ناخالص داخلی حکومت ایران را بیش از ۱۰ درصد کاهش دهد. همچنین، بیکاری، تورم و کمبود سرمایهگذاری را تشدید کند و زیرساختهای تولیدی و اجتماعی را فلج سازد.
حملات اسرائیل، زیرساختهای حیاتی حکومت ایران را هدف قرار داده است. در این باره نیز آمار مشخصی از میزان خسارات وارده منشتر نشده و احتمالا نخواهد شد!
واضح است که داراییهای قابل توجهی نابود یا به شدت تخریب شدهاند که ارزش آن بالغ بر صدها میلیون دلار یا حتی بیشتر میشود.
خسارات ناشی از تخریب منازل و ساختمانها و نهادهای مختلف و بسیار حکومتی را نیز باید به این خسارات افزود.
دیگر خسارات ناشی از جنگ حکومت ایران با اسرائیل
به گفته استاندار تهران، در جنگ با اسرائیل، تنها در تهران، ۱۲۰ واحد به صورت کامل تخریب شده است. همچنین، بیش از ۵۰۰ واحد خسارتهای جدی دیدهاند.
اختلال در فعالیت اقتصادی و توقف یا کاهش کسب درآمد مردم، از رانندگان تاکسی و کامیون تا صاحبان سرمایه خرد و کلان، نیز باید در نظر گرفته شود.
حسین صمصامی، نماینده مجلس، در این باره میگوید: «۱۳ میلیون نفر در تاکسیهای اینترنتی کار میکنند و این روزها کار نکردند، چه کار برای آنها کردیم؟» او افزود: «چه کار برای کشور و کسبهای کردهایم که مغازهاش تعطیل شده یا کارگری که کار نکرده است؟»
سازمان مستقل دادهپردازی استاتیستا به نقل از دادههای نتبلاکس گزارش کرده است که خسارت اقتصادی ناشی از یک روز قطع اینترنت در حکومت ایران، حدود ۶۱ میلیون دلار تخمین زده میشود. به این ترتیب در جنگ اخیر، زیان اقتصادی ناشی از یک هفته قطعی اینترنت در حکومت ایران، بیش از ۴۰۰ میلیون دلار برآورد میشود.
از طرفی، حملات سایبری به بانکهای سپه و پاسارگاد از سوی گروه هکری “گنجشک درنده” نیز هزینه سنگینی را برای بازیابی دادهها و از سرگیری خدمات این بانکها، به بانک مرکزی تحمیل کرد.
اما از آن مهمتر، هک بزرگترین صرافی ارز دیجیتال حکومت ایران «نوبیتکس» است. به اعتراف خود این صرافی، در این حمله، هکرها بیش از ۹۰ میلیارد دلار به سرقت بردهاند.
این آمارها نشان میدهد که تبعات اقتصادی جنگ با اسرائیل به دلیل جاهطلبیهای هستهای ملایان، به شدت بر مردم آسیبهای جدی وارد ساخته است.
منبع: تریبون زمانه