
ایران وایر
سه سال گذشت از روزی که ناگهان خبر رسید دختری از کردستان به نام «مهسا (ژینا) امینی»، ۲۲ساله، بعد از بازداشت توسط «گشت ارشاد» در نزدیکی ایستگاه مترو حقانی تهران و سپری کردن سه روز کما در بیمارستان «کسری» تهران، جان داد. مراسم خاکسپاری او، به شروع گستردهترین جنبش اعتراضی مردم ایران با محوریت حقوق زنان تبدیل شد. همان لحظهای که مردی روی سنگ مزار ژینا نوشت: «ژینا گیان، تو نمیمیری، نامت رمز میشود.» حالا بعد از سه سال، ایرانیهای دور از وطن در چهارگوشه جهان، بار دیگر قدم به خیابان گذاشتهاند تا با برگزاری مراسم مختلف در شهرهای گوناگون، یاد ژینا و تمامی قربانیان سرکوب خونین این جنبش را گرامی بدارند؛ آن هم در شرایطی که نه عدالت برای ژینا اجرایی شد و نه قربانیان و آسیبدیدگان جنبش ژینا به فرجام دادخواهی رسیدند.
***
«مهسا (ژینای) عالمتابم، نامت هنوز ورد زبانهاست، که در دل هر انسانی جای دارد. یاد و نامت گرامی باد. سومین سالگرد مهسا (ژینا) امینی. ۱۴۰۴/۰۶/۲۵»
تنها یک پوستر با همین جملهها، بدون هیچ توضیح دیگری، با سه تصویر مختلف از صورت و لبخند ژینا، چند روز پیش از سومین سالگرد مهسا امینی توسط «امجد امینی»، پدر ژینا، در صفحه «اینستاگرام» او منتشر شد.

در دو سالگرد قبلی مهسا، جو امنیتی اطراف خانه و خانواده او برقرار بود و حتی به حبس خانگی چند ساعته خانواده ژینا منجر شد تا مبادا یادمان او به صحنه اعتراضی دوباره تبدیل شود. حالا در سومین سالگرد او درحالیکه هنوز مشخص نیست خانواده ژینا و اهالی شهر او یعنی سقز در چه حالوهوایی خواهند بود، ایرانیهای دور از وطن در آخر هفته منتهی به سالگرد او، در شهرهای مختلف یاد و نام ژینا را با یادآوری جنبش «زن، زندگی، آزادی» پاس داشتند.
لندن؛ همبستگی با مبارزه ادامهدار مردم ایران برای آزادی
در لندن، پایتخت بریتانیا، روز ۱۴سپتامبر۲۰۲۵، تجمعی برای گرامیداشت یاد ژینا و همبستگی با مبارزه ادامهدار مردم ایران برای حقوق بشر و آزادی برگزار خواهد شد. قرار است که در این مراسم، «عظمت اژدری» خواهر «غنیمت»، از قربانیان شلیک به هواپیمای اوکراینی، «فریبا بلوچ»، کنشگر حقوق بشر، «مهسا پیرایی»، فرزند «مینو مجیدی» از قربانیان سرکوب جنبش ژینا، «محمدرضا عالیپیام» (هالو) فعال سیاسی و نویسنده و همینطور «اسماعیل عبدی»، فعال صنفی معلمان سخنرانی کنند.
پاریس؛ از یادمانی خصوصی تا تجمع در پارک مهسا
در پاریس، «بنیاد نرگس محمدی»، شنبه۱۳سپتامبر، محفلی خصوصی با حضور تعدادی از کنشگران حقوق بشر و هنرمندان فرانسوی و ایرانی برگزار کرد و حاضران درباره سه سال پس از ژینا و جنبش «زن، زندگی، آزادی» به بحث نشستند. در این مراسم، پیامهایی ویدیویی از نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۳ و همچنین «سارا حسین»، رییس هیات حقیقتیاب سازمان ملل در امور ایران، برای حاضران پخش شد.
همچنین تجمعهای مختلفی در قلب فرانسه برنامهریزی شده است. یکی از برنامهها راهپیمایی در ۱۴سپتامبر است و دیگری برای ۲۰سپتامبر اطلاعرسانی شده است که تجمعی در منطقه ۱۰ پاریس در پارکی که به نام «مهسا امینی» نامگذاری شده، برگزار شود.
تورنتو؛ نامش را فریاد بزن: مهسا امینی
سیزده انجمن حقوقبشری در کانادا با انتشار فراخوانی اعلام کردند که آنها هم در ۱۴سپتامبر، «به یاد جانباختگان راه آزادی و همه قربانیان جمهوری اسلامی و به نام فردایی که خواهد آمد»، گردهمایی برگزار میکنند.

در کانادا، برنامههای دیگری هم قرار است برگزار شود. در «کبک» ۱۷سپتامبر و در شهر «ساسکاتون»، شنبه۲۰سپتامبر، تجمعهای مختلفی برگزار خواهد شد.
فرانکفورت، برلین و مونیخ؛ برای ژینا
تجمعها و تظاهراتهای مختلف در شهرهای گوناگون آلمان شکل میگیرند. در شهر مونیخ که حالا بسیاری از آسیبدیدگان جنبش ژینا را در خود دارد، ۱۶سپتامبر مراسمی برگزار خواهد شد.
صدها تن از ایرانیهای مقیم برلین نیز با در دست داشتن پرچمهای مختلف و تصاویر زندانیان سیاسی، به خیابان رفتند.
در فرانکفورت، انجمن «زن، زندگی، آزادی» با برگزاری تجمع و راهپیمایی، سالگرد جنبش ژینا را گرامی داشت. در این مراسم، «سیوان سلیمانی» و «اسماعیل عبدی» سخنرانی کردند و همچنین پیامی از «گوهر عشقی»، مادر دادخواه «ستار بهشتی»، وبلاگنویس کشتهشده زیر شکنجه خوانده شد.
تجمعها و تظاهراتهای اعتراضی در چندین شهر دیگر آلمان نیز برگزار شد.
همچنین در سوئد، استرالیا، هلند، سوییس و دیگر کشورهای جهان، تجمعهای اعتراضی مختلفی برگزار شده است.
اتحادیه اروپا؛ به یاد ژینا و جنبش، برندگان جایزه ساخاروف
در سال ۲۰۲۳، «کمیته حقوق بشر اتحادیه اروپا»، جایزه سالانه «ساخاروف» را به مهسا ژینا امینی و جنبش «زن، زندگی، آزادی» اختصاص داد. قرار بود که در آن مراسم خانواده ژینا هم حضور داشته باشند، اما جمهوری اسلامی از خروج آنها از ایران ممانعت و ممنوعالخروجشان کرد.
«صالح نیکبخت»، وکیل خانواده ژینا، توانست برای این مراسم خود را به اتحادیه اروپا برساند و به نمایندگی از خانواده مهسا امینی، حضور پیدا کند. همچنین «مرسده شاهینکار»، از آسیبدیدگان چشمی جنبش ژینا و «افسون نجفی»، خواهر «حدیث نجفی»، از کشتههای جنبش، به نمایندگی از معترضان حضور داشتند.
حالا در سه سالگی این جنبش، اتحادیه اروپا با برگزاری مراسمی در ۲۲سپتامبر، تعدادی از کنشگران صنفی، حقوقبشری و فعالان حقوق زنان را دعوت کرده است تا درباره سه سال پس از این جنبش، به بحث بنشینند.
همچنین «هانا نیومن»، نماینده پارلمان اروپا کمپینی راهاندازی کرده است تا با حفظ امنیت کنشگران داخل ایران در پلتفرمی امن، صدای فعالان داخل ایران را به فراتر از مرزها برساند.