خطاب به: سرکار خانم پروفسور دکتر مای ساتو
گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران
دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد (OHCHR)
ساختمان ملل، ژنو
CH-1211 Geneva 10
Switzerland
موضوع: درخواست فوری حقوق بشری برای حفاظت از سپیده قلیان و خانواده او در برابر بازداشت مجدد، شکنجه، بازداشت خودسرانه و سرکوب حکومتی؛ درخواست اقدام فوری در چارچوب مأموریت سازمان ملل متحد
سرکار خانم پروفسور دکتر ساتو،
با سلام و احترام،
با نگرانی عمیق، احساس مسئولیت انسانی و درخواست اقدامی فوری، این نامه را خطاب به جنابعالی، بهعنوان گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران، مینویسم.
موضوع این درخواست، سرنوشت سپیده قلیان، مدافع حقوق بشر در ایران است؛ زن جوانی که بخش قابلتوجهی از زندگی خود را در زندانهای جمهوری اسلامی ایران گذرانده و اکنون، بنا بر گزارشهای منتشرشده، بار دیگر با خطر جدی بازداشت و زندانی شدن روبهروست.
همزمان، گزارشهای بسیار نگرانکنندهای درباره بازداشت، ضربوشتم، تهدید، آزار و شکنجه احتمالی اعضای خانواده او منتشر شده است.
نکته بسیار مهم آن است که سپیده قلیان پیشتر شخصاً با ارسال نامهای مفصل، همراه با اسناد و مدارک حقوق بشری، با جنابعالی مکاتبه کرده است.
او در آن مکاتبه، وضعیت نگرانکننده حقوق بشر در ایران، رنج زندانیان سیاسی، اعدامهای مستمر، آزار و تعقیب افراد و پیامدهای ویرانگر این اقدامات بر خانوادههای آنان را تشریح کرده بود.
هدف او صرفاً جلب توجه بینالمللی به نقض جاری حقوق بشر نبود؛ بلکه تلاش داشت شهادتهای شخصی و مستندات تاریخی مربوط به خشونت حکومتی، سرکوب، آزار و سرنوشت قربانیان را ثبت و برای سازمان ملل متحد و جامعه جهانی قابل دسترس کند.
او صریحاً درخواست کرده بود که این گزارشها جدی گرفته شوند و از طریق سازوکارهای بینالمللی حقوق بشر، اقدامات مناسب صورت گیرد.
امروز همان مدافع حقوق بشری که شجاعانه برای جان و کرامت دیگران تلاش کرده است، خود به حمایت و حفاظت فوری بینالمللی نیاز دارد.**
۱. سپیده قلیان؛ مدافع حقوق بشر و صدای انسانهای تحت ستم
سپیده قلیان سالهاست که برای حقوق زنان، انسانهای تحت ستم، زندانیان سیاسی و پایان دادن به اعدامها در ایران فعالیت میکند.
او به دلیل فعالیتهای حقوق بشری خود، بخش بزرگی از سالهای جوانیاش را در زندان سپری کرده است.
پس از آزادی از زندان در ماه مه، با وجود خطرات جدی شخصی، فعالیتهای خود را ادامه داد.
او بهویژه تلاش کرده است صدای کسانی باشد که رنج آنان در پشت دیوارهای زندان و در شرایط سرکوب، کمتر شنیده میشود.
این افراد شامل زندانیان سیاسی، کسانی که با خطر اعدام مواجهاند و خانوادههایی هستند که عزیزانشان اعدام شدهاند.
سپیده قلیان گزارشها، بیانیهها و شهادتهای متعددی را در رسانههای فارسیزبان، انگلیسیزبان و آلمانی منتشر کرده است.
او همچنین با رسانههای آلمانی گفتوگو کرده و از جمله در ارتباط با گزارشهای شبکه 3sat درباره وضعیت زندانیان سیاسی و اعدامها در ایران، توجه افکار عمومی را به شرایط حقوق بشر در کشور جلب کرده است.
افزون بر این، او طی نامهای خطاب به دولت فدرال آلمان و آقای پروفسور دکتر لارس کاستلوچی، مسئول دولت فدرال آلمان در امور سیاست حقوق بشر و کمکهای بشردوستانه، خواستار اقدام شده است.
او در این نامه، وضعیت مردم ایران، شرایط زندانیان سیاسی، اعدامها و موارد جدی نقض حقوق بشر را بهتفصیل تشریح کرده و صریحاً خواستار حمایت و اقدامات مشخص سیاسی و دیپلماتیک شده بود.
بنابراین، فعالیتهای او هرگز تنها به دفاع از آزادی شخصی خود محدود نبوده، بلکه همواره بر حفاظت از جان و حقوق انسانهایی متمرکز بوده است که با سرکوب و آزار روبهرو هستند.
۲. بازداشت خشونتآمیز پدر و برادرزاده ۱۷ ساله سپیده قلیان
بر اساس اظهارات عمومی اخیر سپیده قلیان، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی در غیاب او به منزل خانوادهاش یورش بردهاند.
در جریان این عملیات، پدر و برادرزاده ۱۷ ساله او بازداشت شدهاند.
بنا بر گزارشها، برادرزاده او که هنوز به سن قانونی نرسیده است، در ارتباط با این عملیات در خیابان مورد ضربوشتم قرار گرفته است.
اتهامات مطرحشده درباره رفتار مأموران با پدر سپیده قلیان بهویژه نگرانکننده است.
به گفته سپیده قلیان، پدرش هنگام بازداشت و سپس در دوران نگهداری در بازداشتگاه، بهشدت مورد ضربوشتم و بدرفتاری قرار گرفته است.
گزارش شده است که دستوپای او را بسته، به زمین انداخته، بارها مورد ضربوشتم قرار داده و به مرگ تهدید کردهاند.
بر اثر این خشونتها و شکنجههای ادعاشده، او ظاهراً دچار آسیبهای جسمی قابلتوجهی شده است.
این اتهامات نیازمند تحقیق مستقل و روشن شدن فوری وضعیت سلامت و امنیت شخصی او هستند.
سلامت جسمی و کرامت انسانی یک پدر و یک نوجوان هرگز نباید به ابزاری برای ارعاب و فشار سیاسی تبدیل شود.
۳. بازداشت برادر سپیده قلیان؛ استفاده احتمالی از اعضای خانواده بهعنوان گروگان
پس از بازداشت پدر و برادرزاده ۱۷ ساله سپیده قلیان، برادر او تلاش کرد اطلاعاتی درباره وضعیت اعضای خانواده خود به دست آورد.
او میخواست بداند چرا پدر و برادرزادهاش بازداشت شدهاند و چه اتفاقی برای خواهرش در حال رخ دادن است.
اما بهجای دریافت پاسخ، بنا بر گزارشها، خود او نیز بازداشت شد.
بر اساس اظهارات سپیده قلیان، برادرش سپس به زندان دزفول منتقل شده است.
گفته میشود به او اعلام کردهاند که تا زمانی که خواهرش خود را به نیروهای امنیتی معرفی نکند، آزاد نخواهد شد.
در صورت تأیید این گزارشها، چنین اقداماتی میتواند نشاندهنده استفاده عامدانه از اعضای خانواده بهعنوان ابزار فشار برای وادار کردن یک مدافع حقوق بشر به تسلیم شدن باشد.
این رفتار نگرانیهای جدی درباره بازداشت خودسرانه، مجازات جمعی، خشونت روانی و احتمال گروگانگیری ایجاد میکند.
هیچ انسانی نباید برای وادار کردن انسانی دیگر به سکوت، تسلیم یا معرفی خود به نیروهای امنیتی، از آزادی محروم شود.
۴. نامه پیشین سپیده قلیان به جنابعالی؛ مستندسازی حقوق بشر و شهادت تاریخی
سرکار خانم پروفسور دکتر ساتو،
مایلیم بار دیگر تأکید کنیم که سپیده قلیان پیشتر شخصاً با جنابعالی تماس گرفته و نامهای حاوی اطلاعات و مستندات حقوق بشری ارسال کرده است.
او در آن مکاتبه، وضعیت زندانیان سیاسی، شرایط غیرانسانی بازداشتگاهها، اعدامهای مستمر و رنج انسانهایی را که هدف خشونت حکومتی قرار گرفتهاند، تشریح کرده بود.
او توجه ویژهای به خانوادههای زندانیان سیاسی و کسانی داشت که بستگانشان اعدام شدهاند.
این خانوادهها نهتنها باید اندوه عمیق از دست دادن عزیزانشان را تحمل کنند، بلکه در بسیاری از موارد با ارعاب، ترس، طرد اجتماعی و فشار نهادهای حکومتی نیز مواجهاند.
سپیده قلیان تلاش کرده است تجربیات و شهادتهای آنان را ثبت و برای جامعه جهانی قابل دسترس کند.
چنین مدارکی تنها برای حفاظت فوری از حقوق بشر اهمیت ندارند.
این اسناد همچنین میتوانند به پاسخگویی تاریخی، حقیقتیابی، حفظ یاد و خاطره قربانیان و رسیدگیهای احتمالی حقوقی و قضایی در آینده کمک کنند.
بسیار نگرانکننده خواهد بود اگر یک مدافع حقوق بشر که اطلاعات مربوط به نقض حقوق بشر را در اختیار سازمان ملل متحد قرار داده است، به دلیل همین فعالیتها بار دیگر مورد تعقیب و زندانی شدن قرار گیرد.
از این رو، محترمانه درخواست داریم بررسی فرمایید که آیا اقدامات صورتگرفته علیه سپیده قلیان و خانوادهاش میتواند مصداق اقدامات تلافیجویانه در ارتباط با همکاری او با سازوکارهای بینالمللی حقوق بشر باشد.
۵. «شاید این آخرین پیام عمومی من باشد»؛ هشداری که نباید نادیده گرفته شود
یکی از نگرانکنندهترین موضوعات، پیام عمومی اخیر سپیده قلیان است که در آن اشاره کرده شاید این آخرین ارتباط او با جهان خارج باشد.
این هشدار باید بسیار جدی گرفته شود.
چنین سخنانی نشاندهنده نگرانی او از بازداشت قریبالوقوع و احتمال از دست دادن امکان ارتباط عمومی درباره وضعیت خود و سرنوشت خانوادهاش است.
در عین حال، او تأکید کرده که با وجود فشارهای واردشده بر بستگانش، همچنان به اصول و باورهای حقوق بشری خود پایبند خواهد ماند.
شجاعت او شایسته احترام است.
با این حال، این ایستادگی نباید باعث شود جامعه جهانی خطرات فوری پیش روی او را دستکم بگیرد.
نباید اقدام را تا زمانی به تأخیر انداخت که سپیده قلیان بار دیگر زندانی شود، از دید افکار عمومی ناپدید گردد، ارتباطش با جهان خارج قطع شود یا مورد آزار و شکنجه بیشتری قرار گیرد.
۶. درخواستهای فوری ما از جنابعالی بهعنوان گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد
با توجه به این شرایط بسیار نگرانکننده، محترمانه و با تأکید فراوان از شما درخواست داریم اقدامات زیر را در چارچوب مأموریت خود بررسی کرده و در صورت امکان، بدون تأخیر پیگیری فرمایید.
۱. مداخله فوری برای حفاظت از سپیده قلیان
درخواست داریم صدور یک درخواست اقدام فوری (Urgent Appeal) خطاب به مقامات ذیربط جمهوری اسلامی ایران را از طریق رویههای ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد بررسی فرمایید؛ اقدامی که خطر بازداشت خودسرانه مجدد و تهدید احتمالی سلامت جسمی او را مورد توجه قرار دهد.
*۲. حفاظت و آزادی اعضای خانواده او
ما خواستار روشن شدن فوری محل نگهداری، وضعیت جسمی و شرایط حقوقی پدر، برادر و برادرزاده ۱۷ ساله سپیده قلیان هستیم.
هر یک از اعضای خانواده که همچنان بهصورت خودسرانه در بازداشت هستند باید فوراً آزاد شوند و تمامی تهدیدها، ارعابها و اقدامات تلافیجویانه علیه خانواده متوقف گردد.
۳. تحقیق مستقل درباره اتهامات شکنجه و بدرفتاری
گزارشهای مربوط به بدرفتاری شدید و آسیبهای واردشده به پدر سپیده قلیان و همچنین خشونت ادعاشده علیه برادرزاده نوجوان او باید بهطور مستقل بررسی شوند.
افراد آسیبدیده باید به خدمات درمانی ضروری، وکیل و حمایت مناسب دسترسی داشته باشند.
۴. بررسی اقدامات تلافیجویانه احتمالی به دلیل همکاری با سازمان ملل متحد
بهطور مشخص درخواست داریم بررسی فرمایید که آیا اقدامات علیه سپیده قلیان و خانواده او میتواند با فعالیتهای مستندسازی و ارائه اطلاعات او به سازوکارهای بینالمللی حقوق بشر مرتبط باشد.
۵. حفظ و بررسی مستندات پیشتر ارسالشده
محترمانه درخواست داریم نامهها، شهادتها و مستندات حقوق بشری که سپیده قلیان پیشتر ارائه کرده است، در چارچوب مأموریت شما مورد توجه قرار گیرد.
در صورت ضرورت و با رعایت امنیت، محرمانگی و رضایت آگاهانه افراد مربوط، این اسناد میتوانند در اختیار دیگر سازوکارهای صلاحیتدار بینالمللی قرار گیرند.
۶. همکاری با دیگر سازوکارهای حقوق بشری سازمان ملل متحد
درخواست داریم امکان هماهنگی با مأموریتهای مرتبط با شکنجه، بازداشت خودسرانه، مدافعان حقوق بشر و آزادی بیان و همچنین هیئت مستقل بینالمللی حقیقتیاب درباره جمهوری اسلامی ایران بررسی شود.
۷. جلب توجه بینالمللی به حفاظت از خانوادهها
از شما درخواست داریم در چارچوب مأموریت خود، توجه جامعه جهانی را به خطر هدف قرار گرفتن عمدی اعضای خانواده مدافعان حقوق بشر و استفاده از آنان بهعنوان ابزار فشار سیاسی جلب کنید.
۸. حفاظت در برابر اعدامها و تعقیب سیاسی
محترمانه درخواست داریم تلاشهای خود را برای حفاظت از زندانیان سیاسی، مقابله با اعدامهای خودسرانه و دفاع از جامعه مدنی ایران ادامه دهید و اطلاعات و مستندات ارائهشده از سوی سپیده قلیان را نیز مورد توجه قرار دهید.
۷. حقوق بشر باید در مرکز مسئولیت بینالمللی قرار داشته باشد
سرکار خانم پروفسور دکتر ساتو،
سپیده قلیان زن جوانی است که آزادی و بخش بزرگی از سالهای جوانی خود را به دلیل پایبندی به حقوق بشر از دست داده است.
پس از آزادی از زندان، او باید این امکان را میداشت که زندگی خود را در آزادی و امنیت از نو بسازد.
اما او بار دیگر تصمیم گرفت صدای کسانی باشد که صدایشان سرکوب شده است.
او درباره زندانیان سیاسی سخن گفت.
اعدامها را مستند کرد.
صدای خانوادههای قربانیان شد.
از سازمانهای بینالمللی و دولتها خواست که چشم خود را بر این رنجها نبندند.
و اکنون خود او بار دیگر با خطری جدی روبهروست.
پدرش نباید به دلیل مستندسازی نقض حقوق بشر توسط دخترش مورد خشونت قرار گیرد.
برادرزاده نوجوان او نباید قربانی خشونت حکومتی شود.
برادرش نباید برای وادار کردن خواهرش به تسلیم شدن در بازداشت نگه داشته شود.
یک خانواده کامل هرگز نباید به دلیل فعالیت مسالمتآمیز حقوق بشری یک زن جوان مجازات شود.
ما آگاهیم که سازوکارهای بینالمللی حقوق بشر در چارچوب محدودیتهای مشخص حقوقی و نهادی فعالیت میکنند.
با این حال، معتقدیم که دقیقاً در چنین مواردی، توجه و اقدام بهموقع سازمان ملل متحد میتواند اهمیت ویژهای داشته باشد.
حقوق بشر نباید تابع منافع دیپلماتیک، اقتصادی یا ژئوپلیتیکی شود.
دیپلماسی باید در خدمت حفاظت از انسانها باشد. جان انسانها هرگز نباید بهای منافع دیپلماتیک شود.
از این رو، با فوریت از شما درخواست میکنیم:
لطفاً از امکانات موجود در چارچوب مأموریت خود برای کمک به حفاظت از سپیده قلیان و خانواده او استفاده کنید.
لطفاً امکان مداخله فوری را بررسی فرمایید.
لطفاً کمک کنید تا موارد گزارششده نقض حقوق بشر بهطور مستقل بررسی شوند و شهادتهای افراد آسیبدیده از میان نروند.
سپیده قلیان تلاش کرده است حقیقت رنج دیگران را ثبت و به آگاهی جامعه جهانی برساند.
او نباید به دلیل این تعهد انسانی، بار دیگر از آزادی محروم شود.
۸. درخواست نهایی و فوری
سرکار خانم پروفسور دکتر ساتو،
این نامه فراتر از یک اطلاعرسانی رسمی درباره وضعیت نگرانکننده حقوق بشر است.
این نامه یک درخواست فوری انسانی است.
موضوع، امنیت یک زن جوان، سلامت جسمی اعضای خانواده او و حفاظت از انسانهایی است که بهصورت مسالمتآمیز برای آزادی، عدالت و کرامت انسانی تلاش میکنند.
ما نباید منتظر بمانیم تا فاجعهای قابل پیشگیری رخ دهد.
سپیده قلیان نباید بار دیگر بهصورت خودسرانه زندانی شود.
خانواده او نباید به ابزار فشار یا گروگانگیری تبدیل شود.
خشونتهای گزارششده و اتهامات شکنجه باید بهطور مستقل بررسی شوند.**
جامعه جهانی باید پیش از آنکه دیر شود، اقدام کند.
محترمانه و با تأکید فراوان از جنابعالی درخواست دارم تمامی اقدامات مناسب و ممکن در چارچوب مأموریت خود بهعنوان گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد را بررسی و پیگیری فرمایید.
همچنین سپاسگزار خواهم شد اگر دریافت این نامه را بهصورت کتبی تأیید کرده و در صورت امکان اطلاع دهید که آیا و چگونه میتوان این پرونده را در چارچوب مأموریت شما پیگیری کرد.
برای ارائه اطلاعات بیشتر، اسناد تکمیلی یا هرگونه توضیح، در هر زمان در دسترس هستم.
از تلاشهای ارزشمند شما در دفاع از حقوق بشر و توجه به این درخواست فوری صمیمانه سپاسگزارم.
با احترام فراوان،
بهروز اسدی
فعال حقوق بشر
سخنگوی جنبش زن، زندگی، آزادی در آلمان (Woman Life Freedom Germany)**
دارنده نشان افتخار شایستگی جمهوری فدرال آلمان (Bundesverdienstkreuz)**
پیوستها:
۱. سه تصویر از بیانیهها و گزارشهای عمومی سپیده قلیان درباره بازداشت و بدرفتاری ادعاشده با اعضای خانواده او.
۲. نامه خطاب به پروفسور دکتر لارس کاستلوچی، مسئول دولت فدرال آلمان در امور سیاست حقوق بشر و کمکهای بشردوستانه، جهت اطلاع.