سهم ایران در انتخاب بهترینهای فوتبال آسیا در سال ۲۰۲۵ سه نام بود؛ «مرضیه جعفری» بهترین مربی زنان آسیا، «سالار آقاپور» بهترین فوتسالیست و «علیرضا فغانی» که البته چون از سوی فدراسیون فوتبال در سال ۱۴۰۱ از ایران رانده شد، افتخار عنوان بهترین داور به استرالیا رسید.
شاید اما انتخاب مرضیه جعفری، بهترین و شیرینترین عنوان یک دهه اخیر فوتبال ایران بود؛ فوتبالی رو به سقوط که دیگر به نظر میرسد آخرین سنگر دلخوشی مردم هم نیست.
مرضیه جعفری در پستی احساسی، موفقیتش را به دختران ایران و همینطور خانوادهاش تقدیم کرد: «به افشین، برادر عزیزم و ملیکای مهربونم که نبودشان همیشه زخمی عمیق بر دلم گذاشته و حضورشان را در هر موفقیت حس میکنم. به یاد پدرم که مرا با فوتبال آشنا کرد و مادرم که ستون صبر و آرامش زندگی من بود؛ و سها، دختر نازنینم، روشنی دل و تکیهگاه روزهای سخت؛ که لبخندش بزرگترین انگیزهٔ ادامه دادن من است.»
مرضیه جعفری در زلزله سال ۱۳۸۲ بم بسیاری از عزیزان و نزدیکانش را ازدستداده بود.
او حالا مهمترین امید تیمی است که باید در جام ملتهای زنان آسیا شرکت کند. مرضیه جعفری که بحرانزدهترین تیم تاریخ فوتبال زنان ایران را تحویل گرفت و در مدتی کوتاه به جام ملتها رساند، با چه چالشهایی روبرو است؟
نقطه قوت زنان ایران؛ زنی که روزی ممنوعیت انضباطی داشت
تیم ملی فوتبال زنان ایران در حال حاضر تحت هدایت مرضیه جعفری پرافتخارترین مربی فوتبال در ایران است.
مرضیه جعفری با ۱۱ عنوان قهرمانی که بهعنوان سرمربی تیم خاتون بم به دست آورده، سالها شایستهترین گزینه برای هدایت این تیم بود؛ اما آنچه فوتبال زنان ایران در سالهای گذشته دید این است که مرضیه جعفری سالها با بیعدالتی مسوولین فدراسیون فوتبال صرفا به دلیل آنچه «ممنوعیت انضباطی» خوانده میشد، از نشستن روی نیمکت تیم ملی محروم بود.
فدراسیون فوتبال طی ده سال گذشته هرگز در مورد این ممنوعیت انضباطی توضیحی نداد.
اما با آغاز دوران نایب رییسی «فریده شجاعی» در بخش زنان فدراسیون فوتبال، مرضیه جعفری روی نیمکت تیم ملی نشست و توانست دومین صعود زنان ایرانی به مرحله نهایی جام ملتهای زنان آسیا را رقم بزند.
مرضیه جعفری، مربی نامحبوب مهدی تاج در سالهای گذشته، ۲۴مهر۱۴۰۴ از سوی کنفدراسیون فوتبال آسیا بهعنوان «بهترین مربی زن سال آسیا» انتخاب شد. برخی خانم جعفری را برگ برنده و مهمترین نقطه قوت تیم ملی زنان ایران در جام ملتهای آسیا میدانند.
برنامه آمادهسازی؛ ناقص و نامعلوم
تیم ملی فوتبال زنان ایران در جدیدترین ردهبندی فیفا در رده هفتادم این رنکینگ قرارگرفته است. همین جایگاه و شناخت مرضیه جعفری از فاصله تیم ملی فوتبال زنان ایران با سایر تیمهای حاضر در جام ملتها باعث شد که سرمربی تیم ملی، اردوهای متعددی برای آمادهسازی تیمش، پس از صعود به جام ملتها را در دستور کار بگذارد. نکته قابل تامل اینجاست که تیم ملی زنان تا موعد شروع جام ملتها که اسفند ۱۴۰۴ است، فقط دو فیفادی پیشروی خود دارد. این یعنی دو فرصت برای بازیهای دوستانه و رسمی. در اولین فیفا دی تیم زنان ایران بین ۲۸ مهر تا ۷ آبان در تورنمنتی سهجانبه با تیمهای هند و نپال حاضر میشوند. هند با قرار گرفتن در رده ۶۳ رنکینگ فیفا، یکی از ۱۲ تیم حاضر در جام ملتهای آسیا است و سطح فنی بالاتری در تناسب با ایرانی دارد که در رده هفتادم جهان قرارگرفته است.
تیم ملی زنان نپال هم که در رده ۸۷ ردهبندی فیفا جای دارد، با اختلافی کمی نسبت به حریفانش، از صعود به جام ملتهای زنان بازماند. این دو دیدار تدارکاتی میتوانند برای تیم ایران حکم تمرینهای شبیهسازی بازی با رقبایی مثل کره جنوبی و فیلیپین را داشته باشند و در آمادهسازی برای جام ملتها نقش مهمی ایفا کنند. فدراسیون فوتبال برای دومین فیفادی زنان برنامهای ندارد و این موضوع یکی از چالشهای مرضیه جعفری است. منابع ایران وایر میگویند خانم جعفری پیشازاین دو بار برای انجام بازیهای دوستانه در دومین فیفادی، از فدراسیون فوتبال درخواست کرده است.
چالشها؛ نبود بازیهای تدارکاتی مناسب، مشکلات مالی، پاداش ناچیز صعود
یکی از بزرگترین دغدغههای مرضیه جعفری، سرمربی تیم ملی، کمبود بازیهای دوستانه با تیمهای قدرتمند آسیایی است. طبق تقویم فیفا، تیم ایران میتواند تا سه بازی تدارکاتی در پنجره ۲۸ مهر تا ۷ آبان برگزار کند، اما برنامهریزی ضعیف فدراسیون باعث شده فقط در یک تورنمنت کوچک سهجانبه با تیمهای هند و نپال شرکت کند. درحالیکه رقبایی ایران مانند استرالیا با تیمهایی چون انگلیس و ولز دیدار میکند، ایران هنوز از برگزاری دیدارهای جدی محروم است. این کمکاری مستقیماً بر آمادگی تاکتیکی و روحی بازیکنان تأثیر میگذارد و شکاف فنی بین تیم ایران و رقبا را بیشتر میکند.
در کنار این، پرداخت نشدن حقوق و مزایای سرمربی تیم ملی به یکی از نقاط تاریک عملکرد فدراسیون تبدیلشده. گفته میشود چندین ماه است حقوق مربیان پرداختنشده و وعدههای مکرر فدراسیون همچنان عملی نشده است. چنین برخوردی نهتنها انگیزه مربیان را کاهش میدهد، بلکه تصویری ناعادلانه از وضعیت فوتبال زنان ایران در مقایسه با تیمهای مردان نشان میدهد.
پس از صعود تاریخی دختران ایران به جام ملتها، فدراسیون تنها مبلغ ۴۵ میلیون تومان به هر بازیکن پرداخت کرد؛ رقمی که حتی در برابر پاداشهای تیمهای مردان لیگ داخلی هم ناچیز است. این تصمیم واکنشهای زیادی در فضای مجازی و میان کارشناسان به دنبال داشت. بسیاری این رفتار را نشانهای از بیارزشی تلقی کردن تلاش زنان دانستند؛ زنانی که با حداقل امکانات، شرایط سخت و پشتیبانی محدود توانستند برای دومین بار نام ایران را در میان ۱۲ تیم برتر آسیا ثبت کنند.
تبعیض در امکانات و شرایط تمرینی
تبعیض میان تیمهای زنان و مردان در امکانات ورزشی، یکی از قدیمیترین و عمیقترین مشکلات ساختاری فوتبال ایران است. تیم ملی زنان اغلب در زمینهایی تمرین میکند که کیفیت چمن آن در حد تیمهای پایه هم نیست. لباسهای تمرینی و رسمی تیم هم اغلب از استانداردهای لازم برخوردار نیست و بسیاری از بازیکنان از نبود کفش، لباس و تجهیزات ورزشی مناسب گلایه دارند.
شرایط اقامت در اردوها نیز فاصله زیادی با استانداردهای حرفهای دارد؛ خوابگاهها اغلب ساده و بدون امکانات رفاهی کافی هستند. درحالیکه تیمهای مردان حتی برای اردوهای داخلی از بهترین هتلها و زمینهای اختصاصی بهره میبرند.
بیتفاوتی فدراسیون و یک رییس ضد زن
در رأس همه این مسائل، سکوت و بیتفاوتی مهدی تاج، رییس فدراسیون فوتبال، بیش از هر چیز به چشم میآید. پس از صعود تاریخی تیم زنان به جام ملتها، تنها واکنش تاج، یک پیام کوتاه تبریک بود؛ پیامی خشک و رسمی که هیچ نشانی از قدردانی یا حمایت واقعی نداشت. این در حالی است که در صعودهای مشابه تیمهای مردان، معمولا مراسم تقدیر، نشست خبری و حتی پاداشهای چند صدمیلیونی برگزار میشود. همین تفاوت در رفتار، گویای نگاه سطحی و غیرحرفهای فدراسیون نسبت به فوتبال زنان است. دیگر نشانه بیمیلی و بیتفاوتی رییس فدراسیون نسبت به تیم ملی زنان ایران را میتوان در مراسم قرعهکشی جام ملتهای زنان دید.
مهدی تاج که خودش و ۸ نفر دیگر را برای سفر به مراسم قرعهکشی جام جهانی ۲۰۲۶ قاره آمریکا به سفارت ایالاتمتحده معرفی کرده بود، نهتنها خودش به مراسم قرعهکشی جام ملتهای زنان نرفت که هیچ نمایندهای را هم از فدراسیون به استرالیا نفرستاد؛ زمان قرعهکشی و بیرون آمدن نام ایران، هیچ نمایندهای از فدراسیون و تیم ملی زنان در محل این مراسم حضور نداشت. تیم ملی فوتبال زنان ایران با شجاعت بازیکنان و مربیانش به نقطهای رسیده که روزی دستنیافتنی به نظر میرسید، اما حالا در آستانه مهمترین تورنمنت قارهای، بیش از هر زمان دیگری به حمایت، برنامهریزی و احترام واقعی نیاز دارد. بیتفاوت ماندن فدراسیون در قبال روند آمادهسازی این تیم، نهتنها فرصت تاریخی در جام ملتها را از بین خواهد برد، بلکه انگیزه نسل تازهای از دختران فوتبالیست هم خاموش میشود؛ نسلی که باوجود تمام نابرابریها، هنوز برای سربلندی ایران میجنگد.
از: ایران وایر
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید