ایران وایر
هفتروز از مرگ مشکوک «خسرو علیکردی»، وکیل خانوادههای دادخواه و معترضان و زندانیان سیاسی در مشهد میگذرد. پیکر او صبح روز شنبه، ۱۵آذر۱۴۰۴ در محل کارش در حالیکه از صندلی که بر آن نشسته بود، به زمین افتاده و صورتش زخمی شده بود، پیدا شد. منابع ایرانوایر میگویند که برادر دادخواهش، «جواد علیکردی» شامگاه جمعه ۲۱آذرماه بازداشت شده است.
***
درست یک روز پیش از مراسم هفتم خسرو علیکردی، خبرگزاری «مهر»، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی، ویدیویی ۵۴ثانیهای از فیلم یکی از دوربینهای مداربسته دفترش را که پشت سر او قرار دارد و خسرو علیکردی به سختی در گوشهای از تصویر دیده میشود را منتشر کرده است. او در این ویدیو در حال چک کردن موبایلش است و لحظهای بعد بدون کمترین نشانی از درد و حال بد از روی صندلی به زمین میافتد و بدنش شروع به لرزیدن میکند.
همزمان خبرها از مشهد و مراسم هفتم آقای علیکردی حاکی از بازداشت و ضربوشتم دهها نفر از جمله «علی آدینهزاده،» پدر دادخواه «ابوالفضل آدینهزاده» از نوجوانان کشته شده در اعتراضات «زن زندگی آزادی» و «نرگس محمدی»، فعال سرشناس حقوق بشر و برنده جایزه نوبل صلح است. منابع ایرانوایر گفتهاند که خانم محمدی با خشونتی شدید بازداشت شده است.
ویدیوها و تصاویر منتشر شده از این مراسم هم خبر از شعاردهی گسترده شهروندان و حضور نیروهای لباسشخصی با چماق در مقابل مسجد «غدیر باباعلی» دارد، مسجدی که قرار بود هفتم خسرو علیکردی به سبک و سیاق معمول در آن برگزار شود ولی با ممانعت ماموران از ورود شماری از مردم، در خیابان و با اعتراض و شعاردهی برگزار شد.
یک شاهد عینی این مراسم به ایرانوایر گفته که نیروهای امنیتی، لباسشخصیها از انبوه جمعیت غافلگیر شده بودند.
مراسم هفتم خسرو علیکردی؛ تجمع گسترده، بازداشت و ضربوشتم مهمانان
ایرانوایر مطلعشده که جواد علیکردی، شامگاه جمعه ۲۱آذرماه، برای شام بههمراه چند نفر از نزدیکانش به یک رستوران رفته بوده که بازداشت شده است. ماموران امنیتی که منابع ما میگویند از اطلاعات سپاه بودند، گوشی تلفن همراهان او را ضبط کرده و آقای علیکردی را بازداشت و با خود بردهاند. از محل نگهداری و اتهامات این برادر دادخواه اطلاعی در دست نیست.
ویدیوها و تصاویر منتشر شده از مراسم هفتم خسرو علیکردی، وکیل جانباخته خبر از تجمعات گستردهای از سوی شهروندان معترض و فعالان مدنی و سیاسی دارد. در این تجمعها شعارهایی علیه استبداد سیاسی حاکم بر ایران و شعارهایی در حمایت از شاهزاده «رضا پهلوی» و پادشاهی پهلوی سرداده شده است.
به جز مراسم هفتم، در مراسمی که روز قبل در سبزوار و در روستای «عبدل آباد» بر سر مزار خسرو علیکردی برگزار شده بود نیز حاضران شعارهایی علیه «علی خامنهای»، رهبر جمهوری اسلامی و در پاسداشت یاد خسرو علیکردی سر میدادند.
با اینحال، منابع ایرانوایر تایید کردهاند که جمعیت حاضر برای شرکت در مراسم هفتم آقای علیکردی، بسیار بیشتر از روزهای قبل بوده و بسیاری از مردم، از شهرهای مختلف ایران برای حضور در این مراسم و تسلی دادن به خانواده داغدار او در مشهد حاضر شده بودند.
همچنین با حضور گسترده نیروهای امنیتی و ممانعت آنها از ورود برخی از حاضران و مهمانان به درون مسجد «غدیر باباعلی» در محله ششصد دستگاه، این مراسم از سوی نیروهای امنیتی به خشونت کشیده شده است.
در پی این خشونتها، ایرانوایر مطلع شده که اطلاعات سپاه مشهد، حدود ۴۰نفر از فعالان مدنی، زندانیان سیاسی سابق و خانوادههای دادخواه که برای مراسم هفتم آقای علیکردی حاضر شده بودند را بازداشت کرده است. برخی از این افراد تا زمان نوشتن این گزارش که بامداد روز شنبه ۲۲آذر به وقت ایران است، آزاد شدهاند.
در میان بازداشتشدگانی که هنوز آزاد نشدهاند، «نرگس محمدی»، برنده جایزه نوبل صلح، «پوران ناظمی»، «سپیده قلیان»، «عالیه مطلبزاده»، «هستی امیری»، همگی فعال مدنی و زندانی سیاسی سابق و «علی آدینهزاده»، پدر دادخواه «ابوالفضل آدینهزاده»، نوجوان کشته شده در اعتراضات «زن زندگی آزادی» در مشهد هم حضور دارند. «مرضیه آدینهزاده»، خواهر ابوالفضل نیز نوشته از عمویش «رضا آدینهزاده»، هیچ خبری در دست نیست.
منابع ایرانوایر گفتهاند که با ممانعت ماموران از ورود برخی حاضران به داخل مسجد برای برگزاری مراسم و ضربوشتم و زخمیکردن برخی از کسانیکه برای سرسلامتی دادن به خانواده به مسجد آمده بودند، عدهای از حاضران از جمله زنان زندانی سیاسی سابق شروع به شعار دادن کردند که ماموران امنیتی با خشونت شدید و ضربوشتم آنها را بازداشت کردند.
در ویدیوهایی که «مهشید ناظمی»، فعال حقوقبشر در تبعید و خواهر پوران ناظمی نیز در تماس تلفنی با خواهرش به صورت لایو در اینستاگرام خود منتشر کرده، دستکم دو مرد که چماق بهدست دارند، دیده میشوند که به سمت جمعیتی که در مقابل درب آهنی و سبزرنگ مسجد ایستادهاند و احتمالا قصد ورود به داخل مسجد را دارند، هجوم میبرند. در پس زمینه، عدهای از شهروندانی که برای شرکت در مراسم هفتم آقای علیکردی آمدهاند، شعار میدهند. صدای یک زن شنیده میشود که شعار «مرگ بر خامنهای» میدهد، اما مردی از میان حضار، او را به سکوت تشویق میکند.
در ویدیوی دیگری، نرگس محمدی به همزمانی هفتم خسرو علیکردی و سالگرد اعدام «مجیدرضا رهنورد»، معترض اعدامشده در مشهد اشاره کرده و میگوید: «همه ما ایرانی هستیم.» خانم محمدی به حمله ماموران با چماق به مردم حاضر در این مراسم نیز اشاره میکند.
در این ویدیو، زنان همراه با خانم محمدی، شعار «قسم به خون یاران ایستادهایم تا پایان» سر میدهند. منابع «ایرانوایر» گفتهاند که دقایقی بعد از این شعاردهی، این فعالان با ضربوشتم شدید توسط اطلاعات سپاه مشهد بازداشت شدهاند.
همزمان ویدیوهایی از داخل مسجد منتشر شده که زنان حاضر در این مجلس، شعار «جاوید شاه» سر میدهند. شعارهای دیگری نیز در حمایت از «مجیدرضا رهنورد» و «شاهزاده رضا پهلوی» در این مراسم سر داده شده است.
ساعاتی بعد از برگزاری مراسم، جواد علیکردی، برادر خسرو در یک لایو اینستاگرامی گفت که مامورانی که به مردم حمله کردند، «اجنبی بودند، از کشورهای اطراف بودند.» او همچنان به بازداشت نرگس محمدی و سایر زنان بازداشت شده و پدر ابوالفضل آدینهزاده نیز اشاره کرد و گفت اگر دوستانش را که برای تسلیت آمده و مهمان او بودند آزاد نکنند، «حسینگویان شربت شهادت را مینوشد.»
در عینحال، یک شاهد عینی از این مراسم به ایرانوایر میگوید که ماموران امنیتی و سرکوبگران حاضر در مراسم «کاملا گیج» شده بودند: «مشخص بود توقع نداشتند چنین جمعیتی حاضر شوند. شعارها بسیار پیشروانه بود. لباس شخصیها بعضیهایشان چماق دست گرفتند و به مردم جلوی در مسجد حمله کردند. یک جای دیگر هم مردم ون نیروی انتظامی را آنقدر هو کردند که ناچار شد فرار کند. اگر مرحوم علیکردی بهدست اینها کشته شده باشد که واقعا بعید نیست، مشخص است که در محاسباتشان اشتباه کرده بودند و از محبوبیت او و خانوادهاش بیخبر بودند.»
ویدیوی خبرگزاری مهر؛ «دروغ پشت دروغ»
روز پنجشنبه ۲۰آذرماه، خبرگزاری مهر، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی، ویدیویی ۵۴ثانیهای از فیلم دوربینهای مداربسته دفتر خسرو علیکردی را منتشر کرد؛ یکی از ۱۶ دوربینی که نیروهای امنیتی ساعتها محتوای آن را روز جمعه ۱۵آذر و در میان شوک خانواده از مرگ خسرو، بدون دادن رسید و اجازه بکآپ گرفتن، با خود بردند.
در این ویدیو که از دوربین بالای سر محل نشستن خسرو علیکردی گرفته شده و او بهزحمت در آن از پشت سر دیده میشود، علیکردی در حال کار کردن با موبایل خود است که ناگهان و بدون اینکه حتی نشانی از درد یا ناراحتی در او دیده شود یا قفسه سینه خود را لمس کند، از روی صندلی به روی زمین میافتد. پیشتر منابع ایرانوایر تایید کرده بودند که صورت آقای علیکردی در اثر برخورد با زمین زخمی شده بود. در این ویدیو، بدن آقای علیکردی زمانی که به زمین میافتد دچار لرزش میشود.
یک فعال مدنی ساکن ایران و از دوستان آقای علیکردی که بهدلایل امنیتی نام او نزد ما محفوظ است، به ایرانوایر میگوید که او هیچ بیماری نداشته، کاملا سالم بوده و این سناریو که گفته شود او «سکته» یا «ایست قلبی» کرده، از سوی نهادهای امنیتی در تماسهای تلفنی بیشمار با دوستان و نزدیکانش مطرح شده است.
پیشتر نیز منابع ایرانوایر گفته بودند که دوستان آقای علیکردی تماسهایی را از سوی نهادهای امنیتی دریافت کردهاند و به خانواده او نیز گفته شده بود که اگر میخواهند «راحتتر و سریعتر» مراسم تشییع او انجام شود، بگویند سکته بوده است.
به گفته این فعال مدنی، ویدیویی که از لحظه افتادن آقای علیکردی منتشر شده، رفتوآمدهای قبل و بعد این واقعه را نشان نمیدهد و «مشخص نیست واقعا چه اتفاقی افتاده است.»
او توضیح میدهد: «کسی که دارد سکته قلبی میکند علایمی دارد. درد شدید قفسه سینه، یا سرگیجه و تنگی نفس. هیچکس همین طوری سکته نمیکند.»
به گفته این فعال مدنی، انتشار همین ویدیو، درست یک روز قبل از مراسم هفتم آقای علیکردی، شبیه به انتشار ویدیوی لحظه افتادن «مهسا (ژینا) امینی» در بازداشتگاه وزرای تهران است: «حکومت وقتی احساس خطر میکند، ویدیوهای تقطیع شده و دستچین شدهای را برای کنترل افکار عمومی بیرون میدهد، ولی هیچکس باورشان نمیکند. خسرو علیکردی وکیل شریف و عزیز مردم ایران بود، مردم سوگوار او هستند و این دروغ پشت دروغ گفتنها چیزی را عوض نمیکند.»
اشاره این شخص نزدیک به آقای علیکردی به ویدیوهایی است که جمهوری اسلامی و دستگاههای امنیتیاش بهویژه در سالهای گذشته و در جریان اعتراضات «زن زندگی آزادی»، برای فریب افکار عمومی و آنچه از سوی فعالان «وارونه نشان دادن حقیقت» خوانده میشود، منتشر کردهاند.
معروفترین این ویدیوها، ویدیویی کوتاه و تقطیع شده از لحظه پیاده شدن مهسا امینی از ون گشت ارشاد و ورود او به بازداشتگاه و سپس در بازداشتگاه است که به سمت یکی از ماموران زن گشت ارشاد میرود و روی زمین میافتد. در زمان انتشار این ویدیو، کاربران بسیاری به دروغین بودن این روایت و تلاش حکومت برای انکار دلیل اصلی جان باختن مهسا، پرداخته بودند.
تهدید و احضار و بازداشت جواد علیکردی، بیخبری از دوست خسرو
جواد علیکردی در حالی شامگاه جمعه بازداشت شده که در این روزها، به گفته منابع ایرانوایر بارها تهدید شده بود. این تهدیدها نه فقط شامل حال او که دادخواه برادرش است شده، بلکه نیروهای امنیتی دوستان و موکلان خسرو علیکردی را نیز بینصیب نگذاشته بودند.
پیشتر منابع ایرانوایر خبر داده بودند که از «کمال جعفری یزدی»، زندانی سیاسی که آن زمان با قرار وثیقه ۴میلیاردی موقتا آزاد شده بود و دوست و موکل آقای علیکردی در پی احضار به اداره اطلاعات، هیچ خبری در دست نیست. برای ایرانوایر مشخص نیست که آقای جعفری آزاد شده است یا خیر.
آقای جعفری یزدی از امضاکنندگان نامه استعفای خامنهای موسوم به بیانیه «۱۴نفر» است و خسرو علیکردی پیشتر در نامهای خطاب به هیات حقیقتیاب سازمان ملل متحد که ۲۱شهریور۱۴۰۴ آن را در اختیار «مرضیه محبی»، دیگر حقوقدان و وکیل حقوقبشری در مشهد که اکنون در خارج از ایران و در تبعید است قرار داده، گفته بود که بابت وکالت او و «فاطمه سپهری» و «محمد حسین سپهری» برایش پروندهسازی شده است.
فشارها بر نزدیکان آقای علیکردی البته به همینجا ختم نشده است. برادر او، جواد علیکردی که خود نیز وکیل است و تا پیش از بازداشت جمعهشب با پابند الکترونیکی بیرون از زندان بود، روز پنجشنبه به دادگاه انقلاب مشهد احضار شد. او پیش از این، ضمن اطلاعرسانی درباره احضارش به دادگاه انقلاب، در پیامی نوشته بود که این احضار را «در هر شرایطی» موجب افتخار و نشانهای از پایبندی به «حق، حقیقت و مسوولیت انسانی» میداند. جواد علیکردی همچنین نوشته بود که اگر روزی «خاموشی» بر او نیز تحمیل شود، مردم و افکار عمومی مسیر سرنوشت او و برادرش خسرو علیکردی را فراموش نکنند و پیگیر روشن شدن حقیقت باشند.
حقیقت مرگ خسرو علیکردی هنوز روشن نیست و احتمالا امیدی به روشن شدن آن از سوی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی هم نمیتوان داشت. اما سرکوب، بازداشت و تهدید خانواده و دوستانش یک پیام دارد، علت اصلی اعتراض و تاکید همیشگی این وکیل جان باخته به عدم رعایت قانون از سوی حکومت و جای خالی حقوق شهروندان و حقوق بشر مردم ایران، هنوز پابرجاست.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید