
بیانیه اخیر سازمان عفو بینالملل در محکومیت حمله نیروهای امنیتی به بیمارستانی در ایلام، پرده از تاکتیکی هولناک برمیدارد که در آن، مرزهای اخلاقی و قوانین بینالمللی جنگی و مدنی به کلی نادیده گرفته شدهاند. هجوم مأموران به حریم درمانی برای بازداشت مجروحان یا ایجاد فضای رعب میان کادر درمان، نشاندهنده بنبستِ اخلاقی در ماشین سرکوبی است که حتی «حق بر سلامت» و «امنیتِ بیمار» را قربانیِ ضرورتهای امنیتی خود میکند. این اقدام که در ایلام بهعنوان یکی از کانونهای پرالتهاب اعتراضات رخ داده، نه تنها یک عمل ایذایی، بلکه پیامی روشن به معترضان است: اینکه هیچ فضایی، حتی تخت بیمارستان، از گزندِ بازداشت و خشونت در امان نخواهد بود. عفو بینالملل با استناد به شواهد متقن، این رفتار را مصداق بارز جنایت علیه بشریت و نقض فاحش کنوانسیونهای بینالمللی توصیف کرده است که هدف آن محرومسازی معترضان از مراقبتهای حیاتی و تحمیلِ «ترس از درمان» بر جامعه است.
تحلیلگران حقوق بشر معتقدند تبدیل شدن بیمارستانها به «تلههای بازداشت»، منجر به فاجعهای پنهان شده است؛ جایی که بسیاری از مجروحان به دلیل هراس از دستگیری توسط نیروهای لباسشخصی مستقر در مراکز درمانی، از مراجعه به پزشک خودداری کرده و در خانهها با جراحات مرگبار دستوپنجه نرم میکنند. حمله به بیمارستان در ایلام، علاوه بر آسیبهای جسمی به بیماران، امنیت روانی کادر درمان را نیز به شدت مخدوش کرده است؛ پزشکان و پرستارانی که میان وظیفه اخلاقی خود برای نجات جان انسانها و فشارهای نهادهای امنیتی برای گزارشدهی یا تحویلِ مجروحان قرار گرفتهاند. این شبیخونِ امنیتی، بیمارستان را از یک «مکان امن» به «امتدادِ بازداشتگاه» تبدیل کرده است که در آن، حرمتِ علمِ پزشکی زیر چکمههای نظامیان پایمال میشود.
واکنشِ قاطع عفو بینالملل، ضرورتِ ایجادِ یک مکانیسم نظارتی بینالمللی برای بررسی جنایاتِ رخداده در مراکز درمانی ایران را بیش از پیش برجسته میکند. این نهاد تأکید کرده است که تعرض به مراکز درمانی، نباید بدون کیفر باقی بماند و آمران و عاملان این حملات باید در قبالِ نقضِ سیستماتیک حقوق بنیادین بشر پاسخگو باشند. در روزهایی که خیابانهای ایران شاهدِ نبردی نابرابر است، حمله به بیمارستان ایلام به نمادی از «سرکوبِ مطلق» بدل گشته؛ جایی که حتی فریادِ دردِ یک مجروح در زیر سقفِ بیمارستان نیز جرم تلقی شده و با دستبند پاسخ داده میشود. این واقعه، گواهی بر گسستِ کاملِ ساختار قدرت از استانداردهای انسانی است که پیامدهای حقوقی و اجتماعی آن تا سالها بر پیشانیِ تاریخِ معاصر ایران باقی خواهد ماند.
منابع مورد استفاده برای تدوین این گزارش: این نوشتار بر پایه گزارش اختصاصی بیبیسی فارسی: عفو بینالملل حمله به بیمارستان در ایلام را محکوم کرد، بیانیههای رسمی منتشر شده در وبسایت سازمان عفو بینالملل (Amnesty International)، گزارشهای مستند رادیو فردا از وضعیت مجروحان در مناطق مرزی و تحلیلهای ایراناینترنشنال درباره نقض مصونیت مراکز درمانی تنظیم شده است.