در حالی که گزارش‌ها حاکی از کشته شدن “صدها” نفر در اعتراضات جاری ایران است اتحادیه اروپا در فکر اعمال تحریم‌های بیش‌تر علیه جمهوری اسلامی است.

در همین حال دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا تهدید کرده که بر کشورهایی که با ایران روابط تجاری دارند در تجارت با آمریکا تعرفه ۲۵درصدی اعمال خواهد کرد.

ترامپ همچنین اعلام کرده که در حال بررسی “گزینه‌های نظامی” علیه جمهوری اسلامی است.

کورنلیوس آدبار، پژوهشگر شورای روابط خارجی آلمان به دویچه وله گفت، اگرچه که به نظر می‌رسد، آمریکا در این راستا پیشتاز است و اروپا عقب مانده، اما این آمریکاست که تهدید به اقدام نظامی کرده بی‌آنکه پیامدهای آن را کاملا درک کند.

آدبار می‌گوید، اتحادیه اروپا را بابت بسیاری از مسائل “نکوهش” می‌‌کند، اما نه برای “نداشتن ابزار لازم برای این وضعیت خاص.”

او همزمان این پرسش را مطرح می‌کند که اتحادیه اروپا وقتی “رژیم برای بقای خود حاضر است در مقیاس گسترده از خشونت استفاده کند چه کاری می‌تواند انجام دهد؟”

تحریم‌ها و ممنوعیت ورود دیپلمات‌های ایرانی به پارلمان اروپا 

در پی کشته شدن “صدها” معترض در ایران فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان در سفر به هند از “آخرین روزها یا هفته‌های رژیم” ایران سخن گفت.

او با اشاره به رویکرد جمهوری اسلامی در برخورد با معترضان افزود، اگر رژیمی تنها با کاربرد خشونت در قدرت بماند “در عمل به پایان رسیده است.”

مرتس در عین حال تصریح کرد: « امیدوارم راهی برای پایان مسالمت‌آمیز این درگیری وجود داشته باشد. رژیم ملاها نیز باید این را بپذیرد.»

امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه و اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا نیز سرکوب خشونت‌بار معترضان را محکوم کرده‌اند.

فون در لاین همچنین در پیامی در شبکه اکس خواستار آزادی فوری تمامی تظاهرکنندگان بازداشت‌شده شد و گفت، اتحادیه اروپا به‌زودی تحریم‌هایی را علیه افراد مسئول در سرکوب معترضان مطرح خواهد کرد.

کورنلیوس آدبار در گفت‌وگو با دویچه وله تصریح می‌کند که کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به عنوان نخستین مقام بلندپایه‌این نهاد که پیشنهاد تحریم‌های بیش‌تر را مطرح کرد سیاست اتحادیه اروپا در برابر ایران را هدایت کرده است.

او می‌افزاید، اگرچه که در حال حاضر در مورد مفاد تحریم‌ها وحدت نظری وجود ندارد، اما می‌توان گفت که گام بعدی احتمالی اتحادیه اروپا اعمال تحریم علیه افرادی است که مستقیما پشت کشتارها و بازداشت‌های اخیر قرار داشته‌اند.

اتحادیه اروپا به علاوه، پس از آن که هیأت نمایندگی ایران در این اتحادیه حمایت رئیس پارلمان اروپا از معترضان را “مداخله‌جویانه” خواند ورود مقام‌ها یا دیپلمات‌های ایرانی به ساختمان پارلمان اروپا را ممنوع اعلام کرد.

سایر گزینه‌های عملی اتحادیه اروپا

در همین حال با توجه به قطع اینترنت در ایران الی گرانمایه، معاون مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در شورای روابط خارجی اروپا پیشنهاد کرده که دولت‌های اروپایی با همکاری با دولت‌های غربی، سازمان‌های غیردولتی و بازیگران بخش خصوصی مرتبط با این موضوع تلاش کنند تا دسترسی مردم ایران به اینترنت مهیا شود و اتصال آن‌ها به این شبکه جهانی در مقاطعی در آینده که این ارتباط قطع می‌شود بهبود یابد.

دونالد ترامپ اعلام کرده که از ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا و مالک شبکه اجتماعی اکس خواهد خواست، با فعال کردن کامل سرویس اینترنت ماهواره‌ای استارلینک در ایران کاری کند که مردم این کشور بتوانند قطع اینترنت را دور بزنند.

الی گرانمایه همچنین از دولت‌های اروپایی خواسته تا بودجه سازمان‌های مردم‌نهادی که در غرب مستقرند و نقض حقوق بشر در ایران را به صورت معتبر مستند و از فعالان مدنی مسالمت‌جوی داخل کشور حمایت می‌کنند را افزایش دهند.

او در ادامه اتحادیه اروپا را فراخوانده تا “به صورت فعال برنامه‌های اضطراری لازم برای خروج امن شهروندان اروپایی از ایران در صورت بروز درگیری نظامی را طراحی و اجرا کند.”

نقش تحریم‌های تازه در تغییر رویکرد حکومت 

کورنلیوس آدبار، پژوهشگر شورای روابط خارجی آلمان گزینه‌های در دست اتحادیه اروپا را برای تغییر رویکرد ایران در رابطه با اعتراضات محدود می‌داند.

او می‌گوید، اگر تحریم‌های قبلی تا کنون نتوانسته‌اند تغییر مطلوبی در رفتار رژیم ایران ایجاد کنند، دلیلی نمی‌بیند که تحریم‌های بیش‌تر بتوانند در این مسیر موفق شوند.

آدبار با اشاره به تحریم‌های اتحادیه اروپا که از جمله شامل ۲۳۰ فرد و ۴۰ نهاد جمهوری اسلامی شده می‌گوید، اما این تحریم‌ها “هیچ تغییری در سیاست ایران به وجود نیاورده‌اند.”

نمونه دیگر از نگاه او، حدود دو ماه پس از بمباران ایران توسط اسرائیل و آمریکا اتفاق افتاد، وقتی که اروپایی‌ها به دلیل عدم پایبندی ایران به تعهدات هسته‌ای‌اش در مسیر بازگرداندن همه تحریم‌های لغوشده سازمان ملل متحد در چارچوب مکانیسم ماشه پیش رفتند.

آدبار می‌گوید، هدف از این اقدام بازگرداندن ایران به میز مذاکره بود که “این نیز نتیجه نداد.”

او و کارشناسان دیگر طرف گفت‌وگوی دویچه وله تصریح کردند که اروپایی‌ها با اعمال این تحریم‌ها “اعتبارشان را نزد حکومت ایران که آن‌ها را دنباله‌روی آمریکا می‌دید از دست دادند.”

آدبار معتقد است که کشورهای اروپایی هنوز از این گزینه برخوردارند که سفیرانشان را از ایران فرابخوانند و بر جمهوری اسلامی فشار دیپلماتیک وارد بیاورند.

کورنلیوس آدبار می‌گوید: «این یکی از راه‌هایی است که کشورها می‌توانند از طریق آن نارضایتی دیپلماتیک خود را به هم نشان بدهند.»