رادیو بینالمللی فرانسه در گزارشی با عنوان «چهل روز سردرگمی استراتژیک آمریکا که بازی خاورمیانه را بازطراحی میکند» به نقل از برنار اورکاد، جغرافیدان متخصص ایران نوشته که سردرگمی ایالات متحده در «مدیریت» این جنگ، نوعی «پیروزی» برای تهران محسوب میشود. او همچنین یادآوری کرده که توان نظامی ایران توسط سنتکام، «دستکم» گرفته شده بود.

در مطلبی که روز یکشنبه ۱۲ آوریل از سوی رادیو بینالمللی فرانسه منتشر شده میخوانیم که آتشبسی که روز چهارشنبه از سوی آمریکا اعلام شد، محدودیتهای مداخله نظامی واشنگتن را نشان میدهد؛ مداخلهای که از ۲۸ فوریه برای سرنگونی رژیم ایران آغاز شده بود. به گفته کارشناسان، عملیات نظامی آمریکا میتواند «پیامدهای بلندمدتی» داشته باشد.
در این گزارش میخوانیم که در طول ماه مارس، اهداف جنگی آمریکا مدام تغییر کردند. برچیدن برنامه هستهای ایران و سقوط حکومت ایران بهتدریج کنار گذاشته شد. اوایل آوریل، دونالد ترامپ اعلام کرد که حتی دیگر نیازی به «توافق» ندارد. اما سپس خواستار بازگشایی تنگه هرمز شد و در نهایت، طرح ۱۰ بندی تهران را بهعنوان یک پایه مناسب برای مذاکره ارزیابی کرد.
این گزارش به نقل از برنار اورکاد، جغرافیدان متخصص ایران میگوید این «مدیریت متزلزل»، بهنوعی یک «پیروزی» برای تهران تلقی میشود؛ آنهم در مورد کشوری که مقاومتش بهطور جدی توسط فرماندهی آمریکا دستکم گرفته شده بود. به گفته او «ما ایران را صرفا از زاویه اسلامی میدیدیم، ایرانِ آخوندها؛ این یک تصور اشتباه بزرگ بود. اسلام مهم است، اما ایران فقط یک کشور مذهبی نیست. ایران یک ملت است، جمعیتی باستانی و قدرتمند که از قرن شانزدهم در مرزهای فعلی خود زندگی میکند. این تعلق ملی بسیار قوی است. ما مقاومت ایران را دستکم گرفتیم. ایرانیها همیشه مقاومت کردهاند، فارغ از نوع حکومتشان.»
اشتباه آمریکا در برنامهریزی
در ادامه این گزارش با اشاره به اینکه در ابتدا، این عملیات قرار بود کوتاه باشد، اما جنگ طولانی شد همچنین یادآوری شده که به گفته اورکاد، سنتکام، فرماندهی مرکزی آمریکا نیز درک درستی از «دفاع پیشدستانه ایران» نداشت؛ یعنی توانایی ایران برای حمله با موشکها و پهپادهایش در سراسر منطقه را نمیشناخت.
این تحلیلگر میگوید: «آنها از مرز دفاع نمیکنند. جنگی در مرز وجود نداشت. نیروهای آمریکایی وارد ایران نشدند. اما ایران سیستمی ایجاد کرد که شامل متحدانش (نیروهای نیابتی) بود؛ یعنی کشورهایی که بهنوعی در منطقه به نفع ایران عمل میکنند. ایران با حمله به کشورهای همسایه، این پیام را داد که اگر شما میزبان آمریکاییها هستید، ما پایگاههای آمریکا را در همان کشورها هدف قرار میدهیم. و اگر میخواهید این حملات متوقف شود، باید از آمریکاییها بخواهید منطقه را ترک کنند.»
پایگاههای آمریکا در خلیج فارس دیگر نشانه امنیت نیستند
در خلیج فارس، جنگ معادلات را تغییر داده است. پیش از ۲۸ فوریه، داشتن پایگاه آمریکایی یک تضمین امنیت بود؛ اما اکنون به یک خطر تبدیل شده است.
به گفته این کارشناس «کشورهای منطقه به این نتیجه رسیدهاند که امنیتشان دیگر به آمریکا وابسته نیست، بلکه به همکاری منطقهای بستگی دارد. این جنگ باعث میشود امنیت خلیج فارس دوباره تعریف شود؛ چیزی که ایران هم آن را میخواهد و کشورهای همسایه نیز به آن تمایل دارند. دیگر قدرتهای بزرگ تعیینکننده نیستند: آمریکا یک تهدید شده، روسیه کنار رفته و اروپا هم عملاً وجود ندارد. بنابراین باید راهحلهای جدید منطقهای پیدا شود، چون آمریکا در این جنگ تا حدی موقعیت خود را از دست داده است.»
این مطلب در پایان نیز نتیجهگیری میکند که واشنگتن ممکن است در جریان این بحران، بخشی از نفوذ خود را در خاورمیانه از دست داده باشد و منطقه به سمت یک نظم امنیتی جدید بدون نقش پررنگ آمریکا حرکت کند.
