
دولت آمریکا روز چهارشنبه متن رسمی یادداشت تفاهمی را که آخر هفته گذشته با جمهوری اسلامی به دست آمده بود، منتشر کرد.
یک مقام ارشد دولت آمریکا با قرائت این سند ۱۴ بندی گفت این تفاهمنامه شامل بندهایی درباره بازگشایی تنگه هرمز، کاهش برخی محدودیتهای مالی علیه ایران و تعیین چارچوبی برای رسیدگی به برنامه هستهای جمهوری اسلامی در مذاکرات فنی آینده است.
این سند با عنوان «یادداشت تفاهم اسلامآباد میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران» منتشر شده است. انتشار متن توافق پس از انتقادها از خودداری دولت آمریکا در انتشار عمومی آن صورت گرفت.
این مقام آمریکایی گفت: «این توافق اساسا به ما اجازه میدهد تنگه هرمز را فورا باز کنیم، ایران را متعهد به نابودی غبار هستهای کنیم و سازوکاری ایجاد کنیم که اگر ایران رفتار خود را بهبود ببخشد، ما نیز به تدریج سطحی از کاهش تحریمها و تسهیلات اقتصادی را افزایش دهیم که بتواند این کشور را به سمت رفاه بیشتر سوق دهد.»
بر اساس این تفاهمنامه، قرار است سند روز جمعه به طور رسمی امضا شود و با امضای آن، یک بازه زمانی ۶۰ روزه برای مذاکره درباره شرایط نهایی توافق آغاز خواهد شد.
پیشتر شبکه سیانان از پیشنویس این توافق گزارش داده بود. متن رسمی منتشر شده از سوی آمریکا شباهت زیادی با آن پیشنویس دارد، اما در برخی عبارات تفاوتهایی دیده میشود.
از جمله تفاوتهای مهم این نسخه، اشاره به «حداقل روششناسی» برای خنثیسازی ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران است؛ عبارتی که در پیشنویس منتشرشده پیشین وجود نداشت.
متن کامل رسمی به شرح زیر است:
ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران با حسن نیت به طور مشترک بر موارد زیر توافق کردند:
۱- ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران و متحدان آنها در جنگ جاری، این یادداشت تفاهم را امضا میکنند تا پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در همه جبههها، از جمله در لبنان، را اعلام کنند و از این پس متعهد میشوند هیچ جنگ یا عملیات نظامی علیه یکدیگر آغاز نکنند، از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر خودداری کنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین کنند. توافق نهایی، پایان دائمی جنگ در همه جبههها، از جمله در لبنان، و سایر مفاد این بند را تایید خواهد کرد.
۲- ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد میشوند به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و از مداخله در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند.
۳- ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد میشوند ظرف حداکثر ۶۰ روز، که با رضایت متقابل قابل تمدید است، درباره توافق نهایی مذاکره کرده و به آن دست یابند.
۴- بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم، ایالات متحده آمریکا روند رفع محاصره دریایی خود و هرگونه اخلال یا مانع علیه جمهوری اسلامی ایران را آغاز خواهد کرد و ظرف ۳۰ روز به طور کامل به محاصره دریایی پایان خواهد داد. در این مدت، تردد کشتیها متناسب با بازگشت تعداد ترددها به سطح پیش از جنگ که از سوی جمهوری اسلامی ایران برقرار میشود، انجام خواهد شد. ایالات متحده آمریکا همچنین متعهد میشود ظرف ۳۰ روز پس از توافق نهایی، نیروهای خود را از مجاورت جمهوری اسلامی ایران خارج کند.
۵- با امضای این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی ایران با بهکارگیری حداکثر تلاش خود، تنها برای مدت ۶۰ روز، ترتیبات لازم را برای عبور امن و بدون دریافت هزینه کشتیهای تجاری از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس فراهم خواهد کرد. تردد کشتیهای تجاری بلافاصله آغاز میشود و با توجه به ضرورت رفع موانع فنی و نظامی، عملیات مینروبی از سوی جمهوری اسلامی ایران ظرف ۳۰ روز انجام خواهد شد. جمهوری اسلامی ایران با سلطنت عمان گفتوگو خواهد کرد تا در هماهنگی با سایر کشورهای ساحلی خلیج فارس و مطابق با حقوق بینالملل قابل اجرا و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تنگه هرمز، چارچوب اداره آینده و خدمات دریایی در تنگه هرمز را تعیین کند.
۶- ایالات متحده آمریکا متعهد میشود با همکاری شرکای منطقهای خود، یک طرح قطعی و مورد توافق متقابل با حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار آمریکا برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران تدوین کند. سازوکار اجرای این طرح در چارچوب توافق نهایی و ظرف ۶۰ روز نهایی خواهد شد. تمامی مجوزها، معافیتها و اجازههای لازم برای انجام تراکنشهای مالی مرتبط از سوی ایالات متحده آمریکا صادر خواهد شد.
۷- ایالات متحده آمریکا متعهد میشود تمامی انواع تحریمها علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد، قطعنامههای شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی و تمامی تحریمهای یکجانبه آمریکا، اعم از اولیه و ثانویه، را بر اساس جدول زمانی مورد توافق و به عنوان بخشی از توافق نهایی لغو کند. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا اهمیت حیاتی موضوع رفع تحریمهای یادشده را به رسمیت میشناسند و قصد خود را برای رسیدگی فوری به این موضوعات در مذاکرات، به منظور دستیابی به توافق متقابل، اعلام میکنند.
۸- جمهوری اسلامی ایران مجددا تایید میکند که سلاح هستهای تولید یا توسعه نخواهد داد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق کردهاند درباره سرنوشت مواد غنیشده انباشتهشده، مطابق با سازوکاری که بر اساس جدول زمانی مندرج در بند هفت و به صورت مورد توافق متقابل تعیین خواهد شد، تصمیمگیری کنند؛ حداقل روش مورد نظر، رقیقسازی این مواد در محل و تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی است. دو طرف همچنین توافق کردهاند درباره موضوع غنیسازی و سایر موضوعات مورد توافق متقابل مرتبط با نیازهای هستهای جمهوری اسلامی ایران، بر اساس چارچوبی رضایتبخش که در توافق نهایی تعیین خواهد شد، گفتوگو کنند. توافق نهایی مفاد این بند را تایید خواهد کرد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران اهمیت حیاتی موضوعات هستهای یادشده را به رسمیت میشناسند و قصد خود را برای رسیدگی فوری به این موضوعات در مذاکرات، به منظور دستیابی به توافق متقابل، اعلام میکنند.
۹- تا زمان دستیابی به توافق نهایی، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق میکنند وضع موجود را حفظ کنند. جمهوری اسلامی ایران وضعیت کنونی برنامه هستهای خود را حفظ خواهد کرد و ایالات متحده آمریکا هیچ تحریم جدیدی اعمال نخواهد کرد و هیچ نیروی اضافی در منطقه مستقر نخواهد کرد.
۱۰- ایالات متحده آمریکا متعهد میشود بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم و تا زمان پایان تحریمها، وزارت خزانهداری آمریکا معافیتهای لازم را برای صادرات نفت خام، فرآوردههای نفتی و مشتقات آن از سوی ایران و همچنین تمامی خدمات مرتبط از جمله تراکنشهای بانکی، بیمه، حملونقل و سایر موارد صادر کند.
۱۱- ایالات متحده آمریکا متعهد میشود با اجرای این یادداشت تفاهم، وجوه و داراییهای مسدودشده یا محدودشده جمهوری اسلامی ایران را به طور کامل در دسترس استفاده قرار دهد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در جریان مذاکرات، درباره رویههای مربوط به آزادسازی این وجوه به توافق متقابل خواهند رسید. این وجوه، چه در حساب اصلی باقی بمانند و چه منتقل شوند، باید به طور کامل برای پرداخت به هر ذینفع نهایی که از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین میشود، قابل استفاده باشند. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود تمامی مجوزها و اختیارات لازم را در این زمینه صادر کند.
۱۲- ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق میکنند که یک سازوکار اجرایی برای نظارت بر اجرای موفق این یادداشت تفاهم و پایبندی آتی به توافق نهایی ایجاد شود.
۱۳- پس از امضای این یادداشت تفاهم و مشروط به آغاز اجرای بندهای ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ این یادداشت تفاهم و تداوم اجرای این اقدامات، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران مذاکرات درباره توافق نهایی را صرفا در خصوص سایر بندها آغاز خواهند کرد.
۱۴- توافق نهایی با یک قطعنامه الزامآور شورای امنیت سازمان ملل متحد مورد تایید قرار خواهد گرفت.