«مجتبی خامنهای» بیش از آنکه چهرهای حقیقی در انظار عمومی باشد، یک روایت است که هر روز برخی از نزدیکان به این خانواده آن را تکمیل میکنند و به او چهره میبخشند. «محمدحسین خوشوقت»، برادر همسر «مصطفی خامنهای»، بزرگترین پسر رهبر پیشین جمهوری اسلامی اخیرا در گفتوگویی با پایگاه خبری «انصافنیوز» سعی کرده است تا ابعاد جدیدی به چهره سیاسی رهبر جدید ایران بدهد و او را فردی اهل مدارا معرفی کند که آگاه به شرایط کشور و دنبال تغییر است.
خوشوقت که خود زمانی در دهه ۸۰ مدیر کل مطبوعات و رسانههای خارجی در وزارت ارشاد بود، فرزند کسی است که «سیدعلی خامنهای» رهبر سابق جمهوری اسلامی در موردش گفته بود «در طوفان ها خود را به آیتالله خوشوقت وصل کنید». او اکنون با تکیه بر این پیوند خانوادگی و سابقه ارادت دیرینه، بخشی از پازلِ ساختِ چهره سیاسی برای رهبر جدید شده است؛ او در این گفتوگو میکوشد با تأکید بر ضرورتِ چرخش در شیوهی حکمرانی، جایگاه رهبر نوظهور را به عنوان کنشگری متناسب با شرایط و اقتضائات فعلی کشور تعریف کند و عدم حضور او را به عنوان یک اقدام امنیتی توجیه.
مجتبی ادامه دهنده راه پدر اما متفاوت
خوشوقت یکی از چهرههای قدیمی در فضای رسانهای جمهوری اسلامی است اما معمولا کمتر در مقابل دوربینها قرار میگیرد. او حالا برای توضیح خانواده خامنهای و برخی از سیاستهای کشور در تاریخ ۲۷ خرداد به گفتگو با یک سایت اصلاحطلب برخاسته که خود را به این جریان نزدیکتر میداند.
بخش مهمی از این مصاحبه در باره «مجتبی خامنهای» است، فردی که در ۱۷ اسفند و ۸ روز پس از مرگ پدرش به عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی انتخاب شد اما در باره او اطلاعات زیادی در دسترس نیست. خوشوقت در این مصاحبه معتقد است که مجتبی خامنهای «شبیهترین فرد به پدرش است تقریبا از همه جهت.» او در مورد شباهتهای این دو از تئاتر رفتن، کتاب خواندن، اهل موسیقی بودن سخن میگوید. هرچند تاکید میکند که رهبر پیشین بیش از مجتبی کتاب میخواند.
خوشوقت برای توضیح جایگاه مجتبی در نزد پدرش میگوید که از حدود ۱۵ سال پیش برخی امور را سیدعلی خامنهای به مجتبی واگذار کرده بود. مانند «مباحث علم و تکنولوژی» و امور مربوط به حوزههای «دانشبنیان» به مجتبی واگذار شده بود. همچنین از مجتبی حوزههای مختلفی سوال و مشورت میشد و اینگونه وارد سیاست هم شد. وی به همین خاطر میگوید او فرد اصلحی است برای اداره کشور.
بخشی اول مصاحبه در مورد چگونگی انتخاب مجتبی به رهبری است. وی میگوید که در سیستم سیاسی این ایده شکل گرفته بوده که باید رهبری انتخاب کرد که به رغم همه خواستههای آمریکا و اسراییل برای تغییر نظام، راه «رهبر شهید» ادامه یابد. خوشوقت، در ۱۴ اسفند پیش از انتخاب مجتبی خامنهای به مسند رهبری نیز گفته بود جریانهای سیاسی تأثیر زیادی در انتخاب رهبری ندارند. در واقع او عملا میگوید این تصمیم نظم سیاسی بوده است که مجتبی به رهبری برسد.
خوشوقت که اکنون مدیرمسوول سایت «فرارو» است میگوید مجتبی خامنهای راه پدر را ادامه خواهد داد «با صلابت» اما تغییراتی به خاطر شرایط زمانه به وجود خواهد آمد چرا که «حکمت» اقتضا میکند که رهبر فعلی «متناسب با شرایط» عمل کند. اما میگوید این موارد باعث نمیشود «رفمورمیست» باشد اما باید بدانیم که «شرایط» تغییر کرده است.
گفتوگو مستقیم با آمریکا که یکی از موارد تغییر کرده زیر نظر رهبر جدید است از نظر خوشوقت به خاطر این بوده است که آمریکا پیش از این بالا به پایین حرف میزد ولی بعد از «سیلیای» که از ایران خورد از موضع برابر سخن میگوید. او برای توضیح نظر خود به خاطرهای از سیدعلی خامنهای رجوع میکند. خاطرهای که در آن خوشوقت از رهبر پیشین پرسیده بود آیا مخالف کامل مذاکره است یا ملاحظاتی دارد و میگوید چنین جوابی شنیده است: «من نه تنها با مذاکره با آمریکا موافقم بلکه با برقراری روابط سیاسی و تجاری هم خیلی موافقم اما یک شرط دارد و آن مواضع محترمانه است.»
او میگوید کشور را نمیتوان به سیاق سابق اداره کرد و کشور نیازمند مدیران جدیدی است که «اهل مدارا» باشند. وی بعدتر میگوید که امروز با گوشت و پوست خود مسوولان احساس کردهاند که باید در وضعیت تجدیدنظری اتفاق بیفتد. در این رابطه او حتی اشاره میکند که برخی بزرگان در سالهای گذشته خانهنشین شده بودند که شاید در این دوره به صحنه باز گردند.
مدیرمسوول سایت فرارو با تاکید بر مدارا و تغییر رویکرد عملا از نیاز به کنترل بخش تندرو حرف میزند. قبلا خوشوقت در شبکه ایکس با زبانی تند به این گروههای سیاسی تاخته و نوشته بود: «نظام به رغم از دست دادن رأس گرانقدر خود و برخی فرماندهان نظامی و شخصیتهای امنیتیاش، به سرعت، خود را بازسازی کرد و با اقتدار تمام ۴۰ روز در جنگی بیامان به ابرقدرت نظامی جهان سیلی عبرتآموز نواخت و بساط تجاوز اجنبی را جمع کرد؛ لازم باشد عربده کشان رسوای داخلی را هم جمع می کند!»
با این همه او باور ندارد که در ایران جبهه اصول گرا و اصلاح طلب به معنای سابق وجود داشته باشد بلکه معتقد است شرایط این دو را ادغام کرده است. به جای آن وی از «انقلابیون عاشق ایران» یا «طرفداران جمهوری اسلامی که عاشق ایران هستند» سخن میگوید که در مقابل «جبهه دشمن» و «براندازان» شکل گرفته است. او با این تاکید تلاش میکند که بگوید که رهبری جدید «رهبر همه ایران دوستان خواهد بود.»
در مورد حضور رهبر سوم در رسانهها او توضیح میدهد: «تا آنجایی که من اطلاع دارم کارشناسان امنیتی به ایشون توصیه جدی کردند که حتی در حد نشر صدا چه برسد به نشر تصویر خودشان را نشان ندهند» او توضیح میدهد که او منطلقا باید نشیده و دیده نشود. او در مورد سلامت او هم میگوید که زخمهایی ناشی از انفجار داشته و بلافاصله به بیمارستان منتقل شده و اکنون «وضع مناسبی دارد.»
نکتهای که او میگوید را نیز پیش از این «سالار ولایتمدار»، نماینده مجلس، در توضیح این غیاب گفته بود: «بر اساس نظر علمای نجف، قم و مشهد و تصمیم مسوولان امنیتی، فعلاً تصاویر و آثار جدیدی از ایشان منتشر نمیشود تا دشمنان نتوانند از مسیرهای خاص و علوم غریبه که در دانشگاههایی همچون علوم غریبه تلآویو مطرح میشود، به ایشان آسیب برسانند.»
بخشی از آنچه او توضیح میدهد در باره همسر سیدعلی خامنهای است که پیش از این اعلام شده بود او کشته شده است اما پس از آنکه اولین پیام مجتبی خامنهای منتشر شد گفته شد که او زنده است. خوشوقت میگوید که «منصوره خجسته باقرزاده» در زمان حمله در بیمارستان بوده است و دلیل آن مریض بودن اوست. وی حتی اشاره میکند که در این مدت اخیر باقرزاده دو بار به کما رفته است.
سیدعلی خامنهای روشنفکر بود
در بخشهای مختلفی از این گفتوگو خوشوفت به ستایش رهبر پیشین جمهوری اسلامی میپردازد و او را «روشنفکر» میخواند و او را رفیق «علی شریعتی» میداند که آشنا به مسایل جوانان بود و فیلم میدید و رمان میخواند و این یکی از ویژگیهای او بود که از همسلکانش جدا میکرد. او پیش از این در مورد سیدعلی خامنهای گفته بود: «ایشان شخصیتی بینظیر در تاریخ معاصر ایران بودند. عالمی فاضل، تیزهوش، با اعتماد به نفس بالا، اهل توکل، خداترس، کتابخوان حرفهای، مسلط به فرهنگ و هنر ایرانی و آشنا با ادبیات و هنر سایر ملل و مهمتر از همه عاشق ایران.»
یکی از مواردی که او در مورد سیدعلی خامنهای میگوید مماشات او با افراد و مدیران بیاطلاع و تندرو بوده است. وی میگوید از او میخواستیم که به برخی تذکر دهند اما خامنهای فکر میکرده است که آنها ظرفیت تذکر نداشتند و «میترسم آنها ظرفیت ندارند و میتوانند پنجه بکشند روی نظام و نظام ظرفیت تحمل این مقابلهها از درون جبهه خودش را داشته باشد.»
او تاکید میکند که سیدعلی خامنهای طرفدار تندروی نبود. اما در برابر افراط سکوت میکرد چرا که فکر میکرده است اگر در برابر بخشی از جوانان انقلابی که اهل افراط هستند موضع بگیرد «آنها ۱۸۰ درجه میتوانند تغییر پیدا کنند» و علیه نظام موضع بگیرند. او این رویکردهای رهبر پیشین را سرشار از «تساهل و تسامح میداند.»
یکی از ویژگیهای تسامحی که خوشوقت به آن اشاره دارد در سالهای مدیریت او در وزارت ارشاد نیز اتفاق افتاده بود که آن روزها خوشوقت صرفا به تماشای ماجرا نشست. او از «زهرا کاظمی» خبرنگار و عکاس ایرانی-کانادایی که در زندان جمهوری اسلامی کشته شد، هیچ دفاعی نکرد. وی در خاطرهای برای تبرئه خود میگوید: «من تحت فشار و ارعاب سعید مرتضوی بودم که با اتهامِ معاونت در جاسوسی، سعی داشت مرا وادار به همکاری کند؛ او با حبس من در دفترش، مرا مجبور کرد تا خبر فوت زهرا کاظمی را نه از زبان خودش، بلکه با امضای من در رسانهها منتشر کنند تا مسوولیت مرگ او را از دستگاه قضایی سلب» کند. این در حالی است که خوشوقت خودش مجوز فعالیت کاظمی را صادر کرده و در استعلامهای اولیه از وزارت اطلاعات، پاسخ مثبتی برای حضور او در ایران دریافت کرده بود، اما تحت فشارهای ساختاری و تهدیدهای امنیتی آن دوران، نه تنها در برابر کشته شدن فردی که خود به او مجوز داده بود سکوت کرد، بلکه با پذیرش روایت دادستانی، باعث شد تا سناریوی مورد نظر «سعید مرتضوی» قاضی پرونده تثبیت شود.
اما نکته مهمی در پایان سخنان او در این گفتوگو وجود دارد و آن اعتراف خوشوقت به وجود شکنجه در زندانها و بازداشتگاههای جمهوری اسلامی است. مقامات مختلف حکومت بارها این موضوع را رد کردهاند ولی خوشوقت در این مصاحبه صراحتا از بازجویی، اعترافگیری و شکنجه «سعید امامی» و همسرش حرف میزند. او البته به خاطر تبرئه کردن پدر خود از اتهام صدور فتوای قتل علیه روشنفکران در جریان قتلهای زنجیرهای این نکته را میگوید. آن روزها دست نوشتهای منتسب به امامی منتشر شده بود که نشان میداد او فتوی قتل را از «عزیزالله خوشوقت» پدر محمدحسین گرفته است. حالا پسرش میگوید که امامی تحت شکنه گفته است و حرفش وجاهتی ندارد. اما او که برای چندمین بار در مورد نقش پدرش حرف زده و بارها تاکید کرده که علیه پدرش «ظلمی بزرگ» شده است، مثل همه سالهای گذشته از قربانیان قتلهای زنجیرهای حرفی نمیزند.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید