سازمان‌های حقوق بشری صبح روز چهارشنبه ۲۵ شهریور از آغاز اعتصاب در چندین شهر کردنشین ایران خبر دادند. ویدیوها و تصاویر منتشرشده نشان می‌دهد بسیاری از مغازه‌ها و بازارها در شهرهایی از جمله سنندج، سقز، مهاباد، مریوان، بانه، بوکان، اشنویه، پیرانشهر، کامیاران و دیواندره بسته هستند.

سازمان حقوق‌بشری هانا در صفحه خود در اینستاگرام نوشت کردستان «در اعتصاب به سر می‌برد» و این اعتصاب را تداوم «٬نه٬ تاریخی کردستان به جمهوری اسلامی» توصیف کرد.

همزمان گزارش‌هایی از افزایش حضور نیروهای امنیتی و نظامی به‌ویژه در سقز و سنندج منتشر شده است. هه‌نگاو از اعزام نیرو و تجهیزات نظامی به سقز خبر داده و ویدیوهای منتشرشده، حرکت کاروان‌های نظامی در مسیر دیواندره به سقز در روز سه‌شنبه را نشان می‌دهد.

این سازمان همچنین گفته است که آب سد چراغ‌ویس سقز برای سومین سال پیاپی در آستانه سالگرد مهسا ژینا امینی رهاسازی شده است. به گفته هه‌نگاو این اقدام با هدف محدود کردن مسیرهای فرعی منتهی به آرامستان آیچی، محل دفن خانم امینی و جلوگیری از حضور مردم در این محل انجام شده است. در سالگردهای گذشته نیز گزارش‌هایی از رهاسازی آب این سد و محدود شدن یکی از مسیرهای دسترسی به آرامستان آیچی منتشر شده بود.

چند سازمان حقوق بشری در روزهای منتهی به سالگرد جان‌باختن مهسا ژینا امینی از افزایش حضور نیروهای امنیتی و نظامی و بازداشت شماری از شهروندان در شهرهای کردنشین خبر داده بودند.

هه‌نگاو روز سه‌شنبه از بازداشت دست‌کم ۲۰ نفر در اشنویه خبر داد. به گفته این سازمان نیروهای امنیتی در ساعات اولیه بامداد با مراجعه به خانه شماری از شهروندان آنها را بازداشت کردند. هویت پنج نفر از بازداشت‌شدگان فخرالدین ابراهیمی، قادر عبداللهی، سوران بایزیدی، رحیم ارشدی و رضا دیان اعلام شده است.

این سازمان حقوق بشری این بازداشت‌ها را در ارتباط با فراخوان اعتصاب عمومی دانسته و گفته است که هدف از آنها اعمال فشار بر شهروندان و کسبه برای جلوگیری از پیوستن به اعتصاب بوده است. گزارش شده در روزهای گذشته دو نفر نیز در مهاباد بازداشت شده‌اند.

در سنندج نیز جلال خدامرادی و محسن حسین‌پناهی، دو شهروند این شهر پس از احضار به اداره اماکن بازداشت شدند. هه‌نگاو می‌گوید این دو نفر روز یکشنبه به صورت تلفنی و در ارتباط با اعتصاب ۲۵ شهریور به اداره اماکن احضار شده و پس از مراجعه به این اداره بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شدند.

این نهاد حقوق‌بشری گفته است از این دو شهروند خواسته شده بود تعهد کتبی بدهند که در اعتصاب عمومی شرکت نخواهند کرد. این سازمان بازداشت آنها را بخشی از فشار نهادهای امنیتی بر کسبه و بازاریان پیش از اعتصاب توصیف کرده است.

ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران پیش‌تر در بیانیه‌ای مشترک از مردم خواسته بود تا روز چهارشنبه ۲۵ شهریور برابر با ۱۶ سپتامبر با بستن مغازه‌ها و بازارها و خودداری از حضور در محل کار به اعتصاب بپیوندند.

این ائتلاف در بیانیه خود به وضعیت اقتصادی و اجتماعی، فقر، گرانی و بیکاری و همچنین ادامه بازداشت فعالان سیاسی و مدنی، زنان، کارگران و معلمان اشاره کرده و اعتصاب را «مبارزه‌ای مدنی و پاسخی جمعی در برابر بحران‌های امنیتی و اقتصادی» خوانده است. این ائتلاف همچنین از گروه‌های سیاسی و تشکل‌های مدنی خواسته بود از فراخوان اعتصاب حمایت کنند.

چهار زندانی سیاسی کرد اعتصاب غذا کردند

در آستانه این اعتصاب چهار زندانی سیاسی کرد نیز اعلام کردند که در حمایت از این فراخوان اعتصاب غذا خواهند کرد.

شبکه حقوق بشر کردستان گزارش داده است که زینب جلالیان، وریشه مرادی، سکینه پروانه و مطلب احمدیان چهار زندانی سیاسی محبوس در زندان‌های یزد و اوین در پیامی مشترک گفته‌اند روز چهارشنبه ۲۵ شهریور به اعتصاب غذا دست می‌زنند. آنها در پیام خود اعتصاب را «مدنی‌ترین شیوه بیان اعتراض» توصیف کرده و گفته‌اند با این اقدام به اعتصاب عمومی در کردستان می‌پیوندند.

دایه شریفه، مادر رامین حسین‌پناهی زندانی سیاسی کرد که در سال ۱۳۹۷ اعدام شد نیز از فراخوان اعتصاب حمایت کرده و از مردم خواسته بود روز چهارشنبه «همصدا و همراه» باشند. او در پیامی گفت: «ما دادخواهی را زنده نگه می‌داریم؛ نه می‌بخشیم و نه فراموش می‌کنیم.»

ساعاتی پیش از آغاز اعتصابات سازمان حقوق‌بشری هانا گزارش داد که اردوگاه حزب کومله کردستان ایران در اقلیم کردستان عراق در نخستین ساعات بامداد چهارشنبه هدف حمله پهپادی قرار گرفته است.

هانا گفته است پهپاد از سمت کرمانشاه به سوی این اردوگاه پرتاب شده بود. جزئیات بیشتری درباره عامل این حمله منتشر نشده و این گزارش به طور مستقل تایید نشده است.

مهسا ژینا امینی، زن ۲۲ ساله اهل سقز در شهریور ۱۴۰۱ پس از بازداشت از سوی گشت ارشاد در تهران به بیمارستان منتقل شد و سه روز بعد جان باخت. جان‌باختن او اعتراضاتی گسترده را در ایران در پی داشت که با شعار «زن، زندگی، آزادی» شناخته شد.

مقام‌های جمهوری اسلامی در آن زمان علت مرگ او را به مشکلات جسمی نسبت دادند اما خانواده مهسا ژینا امینی این روایت را رد کردند. نحوه برخورد با او در زمان بازداشت و مرگ او به یکی از مهم‌ترین اعتراضات سراسری در تاریخ جمهوری اسلامی انجامید.