به گزارش خبرنگار ایلنا، هزینه‌های دوا و درمان در کشور روزبه‌روز بیشتر می‌شود و در مقابل، توان و تعهد دولت  و بیمه‌‌های اجتماعی برای پوشش این هزینه‌ها پاسخگوی افزایش سرسام‌آور مخارج درمان نیست؛ به‌طوری که بیماری و مراجعه به بیمارستان برای بسیاری از خانواده‌ها می‌تواند به معنای تحمیل هزینه‌ای سنگین و گاه کمرشکن باشد و  بسیاری از مردم برای درمان یک بیماری ساده گاهی مجبورند بخش قابل توجهی از حقوق ماهانه‌ی خود را هزینه کنند. 

در این وضعیت به‌شدت نابسامان و پرفشار، آنچه بیش از همه عجیب به نظر می‌رسد این است که هر جا سیستم کم می‌آورد، این جیب مردم است که باید کمبودش را جبران کند. بیماری و هزینه سنگین درمان یک طرف، ناکارآمدی و ناهماهنگی سیستم‌های اداری و درمانی هم طرف دیگر؛ تا جایی که گاهی یک نقص ساده در یک سیستم دولتی می‌تواند برای بیمار هزینه‌‌ ایجاد کند. 

 روایت یک بازنشسته سازمان تأمین اجتماعی که در تماس با «ایلنا» مطرح شده، نمونه‌ای از همین وضعیت است؛  روایتی که به خوبی نشان می‌دهد که در این کشور، ظاهراً ساده‌ترین راه برای جبران ناتوانی و ناکارآمدی سیستم، دست بردن در جیب مردم است!

ماجرا از چه قرار است؟ آنطور که بازنشسته می‌گوید، در فروردین‌ماه سال جاری به دلیل شکستگی پا در بیمارستان دولتی امام حسین (ع) تهران بستری و تحت عمل جراحی قرار گرفته است. پس از عمل نیز، مدتی درگیر مراحل درمان و پیگیری‌های مربوط به وضعیت جسمانی خود بوده و بعد که اوضاع جسمانی‌اش بهتر شده برای دریافت مدارک و صورتحساب‌های درمانی به بیمارستان  مراجعه کرده تا بتواند با تحویل مدارک به شرکت بیمه تکمیلی، بخشی از هزینه‌های درمان را دریافت کند.

اما در جریان دریافت مدارک، او با مشکلی مواجه شده که به گفته خودش برایش قابل درک نبوده است. این بازنشسته روایت می‌کند که در بخش مربوط به دریافت صورتحساب به او اعلام شده است که عمل جراحی او در فروردین‌ماه انجام شده، اما از اردیبهشت‌ماه تعرفه‌های درمانی تغییر کرده است.

به گفته او، مسئول مربوطه اعلام کرده که سیستم بیمارستان امکان محاسبه و ارائه صورتحساب با تعرفه زمان انجام عمل را ندارد و به همین دلیل، صورتحساب باید بر اساس تعرفه جدید محاسبه شود!

به گفته او، نتیجه این تغییر آن بوده که مجبور شده حدود یک میلیون تومان بیشتر پرداخت کند تا بتواند صورتحساب را دریافت نماید.

این بازنشسته می‌گوید: در اعتراض به این موضوع از مسئول مربوطه پرسیدم که وقتی هزینه درمان در زمان عمل و بر اساس تعرفه‌های همان زمان پرداخت شده، چرا باید چند ماه بعد و صرفاً به دلیل مراجعه برای دریافت مدارک بیمه‌ای، مبلغ بیشتری از من دریافت شود؟

به او چه پاسخی دادند؟ بازنشسته ادامه می‌دهد: گفتند موضوع در اختیار کارکنان بیمارستان نیست و مشکل مربوط به «سیستم» است؛ سیستمی که به گفته آن مسئول، دولتی است و امکان اصلاح محاسبات مربوط به تعرفه قبلی را ندارد.

این بازنشسته می‌‌گوید: چرا باید خطای یک سیستم اداری، در نهایت از جیب بیمار پرداخت شود؟ اگر تعرفه خدمات درمانی در زمان انجام عمل مشخص بوده و بیمار نیز هزینه‌های درمان خود را بر مبنای همان تعرفه پرداخت کرده است، چرا باید به خاطر آنچه «باگ سیستم دولتی» می‌خوانند، هزینه‌ی دیگری پرداخت کرد؟

او ادامه می‌دهد: ممکن است یک بیمار به دلایل مختلف نتواند بلافاصله پس از ترخیص، تمام مدارک خود را برای بیمه تکمیلی آماده و ارائه کند. ممکن است بیمار درگیر ادامه درمان باشد، توان جسمی کافی نداشته باشد یا خانواده او درگیر مسائل مختلف درمانی و زندگی باشند. آیا در چنین شرایطی باید تغییر تعرفه‌ها یا ناتوانی سیستم اداری در ثبت تعرفه زمان انجام خدمت، به هزینه‌‌تراشی جدید برای بیمار منجر شود؟

اصلاحات همیشه از جیب مردم؟

ماجرا البته فراتر از یک میلیون تومان است. مسئله اصلی این است که چرا وقتی صحبت از «اصلاح» در ساختارهای مختلف می‌شود، اصلاحات اغلب در جایی به چشم می‌آید که مستقیماً بر زندگی و معیشت مردم، کارگران و بازنشستگان اثر می‌گذارد؛ اما اصلاح یک فرآیند ساده اداری و سیستمی که می‌تواند مانع تحمیل هزینه اضافی به بیمه‌شده شود، این‌چنین دشوار است؟

در سال‌های اخیر، مردم به خصوص بازنشستگان بارها با تغییرات مختلف در قوانین، مقررات و نحوه محاسبه مزایا و هزینه‌های زندگی مواجه بوده‌اند. از حذف برخی از مزایای مستمری برای بازنشستگان تامین اجتماعی گرفته تا گرانی بنزین و  افزایش هزینه‌های درمان و فشارهای ناشی از تورم، سبب شده بخش قابل توجهی از مردم با کاهش قدرت خرید خود دست‌وپنجه نرم می‌کند.

در چنین شرایطی، انتظار زیادی نیست که یک سیستم اداری بتواند تشخیص دهد تعرفه خدمت درمانی باید بر اساس تاریخ انجام خدمت محاسبه شود، نه تاریخ مراجعه بیمار برای دریافت مدارک. اگر چنین امکانی در سیستم وجود ندارد، سؤال این است که چرا اصلاح نمی‌شود؟ اگر یک نرم‌افزار یا فرآیند اداری نمی‌تواند تعرفه فروردین‌ماه را برای بیماری که در فروردین عمل کرده ثبت و محاسبه کند، چرا باید بیمار هزینه این نقص را بپردازد؟ اگر مشکل واقعاً «باگ سیستم» است، چرا باید فردی که خود هیچ نقشی در طراحی یا مدیریت آن سیستم نداشته، تاوان این باگ را بدهد؟

مسئله فقط پرداخت یک میلیون تومان نیست؛ مسئله این است که چرا در ساختار اداری و درمانی کشور، خطای سیستم باید از جیب مردم جبران شود؟ چرا سیستمی که می‌تواند تغییرات بزرگ و پرهزینه را اجرا کند، از ثبت یک تعرفه بر اساس تاریخ واقعی دریافت خدمت درمانی عاجز است؟ چرا تغییرات و  یا به قول خودشان «اصلاحات» معمولاً به ضرر مردم است و آنجا که  باید سیستم واقعا اصلاح شود هیچ اقدامی نمی‌کنند؟ و چرا در نهایت، همیشه این مردم هستند که باید هزینه ناکارآمدی سیستم را بپردازد؟