تحولی که نشان می‌دهد گفتگوهای غیرمستقیم دو طرف پس از رد پیشنهاد اخیر تهران از سوی دونالد ترامپ همچنان ادامه دارد. منابع ایرانی می‌گویند قرار نیست هیات‌های ایران و آمریکا مستقیما با یکدیگر مذاکره کنند، اما تازه‌ترین پیشنهادها برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز در گفتگو با میانجی‌ها بررسی خواهد شد.

خبرگزاری ایسنا گزارش داده است عراقچی و هیات ایرانی صبح دوشنبه به وقت نیویورک «در دیدار با میانجی‌گران مذاکرات با آمریکا، آخرین پیشنهادها و دیدگاه‌ها درباره شرایط موجود را مورد بررسی قرار خواهند داد». تسنیم نیز به نقل از یک منبع مطلع برگزاری جلسه هیات ایران با میانجی‌ها را تایید کرده، اما تاکید کرده است که «قرار بر مذاکره با آمریکا نیست».

رویترز نیز به نقل از یک مقام مطلع از روند مذاکرات گزارش داده است میانجی‌های قطری قرار است دوشنبه یا سه‌شنبه به طور جداگانه با عراقچی در نیویورک و طرف آمریکایی گفتگو کنند. به گفته این مقام، محور این رایزنی‌ها نسخه اصلاح‌شده طرح هفت‌روزه‌ای خواهد بود که ایران هفته گذشته در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل ارائه کرده بود. هنوز مشخص نیست چه کسی در گفتگو با میانجی‌ها نمایندگی طرف آمریکایی را بر عهده خواهد داشت.

این خبر در حالی منتشر شده که یک شب پیش، ایرنا به نقل از منبعی نزدیک به هیات ایران اعلام کرده بود «هیچ برنامه‌ای برای مذاکره با ایالات متحده» در دستور کار هیات ایرانی وجود ندارد. گزارش‌های تازه نشان می‌دهد منظور از این موضع، نبود برنامه برای مذاکره مستقیم با مقام‌های آمریکایی بوده و کانال غیرمستقیم از طریق میانجی‌های قطری همچنان فعال است.

ترامپ در حالی این صحبت‌ها را مطرح کرده بود که تنها یک روز پیش از آن گفته بود مذاکره‌ای با ایران در کار نخواهد بود. رسانه‌ها گزارش داده بودند که ترامپ طرحی را رد کرده که در آن ایران پیشنهاد داده، ابتدا درگیری‌ها در جبهه‌های مختلف منطقه از جمله لبنان متوقف می‌شد، آمریکا محاصره بنادر ایران را بردارد، محدودیت‌های صادرات نفت کاهش پیدا کند و میلیاردها دلار از دارایی‌های مسدودشده ایران آزاد شود. ایران نیز در پایان این دوره تنگه هرمز را برای کشتیرانی باز می‌کرد و سپس گفتگو درباره موضوعاتی از جمله برنامه هسته‌ای از سر گرفته خواهد شد.

به گفته اکسیوس، استیو ویتکاف و جرد کوشنر هفته گذشته از طرف دولت آمریکا و عراقچی از طرف ایران در یک دور مذاکرات غیرمستقیم در نیویورک شرکت کردند و مقام‌های قطری پیام‌ها را میان دو طرف منتقل می‌کردند. در روزهای بعد نیز میانجی‌های قطری با هر دو طرف در تماس بودند و روی تغییراتی در متن پیشنهاد ایران کار کردند.

اختلاف اصلی همچنان بر سر ترتیب اقدامات دو طرف باقی مانده است. ایران می‌خواهد کاهش فشار اقتصادی، رفع محاصره بنادر و توقف درگیری‌ها پیش از بازگشایی کامل هرمز و ورود به مذاکرات هسته‌ای انجام شود. دولت ترامپ در مقابل خواهان امتیازهای هسته‌ای از ایران است و پیشنهاد هفته گذشته تهران را برای رسیدن به توافق کافی ندانسته است.

تنگه هرمز اصلی‌ترین موضوع مذاکره بین ایران و آمریکا است و آبراهی که پیش از جنگ حدود یک پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کرد حالا ماه‌هاست که وضعیت عادی ندارد. تهران بازگشایی کامل آن را به کاهش فشار آمریکا گره زده و واشنگتن نیز محاصره اقتصادی و محدودیت بر صادرات نفت ایران را به عنوان اصلی‌ترین اهرم فشار خود حفظ کرده است.

در گزارش تازه رویترز، طرحی که اکنون در نیویورک درباره آن گفتگو می‌شود «نسخه اصلاح‌شده» همان پیشنهاد هفت‌روزه توصیف شده است.

جزئیات تغییرات هنوز منتشر نشده، اما ادامه حضور عراقچی و میانجی‌های قطری در آمریکا نشان می‌دهد تلاش برای پیدا کردن فرمولی که هم شرایط تهران برای بازگشایی هرمز و هم مطالبات واشنگتن را در بر بگیرد، دست‌کم در کوتاه‌مدت متوقف نشده است