آمریکا و ۵۵ کشور دیگر در نخستین سالگرد بازگشت تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران، معروف به «سازوکار ماشه»، اعلام کردند که به اجرای محدودیت‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای، موشکی و تسلیحاتی جمهوری اسلامی ادامه خواهند داد.

در بیانیه مشترکی که روز جمعه ۱۰ مهر منتشر شد، کشورهای امضاکننده از جمله آمریکا، بریتانیا، فرانسه، آلمان، کانادا، استرالیا، ژاپن، کره جنوبی و شماری از کشورهای اروپایی و خاورمیانه تأکید کردند که برای جلوگیری از انتقال کالا، مواد، تجهیزات و فناوری‌هایی که می‌تواند در فعالیت‌های حساس هسته‌ای یا توسعه سامانه‌های حمل سلاح هسته‌ای ایران به کار رود، اقدام خواهند کرد.

این کشورها همچنین بر ادامه محدودیت‌های مربوط به فروش یا انتقال تسلیحات و تجهیزات مرتبط به ایران یا از ایران تأکید کردند و گفتند برای جلوگیری از انتقال اقلام مرتبط با سلاح‌های کشتار جمعی و وسایل حمل آنها، از جمله پهپادها، همکاری و تبادل اطلاعات میان خود را افزایش خواهند داد.

در این بیانیه همچنین از همه کشورهای عضو سازمان ملل خواسته شده است قطعنامه‌های بازگشتهٔ شورای امنیت را اجرا کنند. امضاکنندگان از ایران خواسته‌اند به تعهدات خود در زمینه منع اشاعه بازگردد، با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به‌طور کامل همکاری کند و نگرانی‌های بین‌المللی درباره برنامه هسته‌ای خود را برطرف سازد.

شش قطعنامه پیشین شورای امنیت علیه ایران، شامل قطعنامه‌های ۱۶۹۶، ۱۷۳۷، ۱۷۴۷، ۱۸۰۳، ۱۸۳۵ و ۱۹۲۹، روز ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۵ پس از فعال شدن سازوکار ماشه از سوی فرانسه، آلمان و بریتانیا دوباره به اجرا درآمدند. سه کشور اروپایی دلیل این اقدام را آنچه «عدم پایبندی مستمر و قابل توجه» تهران به تعهدات هسته‌ای خود در چارچوب برجام خواندند، اعلام کردند.

ایران، روسیه و چین مشروعیت بازگشت این تحریم‌ها را رد کرده‌اند. روسیه و چین نیز ماه گذشته قطعنامه پیشنهادی آمریکا برای تمدید مأموریت هیئت کارشناسان ناظر بر اجرای تحریم‌های ایران را در شورای امنیت وتو کردند؛ با این حال، خود تحریم‌های بازگشته شورای امنیت همچنان برقرار مانده‌اند.

در آن رأی‌گیری، پیش‌نویس آمریکا ۱۱ رأی موافق به دست آورد، اما رأی منفی روسیه و چین، دو عضو دائم شورای امنیت، مانع تصویب آن شد. واشینگتن در آن زمان هشدار داد از بین رفتن هیئت کارشناسان می‌تواند نظارت بر اجرای تحریم‌ها و شناسایی شبکه‌های دور زدن آنها را دشوارتر کند.

بیانیه تازه همچنین از کشورهای عضو «ابتکار امنیت مقابله با اشاعه» خواسته است سازوکارهای داخلی خود را برای مقابله با فعالیت‌های مرتبط با اشاعه ایران تقویت کنند و در صورت لزوم برای توقیف یا جلوگیری از انتقال محموله‌های ممنوعه اقدام کنند.

۵۶ کشور امضاکننده این بیانیه تازه عبارت‌اند از: آمریکا، آلبانی، آرژانتین، استرالیا، اتریش، بحرین، بلیز، بوسنی و هرزگوین، بلغارستان، کانادا، کلمبیا، کرواسی، قبرس، جمهوری چک، دانمارک، جمهوری دومینیکن، استونی، ایالات فدرال میکرونزی، فنلاند، فرانسه، آلمان، یونان، مجارستان، ایسلند، ایرلند، اسرائیل، ایتالیا، ژاپن، لتونی، لیبریا، لیختن‌اشتاین، لیتوانی، جزایر مارشال، مولداوی، مونته‌نگرو، مراکش، نیوزیلند، مقدونیه شمالی، نروژ، پالائو، پاناما، پاراگوئه، لهستان، پرتغال، کره جنوبی، رومانی، سان‌مارینو، اسلواکی، اسلوونی، اسپانیا، سوئد، هلند، ترینیداد و توباگو، اوکراین، بریتانیا و یمن.