با درود،
دوستانی که مایلاند نسخهی چاپی کتاب «رواداری مروری بر همدلی، تسامح، تساهل و مدارا در فرهنگ و ادب ایران» را داشته باشند، اکنون میتوانند آن را از طریق لینکهای زیر در آمازون تهیه کنند:
خرید نسخهی شومیز (Paperback)
https://www.amazon.se/dp/9187269015
خرید نسخهی الکترونیک (eBook)
https://www.amazon.de/dp/B0HP6KNXV6
نسخه منتشر شده در ایران در طاقچه (کوتاه شده)
https://taaghche.com/book/123147/رواداری-در-تاریخ-فرهنگی-ایران-جلد-اول/
با مهر،
احد قربانی دهناری
۴ آبان ۱۴۰۵ – ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶
معرفی کتاب
رواداری فقط یک فضیلت اخلاقی نیست؛ یکی از بنیادیترین پیششرطهای زندگی انسانی، همزیستی اجتماعی و جامعهای آزاد، دموکراتیک و مرفه است. اما رواداری در ایران از کجا آمده است؟ آیا میتوان ریشههای آن را در فرهنگ و تاریخ این سرزمین یافت؟ چگونه میتوان از تجربههای گذشته برای ساختن جامعهای روادار در امروز و فردا بهره گرفت؟
کتاب «رواداری» تلاشی است برای دنبال کردن تاریخ اندیشه و تجربه رواداری در ایران؛ از آیینها و فرهنگ مردم تا سنت علمی و فلسفی، از عرفان و ادبیات تا جنبش مشروطه، و از ادبیات عصر تجدد و شعر معاصر تا اندیشههای روشنفکران و متفکران دوران معاصر.
این کتاب در کنار نشان دادن جلوههای تسامح، تساهل، مدارا، همدلی، شفقت و آزادگی، روی دیگر تاریخ ایران، یعنی تجربههای طولانی تعصب، استبداد، خشونت، طرد و حذف دیگری و نارواداری را نیز از نظر دور نمیدارد. زیرا شناخت رواداری بدون شناخت ریشهها و پیامدهای نارواداری ممکن نیست.
در این روایت، رواداری نه مفهومی وارداتی و نه صرفاً محصول دوران جدید است. در فرهنگ و ادب ایران، از سخنان و آیینهای مردم تا آثار شاعران، عارفان، فیلسوفان، دانشمندان، نویسندگان و اندیشمندان، میتوان جستجوی مداومی برای حقیقتجویی، آزادگی، پذیرش دیگری، برابری انسانها و رهایی از تعصب و جزماندیشی یافت؛ جستجویی که در دوران جدید، با مفاهیمی چون قانون، آزادی، حقوق فردی، حقوق شهروندی و حقوق بشر پیوند میخورد.
از این منظر، تاریخ رواداری در ایران نه تاریخی خطی و یکدست، بلکه تاریخی پُر تنش و چندلایه است؛ کشاکشی میان مدارا و تعصب، آزادی و استبداد، گفتگو و خشونت، پذیرش دیگری و طرد دیگری. این کتاب میکوشد این مسیر پیچیده را بازخوانی کند و نشان دهد که چگونه اندیشه رواداری، از تجربههای اخلاقی و فرهنگی گذشته، به تدریج به مسئلهای اجتماعی، سیاسی و حقوقی تبدیل شده است.
«رواداری» در نهایت تنها درباره گذشته نیست. پرسش اصلی کتاب به امروز و آینده بازمیگردد: چگونه میتوان از میراث روادارانه فرهنگ ایران و نقد تجربههای نارواداری، به سوی جامعهای حرکت کرد که در آن تفاوتها به رسمیت شناخته شوند، آزادی اندیشه و بیان محترم باشد، حقوق فرد و شهروند پاس داشته شود و اختلاف، به جای خشونت، از راه گفتگو و قانون حل شود؟
این کتاب دعوتی است به بازاندیشی در یک نیاز تاریخی و انسانی: آموختن و تمرین رواداری؛ برای زیستن با دیگری، با وجود تفاوتها.
احد قربانی دهناری پژوهشگر و نویسنده در حوزههای تاریخ اندیشه، فلسفهی سیاسی، حقوق عمومی و رواداری است. دغدغهی اصلی او شناخت جامعهی ایران از منظر رابطهی میان آزادی، قانون، قدرت، حقوق فرد و شهروند و فرهنگ سیاسی است؛ با تأکید بر این پرسش که چگونه میتوان از تجربهی تاریخی و فرهنگی ایران برای فهم موانع رواداری و امکان شکلگیری جامعهای آزاد، دموکراتیک، قانونمدار و مرفه بهره گرفت.
احد قربانی دهناری در سال ۱۳۳۵ در روستای دهنار، در شرق شهرستان دماوند، زاده شد و دوران کودکی و نوجوانی خود را در شاهی (قائمشهر) گذراند. تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشکدهی فنی دانشگاه تهران و سپس در دانشگاه فناوری چالمرز در حوزهی مهندسی دنبال کرد و در ادامه، در دانشگاه گوتنبرگ به مطالعه و تحصیل در زمینههای، ادبیات انگلیسی و سوئدی و فلسفهی کاربردی پرداخت.
او سالهای بسیاری از زندگی حرفهای خود را در عرصه دانشگاه، صنعت و فناوری گذرانده است؛ تجربهای که در کنار مطالعات او در علوم انسانی، نگاه میانرشتهای او به مسائل جامعه را شکل داده است. برای او، شناخت جامعه تنها از مسیر نظریههای سیاسی و فلسفی ممکن نیست؛ بلکه تاریخ، ادبیات، فرهنگ مردم، تجربهی زیسته و ساختارهای اجتماعی و حقوقی نیز بخشی از این شناخت هستند.
علاقهی دیرینهی او به ادبیات و فرهنگ مردم، بهویژه فرهنگ مازندرانی، تاریخ اندیشه، سوسیال دموکراسی، رواداری و جدایی نهاد دین از دولت، زمینهی اصلی نوشتههای او است. در این میان، رواداری برای او نه صرفاً یک مفهوم اخلاقی، بلکه مسئلهای تاریخی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و حقوقی است؛ مسئلهای که با آزادی، برابری، کرامت انسان، حقوق شهروندی و امکان همزیستی مسالمتآمیز انسانها با وجود تفاوتهایشان پیوندی ناگسستنی دارد.
