شماری از والدین می‌گویند این پرداخت‌ها دیگر داوطلبانه نیست و گاهی مدارس با نگه داشتن کارنامه یا فشار بر دانش‌آموزان، خانواده‌ها را به پرداخت پول وادار می‌کنند.

در پاسخ به پرسش ایران‌اینترنشنال درباره میزان وابستگی مدارس به کمک‌های مالی خانواده‌ها، مخاطبان از دریافت مبالغ چندمیلیونی، درخواست مکرر پول برای هزینه‌های جاری و کمبود امکانات آموزشی و بهداشتی خبر دادند.

این روایت‌ها در حالی مطرح می‌شود که علیرضا کاظمی، وزیر آموزش‌وپرورش، گفته بود مدارس دولتی مجاز به دریافت وجه اجباری از خانواده‌ها نیستند.

از کاغذ و مایع دستشویی تا قبض آب و برق

«دولت هیچ کمکی به مدارس نمی‌کند.» این جمله در پیام‌های شماری از مخاطبان ایران‌اینترنشنال تکرار شده است.

خانواده‌ها می‌گویند تامین هزینه‌های روزمره مدرسه، از خرید لوازم مصرفی تا تعمیر تجهیزات، بر عهده آنها گذاشته شده است.

یکی از والدین گفت در جلسه دوم مهر مدرسه، به خانواده‌ها اعلام شد دولت بودجه‌ای ندارد و مدارس دولتی باید با کمک والدین اداره شوند.

او افزود سپس فهرستی از هزینه‌های ماهانه شامل آب، برق، سرویس آب‌خوری، نظافت و وسایل سرمایشی و گرمایشی در اختیار خانواده‌ها قرار گرفت.

در مدرسه‌ای دیگر، از والدین خواسته شده است برای خرید کاغذ نفری ۲۵۰ هزار تومان بپردازند.

یکی از مخاطبان در پیام خود نوشت درخواست پول از ابتدای سال تحصیلی ادامه داشته و مدرسه حتی برای تعمیر در خراب کلاس نیز از خانواده‌ها کمک خواسته است.

در پیام‌های دیگر، خانواده‌ها از پرداخت هزینه قبض آب، برق و گاز، خرید ماژیک، لامپ، کاغذ آ۴ و حتی کیسه زباله خبر دادند.

یکی از مخاطبان در واکنش به دریافت پول برای کاغذ نوشت: «فقط همین مانده که حقوق معلم‌ها را هم از والدین بگیرند.»

مادری نیز گفت مدرسه از خانواده‌ها پول مایع دستشویی می‌خواهد، اما سرویس‌های بهداشتی چنان کثیف و غیرقابل استفاده‌اند که فرزندش در پنج ساعت حضور در مدرسه از دستشویی استفاده نمی‌کند.

به گفته یکی دیگر از والدین، خانواده‌ها علاوه بر تامین لوازم مصرفی، ناچارند وسایل مورد نیاز برای ساده‌ترین آزمایش‌های علوم را نیز خریداری کنند، زیرا مدرسه امکانات آزمایشگاهی کافی ندارد.

در برخی مدارس، درخواست کمک مالی به هزینه‌های آموزشی و جاری محدود نمی‌شود. یکی از مخاطبان گفت مدارس برای برگزاری مراسم حکومتی و مذهبی، از جمله برنامه‌های «دهه فاطمیه»، از خانواده‌ها پول، حلوا و آب‌نبات می‌خواهند.

کمک داوطلبانه‌ای که به پرداخت اجباری تبدیل شده است

در کنار درخواست پول برای هزینه‌های جاری، شماری از خانواده‌ها از دریافت مبالغ چندمیلیونی با عنوان شهریه و فشار مدارس برای پرداخت آن خبر دادند.

یکی از شهروندان گفت مدرسه دولتی فرزندش پنج میلیون تومان شهریه دریافت کرده، در حالی که مدرسه «هیچ امکاناتی ندارد».

مخاطب دیگری از مدرسه‌ای دولتی با نزدیک به ۳۰۰ دانش‌آموز در دو شیفت خبر داد که از هر دانش‌آموز، بدون توجه به وضعیت مالی خانواده، بین یک میلیون و ۷۰۰ هزار تا دو میلیون تومان دریافت کرده است.

او افزود هزینه برگه‌های امتحانی جداگانه از دانش‌آموزان گرفته می‌شود و حتی نیمی از مبالغ دریافتی صرف مدرسه نشده است.

برخی والدین گفتند مدارس تحویل کارنامه را به پرداخت وجهی جداگانه مشروط می‌کنند.

این در حالی است که علیرضا کاظمی، وزیر آموزش‌وپرورش، ۲۹ شهریور اعلام کرد مدارس دولتی حق ندارند بابت ثبت‌نام یا آغاز سال تحصیلی از خانواده‌ها پول دریافت کنند و کمک‌های مردمی باید «کاملا داوطلبانه و اختیاری» باشد.

اکبر پولادی، عضو کمیسیون آموزش مجلس، نیز چهارم شهریور از دریافت اجباری پول در برخی مدارس انتقاد کرده و گفته بود کمبود بودجه دولت نباید به فشار مالی بر خانواده‌ها منجر شود.

ایران‌اینترنشنال ۹ مهر در گزارشی از دریافت پول با عناوینی مانند «کمک به مدرسه» و «مشارکت» خبر داده بود. بر اساس روایت خانواده‌ها، در برخی موارد حتی ثبت‌نام یا تحویل کتاب به پرداخت این مبالغ مشروط شده است.

پول بیشتر، امکانات کمتر

در حالی که خانواده‌ها از افزایش درخواست‌های مالی مدارس خبر می‌دهند، شماری از آنان می‌گویند پرداخت این مبالغ به بهبود شرایط آموزشی منجر نشده است.

یکی از مخاطبان گفت با گذشت دو ماه از آغاز سال تحصیلی، مدرسه فرزندش همچنان در مناسب، تخته وایت‌برد، پرده و نیمکت کافی ندارد؛ با این حال، هزینه اداره مدرسه از خانواده‌ها دریافت می‌شود.

یک آموزگار نیز گفت مدرسه محل کارش سال‌هاست با کمک‌های مردمی اداره می‌شود و مدیران ابتدای سال به والدین اعلام می‌کنند که بدون حمایت مالی آنها، «مدرسه‌ای برپا نخواهد بود».