
« پارسا زندی »
نگاهی انتقادی به مواضع علی احساسی (نماینده ایرانیتبار پارلمان کانادا) در شبکه ایران اینترنشنال درباره جزایر سهگانه ایرانی و سکوت معنادار مدعیان پادشاهیخواهی
به نام خداوند جان و خرد
حکایت آن است که در پی انتشار بیانیه مشترک مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، و شیخ خالد بن محمد بن زاید آل نهیان، ولیعهد ابوظبی، در تاریخ ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ در اتاوا، پیرامون جزایر سهگانه ایرانی، آتش خشم و غیرت در سینه آزادگان این بوم و بر زبانه کشید. در این بیانیه، دو طرف خواستار پایان آنچه «اشغال سه جزیره اماراتی» خواندهاند، شدند؛ موضعی که با ادعای امارات درباره جزایر ایرانی تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی همسو است و با واکنش و اعتراض ایرانیان روبهرو شده است.
در میانه این هنگامه، علی احساسی، نماینده ایرانیتبار پارلمان کانادا از حوزه ویلودیل تورنتو و عضو حزب لیبرال، در گفتگویی با نگار مجتهدی در بخش انگلیسیزبان شبکه «ایران اینترنشنال» به بیان دیدگاههای خود درباره این بیانیه پرداخت. او در این مصاحبه از شگفتی خود نسبت به موضع دولت کانادا سخن گفت و اظهار کرد که نگرانیهای جامعه ایرانیان کانادا را به تصمیمگیرندگان منتقل کرده است. با این حال، آنچه در این گفتگو بیش از هر چیز محل تأمل است، نوع مواجهه او با موضوعی است که برای ایرانیان، صرفا یک اختلاف سیاسی یا موضوعی دیپلماتیک نیست، بلکه مسئلهای مرتبط با حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشور به شمار میرود.
وی در این گفتار، بیانیه نخستوزیر کشور محل فعالیت سیاسی خود را فاقد اعتبار حقوقی و متأثر از ملاحظات سیاسی توصیف کرد؛ اما پرسش اساسی اینجاست که آیا در چنین شرایطی، صرف ابراز شگفتی و انتقال نگرانیها به تصمیمگیرندگان کفایت میکند؟ آیا دفاع از حق تاریخی و حاکمیت ملی ایران نباید با صراحت و روشنی بیشتری همراه باشد؟ آیا میتوان سرنوشت جزایری را که بخشی از خاک ایران محسوب میشوند، به مجادلات سیاسی و داوری نهادهای بینالمللی حواله داد؟ این همان نقطهای است که سخنان و موضعگیری او را در معرض نقد و پرسش قرار میدهد.
بشنو از این روزگار تیره و این زمانه پرنیرنگ که بوم ویرانسرای غرب، بلبلان بیاصل و نسب را به سخن درآورده است. روزگاری بود که در این خطه، مردان مردی سر بر آستان شرف میسودند و تبار هر کس از کارنامه مردانگیاش پیدا بود، نه از گزافه گفتن و نان به نرخ روز خوردن.
و اما حکایت این شخص، علی احساسی نام، که نام خانوادگی و نسبت خانوادگی او با خاندان عبدالحسین تیمورتاش نیز در این میان مورد توجه قرار گرفته است. ای کاش آن وزیر کارکشته و مدبر دوره رضاشاه که خود روزی چرخه سیاست این کهنبوم و بر را میچرخاند و گوش و چشم شاه بود، سر از خاک برمیآورد و میدید که نام و میراث خاندانش امروز در چه مناقشهای مطرح شده است! شگفتا که با سابقه فعالیت حقوقی در حوزه تجارت بینالملل و تکیه بر کرسی پارلمان کانادا، ژست سیاستمداری گرفته است، اما انتظار ایرانیان از او، فراتر از مصلحتاندیشیهای معمول سیاسی است. ایرانیان حق دارند از کسی که ریشه و تبار ایرانی دارد، در موضوع تمامیت ارضی کشور، موضعی روشن، صریح و بیابهام انتظار داشته باشند.
با این گفتار و موضعگیری در رسانهای که نام ایران را بر خود نهاده، اما رویکرد و عملکردش همواره محل مناقشه و انتقاد بخشهایی از جامعه ایرانی بوده است، پرسشهای جدی درباره نسبت میان ادعای ایراندوستی و دفاع عملی از منافع ملی مطرح میشود. بهویژه آنکه بخشی از ایرانیان خارج از کشور، با امید به حضور چهرههای ایرانیتبار در نهادهای سیاسی کشورهای محل اقامت خود، انتظار دارند این افراد در بزنگاههای حساس، صدای نگرانیها و مطالبات ملی ایرانیان باشند.
از آن سوی، شگفت از رسانهای است که نام ایران اینترنشنال را بر خود نهاده و دم از اصالت و ایراندوستی میزند، اما در عمل تریبون را در اختیار کسانی میگذارد که سخنان و مواضعشان درباره تمامیت ارضی ایران، محل بحث و انتقاد است. چه تناقض تلخی است مدعی ایران بودن و میدان دادن به گفتگوهایی که به جای روشن کردن ابعاد حقوقی و تاریخی مسئله جزایر سهگانه، به مناقشهای سیاسی و رسانهای دامن میزنند.
و اما در این میان، روی سخن با مدعیان پادشاهیخواهی و در رأس آنان، رضا پهلوی است که مدام دم از میراث پدر و پدربزرگ میزند. امروز چشم ناظران دوخته شده است به آن سو که ببینند ایشان در برابر این موضعگیری و بیانیه مشترک کانادا و امارات درباره جزایر سهگانه ایرانی چه واکنشی نشان خواهد داد؟ آیا دفاع از تمامیت ارضی ایران، آنگونه که در سخنان و مواضع سیاسی ایشان مطرح میشود، در چنین بزنگاههایی نیز به همان اندازه اهمیت دارد؟ آیا میراث سیاسی خاندان پهلوی صرفا در نام و نشان و یادگارهای گذشته خلاصه میشود یا دفاع از یکپارچگی سرزمینی ایران نیز بخشی جداییناپذیر از آن است؟
البته اگر ایشان لحظهای از دغدغه رایزنی با مقامات آمریکا و اسرائیل و طرح دیدگاههای خود درباره مداخله خارجی و آنچه «دخالت (حملات) بشردوستانه» خوانده میشود، فارغ شوند و فرصتی برای پرداختن به مسئله تمامیت ارضی این سرزمین بیابند! تاریخ با هیچکس عقد اخوت نبسته است و قضاوت فرزندان این آب و خاک درباره عملکرد مدعیان سیاسی، در دادگاه وجدان بیدار وطن، سخت و ماندگار خواهد بود.
ای روزگار، قلم نگه دار که شرح این بیمهریها به ساحت ایران، دل را به درد میآورد. هر آن کس که مرزهای جغرافیایی و عزت این خاک مقدس را به مصلحتهای زودگذر دنیا گره بزند و در برابر ادعاهای ارضی علیه ایران موضعی مبهم یا دوپهلو اتخاذ کند، باید بداند که تاریخ و حافظه جمعی ایرانیان، عملکرد سیاسی افراد را فراموش نخواهد کرد.
در پایان، دست نیاز به درگاه خداوند بزرگ برمیداریم و برای مادر مهربانمان، ایران عزیز، آرزوی سربلندی و رهایی داریم. باشد که این کهندیار همیشه جاوید، از گزند دشمنان خارجی و آسیبهای داخلی در امان بماند و سایه امنیت، یکپارچگی و عزت بر سر فرزندان راستینش مستدام باشد.
پارسا زندی (مشاور حقوقی)
اسناد و منابع مرتبط:
۱. متن رسمی بیانیه مشترک مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، و ولیعهد ابوظبی
تاریخ انتشار: ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶
این بیانیه در وبسایت رسمی نخستوزیری کانادا منتشر شده و شامل موضع مشترک دو طرف درباره جزایر سهگانه ایرانی است.
مشاهده متن کامل بیانیه در وبسایت نخستوزیری کانادا
۲. مصاحبه علی احساسی با نگار مجتهدی در بخش انگلیسیزبان شبکه ایران اینترنشنال
موضوع: واکنش علی احساسی به بیانیه مشترک کانادا و امارات درباره جزایر سهگانه ایرانی.
مشاهده ویدئوی مصاحبه در یوتیوب
۳. صفحه برنامه Eye for Iran در وبسایت رسمی ایران اینترنشنال
مشاهده برنامه و گفتوگوهای انگلیسیزبان ایران اینترنشنال