اقتصاد ایران آنلاین: دكل نفتي كه ايران فكر ميكرد خريداري كرده است، پيدا شد. حالا ديگر تاييد شده است كه در آبهاي مكزيك در حال فعاليت است، به جاي آنكه در آبهاي ايران باشد. ممكن است بگويند دكلي گم نشده بود كه پيدا شود، اما حقيقت آن است كه در ماجراي پيچيده دكل، آنچه گم شد و مسالهاش اهميت دارد، نه دكل كه پول دكلي است كه ايران ميخواست خريداري كند. حالا روياي خريد دكل جاي خود را به كابوس گم شدن ٨٧ ميليون دلار پول داده است. ديگر خبري از رويا نيست. «دكل گمشده» كه سر خط داغ خبرهاي روزهاي اخير بوده است، حالا وارد فاز تازهاي از حيات خود شده است. كمكم قطعات پازل دكل در حال تكميل شدن است.
يك- شركت تاسيسات دريايي در سال ٩٠ به توصيه شركت كارفرما، يعني نفت و گاز پارس درصدد خريد يك دكل دريايي بر ميآيد.
دو- شركت نفت و گاز پارس پس از رايزني با دلالان نفتي به اين نتيجه ميرسد كه اين دو قادرند نسبت به خريد دكل در شرايط ويژه ايران اقدام كنند.
سه- قيمت دكل ٨٧ ميليون دلار تعيين ميشود.
چهار- ٢٠ درصد مبلغ طبق قرارداد به عنوان پيشپرداخت در اختيار شركت فروشنده قرار ميگيرد.
پنج – فروشنده دكل به ايران شركتي رومانيايي GSP است كه پيش از اين نيز مراوداتي با ايران داشته است.
شش- بخشي از رايزنيها در كشور تركيه پيگيري شده است.
هفت – واسطههايي چيني براي انتقال پول وارد عمل شدهاند و حالا چهار سال پس از بروز بحران قول دادهاند براي يافتن سرنخهايي در اين خصوص به ايران كمك كنند. گفته ميشود در حالي كه بخشي از منابع ارزي شركت تاسيسات دريايي نزد شركت CNPC چين بود، اين شركت پس از واريز پيشپرداخت دچار مشكل بزرگي شد و در نتيجه با رايزنيهاي واسطهها مقرر شد بخشي از پول از اين حساب منتقل شود.
هشت – دكل پس از بروز مشكلات به مكزيك رفته است. به گزارش خبر آنلاين پيمانكار رومانيايي GSP در فوريه ٢٠١٤ خبر از ارسال و نصب سومين دكل حفاري دريايي خود براي شركت پمكس (PEMEX) در خليج مكزيك داده بود. در قرارداد ٨٩٤ روزه GSP با شركت نفت دولتي مكزيك (پمكس) پيمانكار رومانيايي دكل نفتي سهپايه GSP Fortuna از نوع Friede & Goldman L -٧٨٠ Model II را وارد عمليات حفاري ميكند.
پول گم شده نه دكل
قطعات به هم ريخته دكل جفت و جور ميشود تا معلوم شود در چهار سال گذشته چه اتفاقي رخ داده است. فصل اول قصه سال ٩٠ نگاشته ميشود، وقتي دلالان نفتي دست به كار خريد دكل براي ايران شدند. وقتي بخشهايي از ماجرا كمكم در مطبوعات و محافل خصوصي و عمومي بازگو شد، برخي دايم با استناد به ابعاد و وزن و… دكل شواهدي را رديف ميكردند تا نشان دهند دكل نفتي گم شدني نيست و هرچه در باب گم شدن پول دكل و نه خود دكل سخن گفته ميشد، كمتر شنوندهاي وجود داشت. روز سهشنبه رييس سازمان بازرسي كل كشور اما با تاييد ماجرا نشان داد اتفاقي كه رخ داده به چه معناست. وي با بيان اينكه اصل گم شدن ٨٧ ميليون دلار در خريد يك دكل صحت دارد، تاكيد كرد: گزارش سازمان بازرسي در اين خصوص به قوه قضاييه ارسال شده است. وي ميگويد افرادي كه اين پول را هزينه كردهاند، تاكنون نتوانستهاند هيچ دليلي ارايه دهند كه پول را به شركت فروشنده دادهاند. به گفته وي تاكنون هشت گزارش مفصل در اين خصوص از شركت نفت تهيه شده است كه آخرين گزارش به مراجع قضايي ارسال شد. حالا معلوم ميشود ماجراي اصلي حول ٨٧ ميليون دلار پول دكل دور ميزند، نه خود دكل؛ چرا كه بررسيها نشان ميدهد از ابتدا دكلي وارد ايران نشده بود كه در ايران مفقود شود، بلكه مساله اصلي آن بود كه ٨٧ ميليون دلار صرف خريد دكلي شد كه رويايش هيچگاه براي شركت خريدار تعبير نشد.
ابهامات باقي است
به گزارش اعتماد، بخشهاي كوچكي از ماجراي بزرگ دكل مشهود شده است اما با اين حال هنوز ناگفتههاي فراواني در اين حوزه وجود دارد.
زنگنه تاييد ميكند كه دكل نفتي كه قرار بود خريداري شود، مفقود شده است. مروي، رييس كميسيون انرژي ميگويد كه بررسيها نشان داده اسناد مربوط به خريداري دكل موجود نيست و ممكن است برخي اسناد را برده باشند و از سوي ديگر رستم قاسمي، وزير سابق نفت اين را موضوعي مرتبط با شركت پيمانكار ميداند و خواستار رسيدگي قوه قضاييه به اين پرونده است. داستان ٨٧ ميليون دلار هر چند داستاني بزرگ و قابل توجه است، اما نكته مهم در اين ميان عمليات نامتعارفي است كه صورت گرفته و ابتدا تا انتهاي داستان حكايت از اتفاقي غيرعادي دارد.
داستانهايي بزرگتر از ٢٤٨ ميليارد تومان
حالا بخشهايي از داستان مفصل و پيچيده دكل نفتي روشن شده است اما هنوز بخش مهمي از كوه يخ، خود را نشان نداده است. هر چند قصه ٢٤٨ ميليارد توماني دكل ميتواند در برابر داستانهاي پرماجرايي كه پيش از اين رقم خورده است، چندان جذابيتي نداشته باشد اما گره خوردن اين داستان به دكلي چند تني شايد سبب شد قصه داغتر از آني شود كه انتظار ميرفت. بررسيها نشان ميدهد در هشت سال عمر دولت نهم و دهم نفت ماجراهاي فراواني را از سر گذرانده است. در حالي كه شعار رييسجمهور پيشين آوردن نفت بر سر سفرههاي مردم بود، يك سر بسياري از مشكلات به نفت گره خورد. مهمترين بدهكار ايراني كه اين روزها در زندان به سر ميبرد نيز كسي است كه نفت ايران را در بازارهاي جهاني به بهانه دور زدن تحريمها فروخت و پولش را به دولت پرداخت نكرد. رقم بدهي بابك زنجاني بيش از دو ميليارد و ٧٠٠ ميليون دلار برآورد شده است.
سرآغازي براي دكلي ديگر؟
واكاوي ميان خبرهاي سالهاي قبل نشان از بحراني ديگر در حوزه دكل دارد. در سال ٢٠٠٦ بين شركت PEDCO به نمايندگي از شركت ملي نفت ايران و پيمانكار رومانيايي GSP دعوايي حقوقي بر سر سرقت دكل نفتي از آبهاي ايران سر ميگيرد. طاهري مطلق، رييس سابق شركت تاسيسات دريايي در گفتوگويي با تسنيم درباره چرايي اعتماد به شركت رومانيايي GSP توضيح ميدهد پيش از اين نيز شركت رومانيايي چندين قرارداد براي تامين دكل با يكي از شركتهاي تابعه تاسيسات دريايي در دوران مديريت اسبق داشت و حتي يك دكل نيز به آنان فروخته بود. انتخاب شركت مذكور نيز براساس اعتماد مديران قبلي شركت و با توجه به تجربه كار با آنها صورت گرفت. اما بررسيها نشان ميدهد اين شركت پيش از اين نيز مشكلاتي با ايران داشته است. به گزارش خبرآنلاين در خبر منتشر شده در سايت ريگ زون در سال ٢٠٠٦ چنين آمده است:
در ١٦ آگوست ٢٠٠٦ آقاي گابريل كومانسكو، مدير شركت پيمانكاري GSP ادعاهاي ايران مبني بر سرقت دكل نفتي از آبهاي ايران را مسخره توصيف كرد. پيمانكار رومانيايي با ادعاي قانوني بودن كار خود از انتفال دكل نفتي از نوع موسوم به Fortuna jackup به آبهاي شارجه خبر داد و آقاي گابريل در مصاحبهاي گفت چهار ماه پيش از اين تاريخ، قرارداد حفاري با شركت PEDCO (زير مجموعه شركت ملي نفت ايران NIOC) به پايان رسيد اما به دليل حسن نيت، دكل از تاريخ اول آوريل ٢٠٠٦ به مدت سه ماه ديگر براي امنسازي چاه نفتي به كار خود ادامه داد. وي ادعا كرد كه با راي دادگاه قشم به شماره نامه ٨٥/١/٢٩٠ اجازه خروج داده شده و در حضور نيروهاي نظامي، از جزيره خارج شده است.
در همين زمان كه مناقشه با ايران ادامه داشته، دكل نفتي ديگري از نوع (Orizont jackup) از اين پيمانكار رومانيايي در آبهاي ايران مشغول حفاري بوده است. شركت GSP مدعي شد كه دو دكل مذكور توسط شركت مستقر در دبي به نام Oriental Oil Co كرايه شده و به شركت ايراني PEDCO مجددا اجاره داده شده است.
GSP ظاهرا بعدا متوجه شده كه شركتي به نام Oriental اصلا وجود خارجي ندارد و به همين خاطر PEDCO را متهم به نقض قوانين بينالمللي كرد. پيمانكار رومانيايي ادعا كرد كه دو دكل نفتي مذكور را در دسامبر ٢٠٠٥ از شركت Petrom OMV خريده و در اختيار شركت Oriental قرار داد و Oriental هم آن را به ايرانيها اجاره داد. از سوي ديگر Oriental بايد ١٧ ميليون دلار به GSP ميداده كه ظاهرا به گفته مديران GSP اين پرداخت صورت نگرفته و قرارداد نيز از سوي GSP ملغي شده است و در تاريخ انتشار اين خبر، دكل منتقل شده از آبهاي ايران در شارجه برده شده و به شركت آلماني Germanischer Lloyd سپرده شده است.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید