یک دهه اجحاف به اهالی اطراف سد کارون۳
اعتراض حدود ۸۰۰ تن از اهالی روستاهای اطراف سد کارون ۳، در خصوص عملکرد وزارت نیرو و شرکت توسعه منابع آب و نیروى ایران (آبنیرو)، منجر به درگیرى هاى پراکنده بین آنان و نیروهاى انتظامى حاضر در محل شد که طی آن به آمبولانس ها و خودروهاى نظامى خساراتی وارد گردید.
حدود ۵ ماه پس از سقوط یک دستگاه مینى بوس به دریاچه پشت سد کارون ۳ که منجر به مرگ ۱۲ کودک و زن، از اهالى روستاى سادات حسینى واقع در شهرستان ایذه شده بود؛ در حادثه اى مشابه، سقوط یک دستگاه خوروى وانت به دریاچه این سد، یک قربانى بر جاى گذاشت.
بنا بر گزارش رسانه هاى محلى از ایران، روز شنبه ۵ بهمن ۱۳۹۲، یک دستگاه خودروى وانت زامیاد سایپا که در حال بازگشت به خانه خود در روستاى برافتو از مجموعه روستاهاى سادات حسینى دهدز در ساحل شرقى کارون بود، هنگام بارگیرى توسط شناور پشتیبانى موسوم به “بارج”، به درون دریاچه سقوط کرد. این خودرو در هنگام حادثه، ۲ تن سرنشین داشت. یکى از سرنشینان خودرو موفق شد جان خود را نجات دهد. اما راننده خودرو به نام “ایوب حسینى برافتوى” جان باخت.
پس از ۴دهه آغاز مطالعات بهره بردارى از پتانسیل برق آبى رودخانه کارون و حدود یک دهه بهره بردارى نهایى این سد در سال ۱۳۸۳، که منجر به تخریب ۷۰ روستا، آواره شدن ۲۰ هزار تن از روستائیان و محاصره ۲۴ روستاى دیگر در میان آبهاى پشت این سد شده است، وزارت نیرو در جمهورى اسلامى ایران، همچنان از تعهدات خود نسبت به جایگزینى راههاى روستایى و ایجاد پل ارتباطى بین روستاهاى دو طرف این سد که با آبگیرى سد غرق شده اند، سر باز مى زند.
در فقدان راههاى روستایى و پل ارتباطى بین روستاهاى دو طرف سد کارون ۳، شناور دریایى وزارت نیرو، تنها گزینه ارتباطى ساکنان این روستا طى سالهاى گذشته بوده است. استفاده از این تنها امکان ارتباطى، به دلیل نبود اسکله، شیب زیاد زمین در محل بارگیرى خودروها و ریزشى بودن ساحل دریاچه، نیز شرایط خطرناکى براى اهالى به وجود آورده و قربانیان زیادى بر جاى گذاشته است.
تصویر ترانزیت وسائل نقلیه روستاییان اطراف سد کارون ۳
۲۴ روستاهاى بخش دهدز شهرستان ایذه که از سال ۱۳۸۳ و آبگیرى سد کارون ۳ تاکنون در محاصره کامل آب قرار گرفته اند، عبارتند از: “میراحمد، شیوند، حوض گل شهپیرى ها، پره چول، آب انبار، پرجونک، جدولکان، چم در، ابوالخیر، گور پرویز بالا، گور پرویز پائین، سر توف، چمان تنگ آوى، برافتو، تنگ هوشک، رضائیها، فالح ده تول، على آباد فالح، ملاح، درب، درب غریبى ها، اسلام آباد.”
اهالى این ۲۴ روستاها که حدود ۱۲ هزار تن هستند و قبلاً از “پل گدار شهپیر” و “پل شالو” تردد مى کردند، از سال ۱۳۸۳ تاکنون در محاصره کامل آب دریاچه سد قرار دارند و مجبورند با استفاده از لنج هاى شرکت توسعه منابع آب و نیروى ایران از دو نقطه “گدار شهپیر” و “شیوند” از عرض دریاچه سد کارون ۳ عبور کنند.
لنجهاى شرکت آب و نیرو از ساعت هشت صبح تا هشت عصر در فواصل نیم ساعت یکبار فعالیت مى کنند. بنابراین اهالى در نیمى از شبانه روز، از دسترسى به امکان تردد محروم هستند و در نیمه باقیمانده نیز دسترسى ایشان به لنجها محدود به فواصل نیم ساعتى است.
آمار دقیقى از جان باختگان در این دوره ۹ ساله در دست نیست. تاکنون تعداد قابل توجهى از اهالى این روستاها بر اثر نبود راه روستایى و دیر رسیدن به بیمارستان، جان خود را از دست داده اند که خبر هر یک از این حوادث، به تناوب در رسانه هاى محلى بختیارى از جمله ایبنانیوز منتشر شده است. امام جمعه ایذه در خطبه دوم نماز جمعه مورخ ۱۱/۰۵/۱۳۹۲ شهرستان ایذه، تعداد این جانباختگان را حدود ۴۰ تن عنوان کرده است.
تارنماى محلى “ایپنانیوز” در این خصوص گزارش داد که وزارت نیرو، شرکت توسعه منابع آب و نیروى ایران (آب و نیرو)، نه تنها از اداى تعهدات خود مبنى بر جایگزین کردن راههاى روستایى که در سد کارون ۳ غرق شده اند، خوددارى مى کنند بلکه از پرداخت مبلغ ۲۶۰ میلیارد تومان سالیانه که براساس قانون بابت ۶ درصد مالیات بر ارزش افزوده تولید برق و یک درصد عوارض نیروگاه سد کارون ۳، باید به مردم ایذه، دهدز و باغملک اختصاص یابد، نیز طفره مى رود.
در بازدیدهاى گروه حقیقت یاب غیردولتى، بارها مشاهده شده علیرغم حادثه منجر به فوت ناگوار ۱۲ تن در تابستان ۱۳۹۲، جلیقه ى نجات به تعداد کافى وجود نداشته و در برخى بازدیدها مشاهده شد که به اندازه نیمى از مسافرین وجود ندارد. مسئولان مربوطه، تنها با آویزان کردن یکى دو جلیقه به دیواره هاى بارج، مسئولیت تأمین جان مسافران را به یک صحنه سازى نمادین و نمایشى تقلیل داده اند.
این رفتار و عملکرد جمهورى اسلامى ایران با واکنش فعالان مدنى در خارج از ایران نیز مواجه بوده است.
پیشتر و در جریان ۲۴مین اجلاس جانبى شوراى حقوق بشر در شهر ژنو، سازمان غیر دولتى”سودویند” که از حقوق بشر در ایران دفاع مى کند، نسبت به اجراى پروژه هایى با هزینه هاى کلان اما بدون ارزیابى زیست محیطى، در جمهورى اسلامى ایران هشدار داده بود.
“سودویند” در موضعگیرى کتبى در جریان آن اجلاس، جان باختن ۱۲ زن و کودک در دریاچه کارون ۳ را فاجعه خوانده و آن را ناشى از سدسازى هاى بى رویه بدون ارزیابى زیست محیطى، عنوان کرده بود.
ژاله تبریزى نیز به نمایندگى از “سودویند”، در گفتگوى مستقیم، نسبت به گزارش دو گزارشگر ویژه مربوط به محیط زیست، نسبت به عدم رعایت استانداردهاى بین المللى محیط زیستى، ساختن سدهاى بى رویه و حساب نشده، هشدار داده بود.
وى در این گفتگو خواهان خواهان سفر “کاترینا آلبوکرک” به ایران، در جهت جلوگیرى از خسارات انسانى و نظارت بر برنامه هاى زیست محیطى جمهورى اسلامى ایران شده بود.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید