«ایرانوایر» مطلع شده که شرایط بند ۵ زندان شیبان اهواز، بند زندانیان سیاسی این زندان که اخیرا ۸۰ نفر از بازداشتیهای جنگ ۱۲روزه به آن منتقلشدهاند، بسیار غیرانسانی و بیشازپیش غیرقابل زیست شده است. منابع ایران وایر میگویند که در این بند با ظرفیت نهایتا ۱۰۰ نفره، با ورود ۸۰ جوان بازداشتشده به اتهام «جاسوسی برای اسراییل» وضعیت به نحوی شده که برای دستشویی رفتن باید یکی دو ساعت در صف ماند. به گفته افراد مطلع، این بند که شش اتاق دارد و اغلب زندانیان آن، زندانیان عرب و محکومبه حبسهای بلندمدت هستند، تنها یک هواخوری شصت متری دارد که دیوارهایی با ارتفاع ۱۲ متر، گردش هوا در آن را در گرمای حال حاضر اهواز غیرممکن میکنند. در این شصت متر زندانیان سیاسی مجبورند در شرایطی که گرمای کولرهای بند به داخل این حیاط پمپ میشود، غذا بپزند.
به ایرانوایر گفتهشده که در این بند که حالا جمعیتی ۱۲۵ نفره در آن حبس میکشند، از شش تلفن، فقط یکی از آنها کار میکند که آنهم روزی چند بار قطع میشود.
***
در زندان شیبان اهواز چه خبر است؟
زندان شیبان اهواز، زندانی در کیلومتر ۱۲ جاده مسجدسلیمان است که دو بند ۵ و ۸ آن بند زندانیانی است که جمهوری اسلامی آنها «امنیتی» میخواند. بند ۵ مشخصا مربوط به زندانیان سیاسی و بند ۸، زندانیان عقیدتی.
در سالهای گذشته این زندان و شرایط غیرانسانی و غیرقابل زیست زندانیان محبوس در آن، بهویژه در بند ۵ و ۸ این زندان، به اخبار رسانههای حقوق بشری راهیافته است. در آخرین مورد، سازمان حقوق بشری «کارون» خبر از انتقال ۸۰ بازداشتی جنگ ۱۲ روزه به بند ۵ این زندان داده که حکومت میگوید با اسراییل «همکاری» کردهاند و به اغلب آنها احکام سنگین زندان داده است. این رسانه نوشته است که وضعیت در بند ۵ شیبان، «بحرانی» است و بیماری در این بند، «بیداد» میکند.
ایرانوایر نیز به اطلاعاتی دستیافته که نشان میدهد بند ۵ زندان شیبان که اسما میتواند محل حبس حدود صد نفر باشد، این روزها، ۱۲۵ نفر، ازجمله ۸۰ نفری که اخیرا از بازداشتگاههای اطلاعات به شیبان منتقلشدهاند را در خود جایداده است.
به ایرانوایر گفتهشده که زندانیان تازهوارد، همگی بهشدت شکنجهشده و در شرایط حال حاضر این بند نیز اوضاع برایشان دشوارتر است: «تعداد زندانیهای داخل بند ۵، شده ۱۲۵ نفر. بند ۵، شش اتاق دارد، دو تا طبقه بالا و ۴ تا طبقه پایین. هرکدام تقریبا بیستمتری است که نهایتا ۱۲ نفر میتواند در آن جا داده شود. الان جمعیت اتاقها بعضا به ۲۰ نفر هم میرسد. این یعنی هفت هشت نفر بیشتر از ظرفیت اسمی.»
این فرد با تاکید بر اینکه امکانات اتاقها حتی کفاف ظرفیت اسمی بند را هم ندارد، میگوید: «هر اتاق اسما یک تلفن دارد؛ اما از شش تلفن، فقط یک تلفن کار میکند؛ یعنی برای ۱۲۵ نفر که اغلبشان حدود یکی دو ماه در انفرادی، تحت شکنجه و بازجویی بودند، فقط یک تلفن هست. آنهم روزانه چند بار قطع میشود.»
به گفته این شخص مطلع، وضعیت دستشویی و حمام حتی از تلفن نیز بدتر است: «از سه دستشویی بند، دوتایش کار میکند. برای یک دستشویی باید یکی دو ساعت توی صف باشند. برای حمامشان متاسفانه، دو الی سه ساعت میایستند توی صف که نوبتشان برسد. صبح اول وقت تصور کنید دستشویی داشته باشد و باید دو ساعت توی صف بایستید. متاسفانه این برنامه فقط مختص امروز و دیروز نیست، جریان دارد و به نظر نمیرسد ارادهای برای تغییرش باشد.»
او با تاکید بر اینکه اوضاع بند ۵ همیشه «خراب» بوده و در حال حاضر با ورود یکباره دهها جوان بازداشتشده، اوضاع بهخصوص برای خود آنها دشوارتر شده، میگوید: «این مشکلات همیشگی است، اما الان تشدید شده است چون جمعیت بیشتر شده است. فاضلاب بند ۵ میزند بالا و بوی تعفن همهجا را گرفته. مریضیهای مختلف از گال بگیر یا خارش پوستی تا ویروسهایی که اخیرا وارد زندان شده و با علایم استفراغ و اسهال و سرفه همه را نیمهجان کرده است، بین زندانیها میگردد.»
او به هواخوری یا حیاط بند ۵ نیز که دیوارهای ۱۲ متری بلند، محوطه کوچک آن را محصور کرده، اشارهکرده و میگوی: «هوا هم در این حیاط عبور نمیکند. با این وضعیت و هوای طاقتفرسای اهواز، کولرها هم کار که میکنند باد گرم را میزنند توی همان حیاطی که بچهها مجبورند آنجا آشپزی کنند و ۱۲۵ نفر همانجا هواخوری بروند. واقعا تصورش را بکنید، جهنم هم فکر نمیکنم اینطوری باشد.»
آب نیست، هوا نیست، تفریح نیست اینجا کشتارگاه شیبان است
یکی دیگر از اشخاص مطلعی که درباره زندان شیبان و وضعیت زندانیان آن با ایرانوایر گفتوگو کرده، میگوید که رسانهها کمتر به وضعیت غیرانسانی زندان شیبان میپردازند: «رسما فاجعه انسانی است. زندانیهای سیاسی را دارند میکشند. نه دکتری هست نه مرخصی هست. گلهای میبرند و میآورند. بازهم میخواستند تعداد بیشتری را آنجا مستقر کنند که زندانیها اعتراض کردند و مجبور شدند برشان گردانند.»
به گفته او نزدیک به دو سال است که مسوولان زندان شیبان به زندانیان سیاسی وعده و عید میدهند که جای دیگری برای آنها در حال ساخت است: «الان ۲۲ ماه است میگویند قرار است منتقلتان کنیم به بند جدید. وعدهووعید میدهند که داریم ساختوساز میکنیم ولی خب هنوز هیچ تغییری در وضعیت زندانیها ایجاد نشده است. اهمال بسیار بزرگی در وضعیت زندانیهای بند ۵ وجود دارد. مسوولان زندان جوابگو نیستند و کسی به فکر مشکلات زندانیان نیست. فقط به فکر این هستند که چطور بیشتر مجازاتشان بکنند. فقط به فکر آزار بیشتر هستند. نه مرخصی هست، نه عفو رهبری در کار است. هیچی در شیبان نیست. در بقیه زندانها باز مرخصی اعزام میشوند. در شیبان هیچی نیست واقعا.»
این شخص به زندانیانی که هر یک ۱۵ سال یا بیشتر است بدون مرخصی در زنداناند مانند «محمدعلی عموری»، «جابر آلبوشوکه»، «عبدالامام زایری» و «مختار آلبوشوکه» اشارهکرده و میگوید: «شیبان کشتارگاه است و خودشان هم این را میدانند. آقای خسروطرفی، رییس شیبان خودش بارها به زندانیان سیاسی عرب گفته که شما باید سالها پیش اعدام میشدید، همینجایی که هم به شما دادهایم از سر شما زیاد است.»
به گفته او مسوولان زندان، زندانیان عرب را «تروریست» خطاب کرده و با توهین و تحقیر با آنها که اغلب بیماریهای مزمن درماننشدهای دارند، سخن میگویند.
عموری، مختار و جابر آلبوشوکه هر سه در پرونده موسوم به موسسه فرهنگی «الحوار»، به معنای گفتوگو در اواخر دهه ۱۳۸۰ بازداشت شدند. در این پرونده، شش نفر، ازجمله «هاشم شعبانی عموری»، شاعر و معلم ادبیات عرب و دانشجوی فوقلیسانس علوم سیاسی و «هادی راشدی»، مهندس شیمی و دبیر شیمی دبیرستانهای سربندر و ماهشهر که در بهمن سال ۱۳۹۲ اعدام شدند، احکام اعدام گرفتند. احکام محمدعلی عموری و آقایان آلبوشوکه بعدا شکست و به حبس ابد تبدیل شد.
فعالان حقوق بشر عرب میگویند که الحوار در امر آموزش و ارتقای فرهنگ عربی فعالیت میکرده و با الهام از گفتوگوی تمدنهای «محمد خاتمی»، رییس جمهور دوران اصلاحات در ایران تاسیس و در شهرهای محروم خوزستان، چون رامشیر فعال بوده است.
ایرانوایر اخیرا به برخی شمارههای نشریهای که موسسان الحوار در زمان دانشجویی منتشر میکردند دستیافته است. در این نشریه که به مناسبت پنجمین سال درگذشت «نزار قبانی»، شاعر سرشناس سوری منتشرشده، جز شعر، ادبیات و بازگویی فرهنگ عربی چیزی به چشم نمیخورد. این نشریه دانشجویی که بانام «التراث» نشر میشده در اوایل دهه ۸۰ از سوی محمدعلی عموری و دوستانش منتشرشده و به بازنشر آثاری به زبان عربی میپرداخته است. در بخشهایی از این نشریه نیز به حقوق اقلیتها در ایران در چارچوب قوانین پرداختهشده است. بااینحال، به ایرانوایر گفتهشده که همین فعالیتهای فرهنگی این فعالان عرب، از موارد اصلی بازجوییهایشان در اواخر دهه ۱۳۸۰ بوده است.
همچنین به اطلاع ایرانوایر رسیده که زندانیان فقط هر دو هفته یکبار برای ورزش به یکی دیگر از بندها منتقل میشوند و حتی در این انتقال نیز با نوبتبندی هست: «هر دو هفته یکبار، تعدادی از زندانیهای بند ۵ را به یک بند دیگر منتقل میکنند تا بروند ورزش کنند. همه را هم که نمیبرند و نوبتی است. این خیلی مشکلساز است. دیگر چیزی ندارند. تفریحی ندارند. تنها تفریحشان یک ورزش است و یک کتابخانه است که مسوولان زندان خرابش کردند. حتی کتاب هم نمیتوانند بخوانند. روزنامهها هم سلیقهای به زندان میرسند؛ مثلا فقط کیهان میآید و از روزنامههای اسما اصلاحطلب خبری نیست.»
میخواهیم زنده بمانیم، نمیگذارند
ایرانوایر توانسته با یکی از نزدیکان یکی از زندانیانی که اخیرا و با اتهام «جاسوسی برای اسراییل» بازداشتشده و به حبس محکومشده، گفتوگو کند. این فرد مطلع به ایرانوایر میگوید که این بازداشتیهای جدید فقط میخواهند زنده بمانند، اما مقامات زندان شیبان، به دنبال مجازات هرچه بیشتر آنها هستند.
به گفته او، تقریبا تمامی افراد بازداشتشده در جریان جنگ دوازدهروزه در خوزستان، زیر ۳۰ سال دارند و در شرایط فعلی بند ۵، با انواع بیماریهایی که در زندان در حال منتقل شدن از یکی به دیگری است، هیچیک امید ندارند زنده از زندان خارج شوند.
مقامات جمهوری اسلامی اخیرا اعلام کردهاند که ۲۱ هزار نفر از شهروندان ایرانی را به اتهام همکاری با اسراییل بازداشت کردهاند. گزارشها حاکی از این است که در خوزستان دهها نفر با همین اتهام بازداشت و بر اساس اطلاعات رسیده به ایرانوایر، دستکم ۷۰ نفر آنها با همین اتهام، به ۵ تا ۱۳ سال زندان محکومشدهاند. به ایرانوایر گفتهشده که قاضی پرونده آنها، «احسان ادیبی مهر»، قاضی بدنامی است که در سالهای اخیر، احکام اعدام بسیاری را برای فعالان عرب و بعضا غیر عرب در خوزستان صادر کرده است.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید