به گزارش خبرگزاری فرانسه، طالبان، سینمای تاریخی آریانا در کابل را ویران کردند. محلی که زمانی نماد حیات فرهنگی و خاطرۀ جمعی چند نسل شهروندان پایتخت بود. تخریب این سینما که پس از جنگهای داخلی به کمک فرانسه بازسازی شده بود، برای هنرمندان، معماران و شهروندان کابل نشانهای از حذف حافظۀ فرهنگی و خاموشی دوبارۀ سینما در افغانستان است.
خبرنگاران خبرگزاری فرانسه روز پنجشنبه، ۱۸ دسامبر دیدهاند که عملیات تخریب این سینما هنوز ادامه دارد.
مریم (مستعار) زن ۶۵ سالهای که در سالهای ۱۹۷۰ با خانوادهاش اغلب به این سینما میرفت، به خبرگزاری فرانسه گفت: «خبر تخریب سینمای آریانا دلم را شکست. ما خاطرات بسیار خوبی از آنجا داشتیم…آن زمان در کابل زندگی جریان داشت».
او افزود: «امروز دیگر مردم به سینما دسترسی ندارند. هیچگونه سرگرمیای وجود ندارد. نه تنها برای زنان، حتی برای مردان».
عتیق رحیمی نویسنده و فیلمساز شناختهشده نیز به خبرگزاری فرانسه گفت: «سینمای آریانا ویرانهای نبود که باید ویران میشد. بلکه خاطرهای بود که باز گشوده میشد. یکبار در جنگهای داخلی نابودش کردند. اینبار بدتر است. آن را به نام مدرن بودن پاک میکنند؛ مدرنیتهای بیروح، بیتصویر و بیسکوت مشترک در تاریکی».
سینمای آریانا در دهۀ ۱۹۶۰ ساخته شد و تا اوایل دهۀ ۹۰ یکی از سینماهای محبوب خانوادهها و علاقمندان فیلم در افغانستان به شمار میرفت. در جریان جنگهای داخلی بخشهایی از آن ویران شد و با استقرار طالبان در سالهای (۱۹۹۶-۲۰۰۱) همچنان ویرانه باقی ماند.
دو معمار فرانسوی ژان-مارک لالو و فردریک نامور، سرپرستی پروژه را بر عهده گرفتند و وزیر فرهنگ وقت فرانسه، رنو دوندیو دو وابر و چندین کارگردان دیگر، برای بازگشایی سینمای آریانا به کابل رفتند.
ژان-مارک لالو یکی از معماران پروژۀ بازسازی سینماآریانا، به خبرگزاری فرانسه گفت: «تخریب آریانا مثل این است که یک بیل مکانیکی قلبم را خرد کند. این سینما نشانهای از امید و گشایش بود».
عتیق رحیمی ضمن یادآوری این موضوع که نخستین فیلم خود را در ۲۰۰۴ در همین سینما اکران کرده بود، گفت: «زمانی که برای لحظهای باور داشتیم، فرهنگ میتواند از بربریت جان سالم به در ببرد، [آریانا ویران شد]. ویران کردن یک سینما، ساختن آینده نیست».
مطابق قرائت طالبانی از اسلام، سینما، نمایش فیلم و نشان دادن موجودات زنده حرام است. این گروه، از زمان بازگشتشان به قدرت، تا به حال چندین سینما را تخریب و ساختمان چند سینمای دیگر را به بازارهای خریدوفروش تبدیل کردهاند.
گفتنی است که برنامۀ تخریب سینما در دورۀ جمهوریت پیشین نیز سابقه دارد. امرالله صالح، معاون رئیس جمهوری وقت کشور دستور داده بود تا سینماپارک یکی از سینماهای تاریخی شهر کابل ویران؛ و به جای آن یک مرکز فرهنگی ساخته شود.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید