گزارشهای مستند از درون مراکز درمانی ایران در جریان اعتراضات ۱۴۰۴، پرده از واقعیتی برمیدارد که در آن بیمارستانها به میدان نبردی نابرابر میان اخلاق پزشکی و فشارهای امنیتی تبدیل شدهاند. طبق گزارش اختصاصی یورونیوز (Euronews) به تاریخ ۲۴ دی ۱۴۰۴، شاهدان عینی و اعضای کادر درمان توصیف کردهاند که چگونه با کمترین امکانات و در زیر سایه تهدیدهای مداوم، برای نجات جان شهروندانی که با جراحات ناشی از گلولههای جنگی منتقل میشوند، تلاش میکنند. پزشکان و پرستاران در این گزارشها تأکید کردهاند که بسیاری از مجروحان خیزش ۱۴۰۴ با جراحاتی در نقاط حساس بدن نظیر سر، سینه و شکم به اورژانس آورده میشوند که نشاندهنده شلیک مستقیم و به قصد کشت از سوی نیروهای سرکوبگر است. این وضعیت، کادر درمانی را با بحرانهای اخلاقی و روانی شدیدی روبرو کرده است، چرا که آنها نه تنها باید با کمبود دارو و تجهیزات دست و پنجه نرم کنند، بلکه باید مانع از ربودن بیماران توسط مأموران امنیتی مستقر در بخشها شوند.
در لایهای دیگر از این فاجعه، حضور گسترده نیروهای لباسشخصی و مأموران اطلاعاتی در راهروهای بیمارستانها، عملاً امنیت جانی بیماران و کادر درمان را از بین برده است. بر اساس گزارشهای بازتاب یافته در ایران اینترنشنال و تأییدیه شاهدان عینی در یورونیوز، مأموران امنیتی با کنترل لیستهای ورودی و بازرسی اتاقهای عمل، به دنبال شناسایی معترضان هستند تا آنها را پیش از تکمیل مراحل درمان به بازداشتگاه منتقل کنند. این اقدامات غیرقانونی باعث شده است که بسیاری از مصدومان اعتراضات ۱۴۰۴ از ترس بازداشت، به بیمارستانها مراجعه نکرده و در خانهها تحت مداوای مخفیانه قرار گیرند؛ موضوعی که به دلیل عفونت جراحات و نبود تجهیزات جراحی، آمار جانباختگان را به شدت افزایش داده است. پزشکان گزارش دادهاند که حتی در مواردی، نیروهای امنیتی مانع از ورود آمبولانسهای حامل زخمیها به محوطه بیمارستان شده و یا آنها را به سمت مراکز درمانی نظامی هدایت کردهاند که سرنوشت مجروحان در آنجا در هالهای از ابهام باقی میماند.
فشارهای وارده بر کادر درمان در خیزش ۱۴۰۴ تنها به تهدیدهای فیزیکی محدود نمیشود، بلکه شامل ارعاب ساختاری برای پنهان کردن ابعاد واقعی تلفات نیز هست. طبق مستندات بیبیسی فارسی و گزارشهای میدانی، مدیران بیمارستانها تحت نظارت نهادهای امنیتی مجبور شدهاند از ثبت دقیق نوع جراحات و علت فوت خودداری کنند. با این حال، شجاعت پرسنل بیمارستانی در مستندسازی مخفیانه وقایع، باعث شده است تا آمارهای تکاندهندهای از شمار کشتهشدگان به خارج از مرزها درز کند. گزارش شبکه سیبیاس (CBS) که شمار جانباختگان را تا ۲۰ هزار نفر تخمین زده، با شهادتهای عینی کادر درمان که از انباشت پیکرها در مکانهای غیرمتعارف نظیر نمازخانهها سخن میگویند، همخوانی دارد. این ایستادگی کادر درمان در برابر دستورات غیرانسانی، فصلی جدید از مقاومت مدنی را در جریان اعتراضات ۱۴۰۴ رقم زده است که در آن «سپیدپوشان» به تنها پناهگاه معترضان در برابر خشونت عریان تبدیل شدهاند.
در نهایت، میتوان چنین نتیجه گرفت که وضعیت کنونی بیمارستانها در ایران، سندی زنده بر وقوع جنایت علیه بشریت در جریان خیزش ۱۴۰۴ است. وقتی درمان یک مجروح به جرمی امنیتی تبدیل میشود و پزشکان برای انجام وظیفه انسانی خود با خطر بازداشت و شکنجه روبرو هستند، یعنی تمامی مرزهای اخلاقی و حقوقی توسط حاکمیت فروریخته است. روایتهای منتشر شده توسط یورونیوز و سایر رسانههای بینالمللی، لزوم مداخله فوری نهادهایی چون سازمان بهداشت جهانی و صلیب سرخ را برای حفاظت از مراکز درمانی و تضمین امنیت پرسنل پزشکی دوچندان میکند. تداوم این وضعیت نه تنها به مرگومیر بیشتر معترضان منجر میشود، بلکه کل نظام سلامت کشور را در آستانه فروپاشی اخلاقی و عملیاتی قرار میدهد. جهان باید بداند که در پسِ قطع اینترنت، نبردی سخت در اتاقهای عمل جریان دارد؛ جایی که کادر درمان با دستهای خالی در برابر گلولههای جنگی ایستادهاند تا حق حیات را برای هموطنان خود حفظ کنند.
منابع مورد استفاده برای تدوین این گزارش: این نوشتار تحلیلی بر پایه گزارشهای میدانی یورونیوز (Euronews)، آمارهای شبکه سیبیاس (CBS)، تحلیلهای ایران اینترنشنال و گزارشهای تحقیقی بیبیسی فارسی تنظیم شده است.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید