گزارشهای منتشر شده در ایران اینترنشنال نشاندهنده موج جدیدی از فشارهای امنیتی و قضایی بر پزشکان و پرستارانی است که در جریان اعتراضات اخیر به وظایف حرفهای و اخلاقی خود عمل کردهاند. این گزارش تأکید میکند که نهادهای امنیتی با هدف قطع زنجیره امدادرسانی به معترضان، اقدام به بازداشت خودسرانه کادر درمانی کردهاند که در کلینیکهای صحرایی یا منازل شخصی به مداوای مجروحان میپرداختند. این افراد متهم به «ایجاد خانههای تیمی درمانی» شدهاند، در حالی که طبق سوگندنامه پزشکی، آنها موظف به نجات جان هر انسانی فارغ از شرایط سیاسی هستند. بازداشت این افراد و انتقال آنها به بازداشتگاههای غیررسمی، باعث ایجاد نگرانیهای عمیق در میان جامعه پزشکی و خانوادههای آنان شده است.
بر اساس مستندات ارائه شده، بسیاری از این پزشکان و پرستاران پس از بازداشت، تحت بازجوییهای سخت قرار گرفتهاند تا اطلاعات و هویت معترضانی را که تحت درمان قرار دادهاند، افشا کنند. گزارشهای بیبیسی فارسی نیز همزمان تأیید میکنند که در برخی موارد، نیروهای امنیتی با حضور در اورژانس بیمارستانها، کادر درمان را وادار کردهاند تا علت جراحات ناشی از گلوله را به حوادثی نظیر تصادف یا نزاع خیابانی تغییر دهند. امتناع پزشکان از این دستورات غیرقانونی، منجر به لغو پروانه پزشکی، اخراج از بیمارستان و در موارد شدیدتر، ناپدیدسازی قهری آنها شده است. این فشارها نه تنها بر سلامت جسمی بازداشتشدگان، بلکه بر امنیت روانی کل سیستم درمانی کشور تأثیر مخربی گذاشته است.
در سطح بینالمللی، این برخوردها با واکنشهای تندی روبرو شده است. مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل، در بیانیهای اعلام کرد که حمله به کادر درمان و بازداشت آنها به دلیل ارائه خدمات پزشکی، نقض فاحش حقوق بشر و استانداردهای بینالمللی سلامت است. طبق گزارشهای صدای آمریکا (VOA)، سازمانهای مدافع حقوق بشر از جمله عفو بینالملل خواستار دریافت شهادتهای مستقیم از پزشکان ایرانی شدهاند تا ابعاد این سرکوب قضایی و فیزیکی را در مجامع جهانی مستند کنند. آنها تأکید دارند که کادر درمان نباید به دلیل انجام وظایف بشردوستانه خود با مجازاتهای سنگینی همچون اتهام «محاربه» روبرو شوند، اتهامی که در سند محرمانه درز یافته از قوه قضاییه نیز به آن اشاره شده است.
علاوه بر بازداشتها، گزارشها نشان میدهد که حاکمیت از طریق کنترل تجهیزات پزشکی و دارو، سعی در فلج کردن شبکههای درمانی داوطلبانه دارد. تحلیلهای منتشر شده در رادیو فردا حاکی از آن است که بسیاری از داروخانهها و مراکز توزیع دارو تحت نظارت شدید قرار گرفتهاند تا از دسترسی پزشکان مستقل به اقلامی نظیر گاز استریل، سرم و داروهای بیهوشی جلوگیری شود. این محاصره دارویی در کنار بازداشت کادر درمان، بخشی از یک استراتژی وسیعتر برای افزایش نرخ تلفات و ایجاد رعب در میان کسانی است که فکر میکنند در صورت مجروح شدن، پناهگاهی برای درمان خواهند داشت. این اقدامات عملاً فضای بیمارستانها را از محیطی درمانی به محیطی پلیسی و امنیتی تبدیل کرده است.
در پایان میتوان چنین نتیجه گرفت که هدف قرار دادن کادر درمان، نشاندهنده فروپاشی مرزهای اخلاقی در برخورد با معترضان است. حاکمیت با بازداشت سپیدپوشان، نه تنها به مقابله با یک صنف برخواسته، بلکه حق بنیادین حیات شهروندان را هدف قرار داده است. با این حال، شجاعت پزشکان و پرستارانی که علیرغم تهدیدها به مداوای مجروحان ادامه میدهند، به نمادی از مقاومت مدنی تبدیل شده است. حقیقتِ فداکاریهای این قشر با هیچ ابزار سرکوبی محو نخواهد شد و گزارشهای رسانههایی چون ایران اینترنشنال تضمین میکند که صدای مظلومیت کادر درمان بازداشتی در هیاهوی سانسور گم نشود. این پروندهها در آیندهای نزدیک، به عنوان مدارکی انکارناپذیر از نقض سیستماتیک حقوق بشر در دادگاههای بینالمللی مورد استناد قرار خواهند گرفت.
منابع مورد استفاده برای تدوین این گزارش: این نوشتار بر پایه گزارش ایران اینترنشنال و با استناد به آمارهای سیبیاس (CBS)، گزارشهای بیبیسی فارسی و بیانیههای حقوق بشری عفو بینالملل تنظیم شده است.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید