ناخدا محمد فارسی
مایه تأسف و نگرانی است که برخی جریانهای مخالف نظام نیز مشوق حمله آمریکا و اسرائیل به ایران بوده و هستند؛ نظارهگر نشستهاند تا کشور و زیرساختهای آن بهطور کامل نابود شود و آنان بر ویرانههای ایران به قدرت برسند. شرم بر کسانی که با رؤیاهای ریاستطلبانه، خواستار نابودی کشور و مردم ایراناند. گناه و تقصیر شما کمتر از نظام جنایتکار اسلامی نیست. تاریخ و مردم ایران مخالفانی را که همگام با بیگانگان، از جمله آمریکا و اسرائیل، در مسیر نابودی کشور حرکت کنند، نخواهند بخشید.
پیشتر درباره چشمانداز صفآرایی نیروهای نظامی آمریکا، اسرائیل و ایران در خلیج فارس و دریای عمان هشدار داده بودیم. در نخستین دور مذاکرات نظام با آمریکا در ۶ فوریه ۲۰۲۶ در عمان، فرمانده سنتکام، سرلشکر برد کوپر، همراه هیئت مذاکرهکننده آمریکا در نشستها حضور داشت؛ حضوری که آیا نشانهای از آمادگی برای عملیات قریبالوقوع نبود؟
اکنون چهار روز از آغاز حمله آمریکا و اسرائیل به ایران میگذرد و دامنه جنگ به کشورهای حوزه خلیج فارس نیز کشیده شده است. در کنفرانس مطبوعاتی ۲ مارس ۲۰۲۶، رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، اعلام کرد این تنها آغاز کار است و بهزودی حملات گستردهتری علیه ایران انجام خواهد شد.
آسمان ایران بار دیگر، همچون جنگ ۱۲ روزه، عملاً بیدفاع مانده و زیر پوشش جنگندههای اسرائیلی و آمریکایی قرار گرفته است. افزون بر این، کشورهای حوزه خلیج فارس اعلام کردهاند حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به عربستان سعودی، کویت، قطر، بحرین و امارات متحده عربی بیپاسخ نخواهد ماند. این کشورها با آگاهی از احتمال حمله به زیرساختهایشان، سامانههای پدافند هوایی تاد و پاتریوت را در سطوح مختلف، بهویژه پیرامون تأسیسات حیاتی همچون پالایشگاهها، فرودگاهها و پایگاههای نظامی مستقر کردهاند. این سامانهها تاکنون در رهگیری و انهدام بسیاری از موشکها و پهپادها پیش از اصابت موفق بوده و خسارات وارده محدود گزارش شده است.
بریتانیا، فرانسه و آلمان نیز بهمنظور حفاظت از منافع خود در کشورهای عربی خلیج فارس، بهطور محدود وارد عرصه شدهاند. دولت بریتانیا در حال بررسی خروج اتباع خود از منطقه است. نخستوزیر این کشور، کییر استارمر، در پارلمان بریتانیا در تاریخ ۲ مارس ۲۰۲۶ اعلام کرد: «هواپیماهای بریتانیایی پس از حمله ایالات متحده و اسرائیل به ایران، در چارچوب عملیات دفاعی هماهنگ منطقهای برای حفاظت از شهروندان، منافع و متحدانمان وارد عمل شدهاند.» همچنین اعزام ناوشکن پیشرفته نوع ۴۵ در دستور کار قرار گرفته است.
وزیر دفاع بریتانیا نیز تأکید کرد حضور ارتش این کشور در منطقه صرفاً جنبه دفاعی دارد و لندن در ائتلاف حمله به ایران مشارکت نمیکند. جنگندههای نیروی هوایی سلطنتی از پایگاههای قطر و آکروتیری در قبرس گشتهای دفاعی انجام دادهاند. این پایگاه پیشتر دو بار هدف حمله موشکی سپاه پاسداران قرار گرفته بود.
از سوی دیگر، رئیسجمهور ایران، مسعود پزشکیان، از تشکیل شورای موقت رهبری متشکل از رئیسجمهور، رئیس قوه قضائیه آیتالله محسنی اژهای و آیتالله علیرضا اعرافی خبر داد و اعلام کرد جانشین رهبر جمهوری اسلامی بهزودی انتخاب خواهد شد.
در بعد دریایی، ایالات متحده و اسرائیل عملیات گستردهای با نام «عملیات خشم حماسی» را در ۲۸ فوریه آغاز کردند. به گفته مقامات آمریکایی، زیرساختهای نظامی ایران در نقاط مختلف کشور هدف قرار گرفته و خسارات سنگینی به تأسیسات دریایی در خلیج فارس و دریای عمان وارد شده است.
رئیسجمهور آمریکا مدعی شد ۹ ناو جنگی ایران، از جمله ناو جماران و ناوهای نقدی و بایندر در نزدیکی بندر کنارک هدف قرار گرفته و غرق شدهاند. در مقابل، ایران از ضدحمله به ناوگان آمریکا خبر داده و رسانههای دولتی گزارش دادهاند موشکهایی به سمت ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و برخی نفتکشها شلیک شده است.
ایران همچنین به کشتیهای در حال عبور از خلیج فارس هشدار داده از تنگه هرمز دوری کنند. برخی گزارشها از اختلال یا محدود شدن عبور و مرور در این آبراه حیاتی حکایت دارد. پیشتر نیز تنشهایی میان پهپادها و شناورهای ایرانی با ناوهای آمریکایی گزارش شده بود.
در مجموع، بعد دریایی این درگیری از سطح تنشهای بازدارنده فراتر رفته و به نبرد فعال با هدف قرار دادن ناوهای سطحی و زیرساختهای فرماندهی دریایی تبدیل شده است. تنگه هرمز اکنون به یکی از کانونهای اصلی بحران بدل شده است.
تحلیلهای مستقل و تصاویر ماهوارهای نشان میدهد پایگاههای دریایی ارتش و سپاه در میناب، چابهار و کنارک آسیب دیدهاند. سپاه پاسداران برای عملیات خود از قایقهای تندرو موشکانداز، شناورهای کوچک تهاجمی، سامانههای موشکی ساحلی و پهپادهای دریایی استفاده میکند.
در همین حال، گزارشهایی درباره اصابت پهپاد ایرانی به نزدیکی پایگاه ناوگان پنجم آمریکا در بحرین منتشر شده است. عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز از «چند حادثه امنیتی دریایی» در منطقه خبر داده است.
روزنامه دیلی تلگراف در دوم مارس نوشت تصمیم جمهوری اسلامی برای پاسخ نظامی، پای بسیاری از همسایگان منطقهای را به درگیری کشانده و دامنه جنگ را عملاً بینالمللی کرده است.
با وجود تصور برخی جریانها مبنی بر سقوط سریع نظام پس از حملات آمریکا و اسرائیل، تحولات میدانی نشان میدهد بحران پیچیدهتر از برآوردهای اولیه است. خطرات تداوم این جنگ میتواند پیامدهای سنگین و جبرانناپذیری برای مردم و تمامیت ارضی ایران به همراه داشته باشد.
پرسش اساسی این است که آیا این عملیات نظامی قادر خواهد بود نظام جمهوری اسلامی را به تسلیم وادارد، یا جنگ به درگیریای فرسایشی و طولانی تبدیل خواهد شد؟ همچنین باید دید آیا کنگره آمریکا به رئیسجمهور اجازه ادامه جنگی پرهزینه و نامشخص را خواهد داد یا خیر.
در نهایت، با وجود شرایط بحرانی و تخریب زیرساختهای کشور، مخالفان جمهوری اسلامی هنوز نتوانستهاند آلترناتیوی منسجم ارائه دهند. در چند روز گذشته سامانه ای با نام «کنگره آزادی ایران» شکل گرفته که با توجه به بعد کثرتگرایی آن مثبت ارزیابی می شود. از سوی دیگر، وزیر دفاع آمریکا اعلام کرده تغییر رژیم در ایران هدف عملیات نظامی نیست؛ موضوعی که می تواند برای برخی جریانهای سیاسی خارج از کشور، از جمله سامانه پادشاهی خواه ناامیدکننده باشد.
ناخدا محمد فارسی
۴ مارس ۲۰۲۶
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید