چهل روز جنگ، قطعی اینترنت و نداشتن چشماندازی مطمئن از آینده، بسیاری از کسبوکارهای کوچک و بزرگ را در شهرهای مختلف استان کردستان در معرض تعطیلی قرار داده است. از رکود بیسابقه در ساختوساز تا توقف تولید در صنایع وابسته به پتروشیمی و صادرات، روایتها از استان کردستان نشان میدهد که کارفرمایان و کارگران، هر دو، در شرایطی مبهم و نگرانکننده به سر میبرند.با وجود اعلام آتشبس موقت، فضای بیاعتمادی نسبت به آینده همچنان ادامه دارد و بسیاری از فعالان اقتصادی و کارگران و کارمندان چشمانداز روشنی پیش روی خود نمیبینند. در ادامه نمایی از وضعیت کسبوکار را به روایت کارگران و کارفرمایان کردستان میخوانید.
رکود در ساختوساز؛ پروژههایی که آغاز نمیشوند
در استان کردستان، نشانههای رکود در بخش ساختوساز بهوضوح قابل مشاهده است. یکی از پیمانکاران ساختمانی در سنندج میگوید: «معمولا در اسفندماه تماسهای زیادی برای شروع پروژههای ساختمانی داشتم، اما امسال نه در اسفند و نه حالا که فروردین از نیمه گذشته، هیچ تماسی دریافت نکردهام. حتی پروژههایی که در زمستان سال گذشته به دلیل سرما متوقف شده بودند هم هنوز از سر گرفته نشدهاند. وضعیت نامعلوم مصالح و ریسک سرمایهگذاری، باعث شده کارفرماها از شروع پروژههای جدید خودداری کنند.»
او که حدود ۳۰ تا ۴۰ کارگر در گروههای مختلف مانند آرماتوربندی، کاشیکاری، گچکاری و نماکاری را مدیریت میکند، میافزاید: «همه نیروهای ما نگران ادامه این وضعیت هستند. اگر این شرایط طولانی شود، ادامه کار برای همه ما بسیار سخت خواهد شد.»
توقف تولید؛ صنایع وابسته در انتظار تعیینتکلیف
در بخش تولید، بسیاری از واحدهایی که به صنایع پایه مانند پتروشیمی وابستهاند یا محصولات خود را صادر میکنند، فعالیت خود را متوقف کردهاند.
مدیر یک واحد فعال در حوزه سردخانه، بستهبندی و صادرات محصولات باغی در اینباره میگوید: «در سالهای گذشته با باغداران در نقاط مختلف کشور قرارداد داشتیم. اما امسال به دلیل شرایط نامشخص بازارهای صادراتی، بهویژه در کشورهای حوزه خلیج فارس، هیچ باغداری حاضر به عقد قرارداد نیست. همه ترجیح میدهند تا زمان برداشت محصول و یا حداقل تثبیت شرایط صبر کنند و بعد تصمیم بگیرند.»
کارگران در بلاتکلیفی؛ انتظار برای بازگشت یا بیکاری
این وضعیت، کارگران را بیش از همه تحتتاثیر قرار داده است. یکی از کارگران یک واحد تولید لوله پلیاتیلن در استان کردستان میگوید: «تا قبل از عید، با وجود شروع جنگ، تولید ادامه داشت، اما بعد از هدف قرار گرفتن پتروشیمیها و کمبود مواد اولیه، اعلام کردند تولید فعلا متوقف شده است. حالا حدود ۲۰ روز است که در خانه بیکارم و منتظر تماس برای شروع دوباره کار. نمیدانم در آینده چه اتفاقی برای شغلم میافتد؛ شغلی که بیش از ۱۰ سال با آن زندگیام را اداره کردهام.»
کارگر دیگری در همین واحد میگوید: «مدیران گفتهاند یا صبر کنیم تا وضعیت مشخص شود و فقط بیمهمان رد شود، یا برای دریافت بیمه بیکاری به اداره کار معرفی شویم. حالا ماندهایم بین این دو گزینه. هیچکدام هم اطمینانبخش نیست، چون حتی پرداخت همان حداقل حقوق قانون کار هم در این شرایط مشخص نیست.»
ابهام در افزایش حقوق و محدودیتهای دورکاری
با وجود اینکه شورای عالی کار در روزهای پایانی سال ۱۴۰۴ افزایش حدود ۶۰درصدی حقوق کارگران را تصویب کرد اما شرایط جنگی مانع تصمیمگیری صاحبان واحدهای تولیدی در انجام این تعهد است. بهطوریکه بسیاری واحدها نسبت به محاسبه افزایش حقوق و اعمال آن در فروردین شک دارند و بسیاری از واریز علیالحساب حقوق فروردین تا مشخص شدن اتمام جنگ و ادامه تولید صحبت میکنند.
در این میان، برخی به دورکاری روی آوردهاند. اما این گزینه نیز با محدودیتهایی همراه است. جوانی که پیشتر در تهران و در یک شرکت راهاندازی وبسایت مشغول به کار بوده و اکنون به مریوان بازگشته است، میگوید: «کارم را بهصورت دورکاری ادامه میدهم، به شرط گذشت از حداقل یک چهارم حقوقم. با دیدن وضعیت کسانی که کاملا بیکار شدهاند، ترجیح میدهم همین شرایط را حفظ کنم.»
چالشهای جدید؛ از اینترنت محدود تا نگرانیهای امنیتی
یک کارمند بخش تبلیغات در یک شرکت مواد غذایی نیز از دغدغههای تازهای سخن میگوید: «شرکت اعلام کرده اینترنت بدون فیلتر در اختیارمان قرار میدهد. اما برای این کار باید اطلاعات شخصیمان را ارایه کنیم. چندوچون این کار را نمیدانم و چیزی هم نگفتند، این موضوع نگرانکننده است. چون احتمال سواستفاده یا رصد فعالیتها وجود دارد. از طرف دیگر، حتی اگر این اینترنت را داشته باشیم، باز هم نمیدانیم چگونه با مخاطبانی که به چنین امکانی دسترسی ندارند، ارتباط برقرار کنیم.»
مجموع این روایتها نشان میدهد که تداوم جنگ، اختلال در زیرساختها و نبود چشمانداز روشن، طیف گستردهای از کسبوکارها و شاغلان را در شرایطی شکننده قرار داده است. شرایطی که در آن، نه کارفرمایان امکان تصمیمگیری دارند و نه کارگران به آینده شغلی خود مطمئن هستند.
از: ايران واير
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید