
دکتر مهران مصطفوی، استاد دانشگاه پاریس-ساکله و معاون کل پژوهش این دانشگاه، در گفتوگو با زمانه، شرایط جنگی و خرابیهای گسترده تأسیسات فردو، نطنز و اصفهان را اصلیترین مانع همکاری ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی دانست. به گفته او، از دیدگاه تهران تا دستیابی به توافق، امکان دسترسی بازرسان آژانس به سایتهای آسیبدیده وجود ندارد. مصطفوی تأکید کرد که محکومیت احتمالی ایران در شورای حکام تأثیر جدی بر رفتار تهران نخواهد داشت، زیرا عملاً «رابطه معناداری» بین ایران و آژانس وجود ندارد.
شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی نشست خود را در روز دوشنبه ۸ ژوئن/ ۱۸ خرداد آغاز میکند. این نشست تا ۱۲ ژوئن /۲۲ خرداد ادامه دارد. جمعه گذشته در چارچوب نشست مقدماتی، خبر رسید که ایالات متحده، در حال تهیه پیشنویس قطعنامهای برای محکوم کردن ایران است. این قطعنامه ظاهراً بر لزوم دسترسی کامل بازرسان آژانس به تأسیسات هستهای ایران تأکید دارد. دیپلماتها اعلام کردهاند که متن هنوز بهطور رسمی توزیع نشده، اما این اقدام میتواند واکنش ایران را تحریک کند.
از نظر فنی، ایران پیش از حملات ۲۰۲۵ به سطوح بالای غنیسازی (تا ۶۰ درصد) رسیده بود. پس از آسیب به تأسیسات نطنز، فردو و اصفهان، فعالیت غنیسازی محدود شده اما آژانس به دلیل عدم دسترسی کامل و عدم اجرای پروتکل الحاقی نمیتواند شفافیت کامل را تأیید کند. بازگشت به پروتکل الحاقی و فراهم کردن دسترسی گسترده، کلید اصلی اعتمادسازی فنی است. واکنش احتمالی ایران به قطعنامه جدید معمولاً شامل کاهش همکاری بیشتر یا تلاش برای بازسازی تأسیسات خواهد بود که میتواند مسیر مذاکرات آینده را پیچیدهتر کند.
ولادیمیر پوتین با تأکید بر اینکه روسیه هیچ مدرکی دال بر تلاش ایران برای ساخت سلاح هستهای ندارد و پیشنهاد انتقال اورانیوم غنیشده ایران همچنان روی میز است، عملاً از موضع ایران در شورای حکام حمایت کرد. این اظهارات روسیه به عنوان حامی دیپلماتیک ایران، لابی علیه قطعنامه آمریکا را تقویت میکند و فضا را به سمت کاهش تنش و راهحلهای دیپلماتیک میبرد. در مجموع، موضوع یک دور باطل دیپلماتیک-فنی است که ترکیب فشار و مذاکره جدی با تضمینهای متقابل را ضروری میسازد.
ادامه در رادیو زمانه