
آمریکا اعلام کرد هشتمین شب پیاپی حملات خود به ایران را تکمیل کرده است؛ حملاتی که به گفته سنتکام از ساعت ۶ عصر شنبه به وقت شرق آمریکا، برابر با ۲۲ گرینویچ، آغاز شد و هدف آن «تضعیف توان ایران برای تهدید کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز» و پاسخ به حملهای بود که به کشته شدن دو نظامی آمریکایی در اردن و مفقود شدن یک نظامی دیگر انجامید. سنتکام گفته است در این موج، تأسیسات نظارت ساحلی، پدافند هوایی، توانمندیهای دریایی و زیرساختهای مرتبط با موشک و پهپاد ایران هدف قرار گرفتهاند.
خبرگزاری مهر گزارش داده است آمریکا در نزدیکی سیریک در جنوب ایران حملهای انجام داده، اما بر اساس همین گزارش، تا زمان انتشار خبر، تلفات انسانی یا خسارت زیرساختی از این حمله اعلام نشده است. همزمان، خبرگزاری تسنیم از هدف قرار گرفتن نقطهای در نزدیکی شادگان، در استان خوزستان و نزدیک مرز عراق، خبر داده است؛ اما هنوز جزئیات روشنی از نوع هدف، میزان خسارت یا تلفات احتمالی در این منطقه منتشر نشده است.
سیریک در شرق هرمزگان و در امتداد ساحل مکران و دریای عمان قرار دارد و در روزهای گذشته نیز چند بار نام آن در گزارشهای مربوط به حملات و انفجارها آمده بود. اهمیت این منطقه از آن روست که در حاشیه مسیرهای دریایی و نظامی مرتبط با تنگه هرمز قرار دارد. حمله تازه به حوالی سیریک نشان میدهد که تمرکز آمریکا همچنان بر زنجیره ساحلی جنوب ایران، از هرمزگان تا خوزستان و سیستانوبلوچستان، باقی مانده است.
شادگان نیز از نظر جغرافیایی در امتداد خوزستان جنوبی و نزدیک به مسیرهای انرژی، بندری و مرزی قرار دارد. هنوز معلوم نیست حمله گزارششده در نزدیکی شادگان دقیقاً چه تأسیساتی را هدف گرفته است. با این حال، قرار گرفتن نام شادگان در کنار سیریک، بندرعباس، قشم، اهواز و یزد در گزارشهای چند روز اخیر، نشاندهنده گسترش دامنه جغرافیایی جنگ از نقاط ساحلی هرمزگان به عمق جنوب و جنوبغرب ایران است.
حملات شب هشتم در ادامه موجی انجام شد که یک شب پیشتر خسارتهای مشخصی در جنوب ایران بر جای گذاشته بود. تلویزیون دولتی ایران گزارش داده بود در حملات اولیه شنبه به استان هرمزگان، دستکم سه نفر کشته و هشت نفر زخمی شدند و دو پل و یک تونل جادهای آسیب دیدند. هرمزگان، بهویژه محورهای ارتباطی اطراف بندرعباس و بندر خمیر، در روزهای اخیر یکی از اصلیترین کانونهای حملات آمریکا بوده است.
پیش از آن، گزارشهای رسانههای ایرانی از تخریب چند پل در مسیرهای ارتباطی هرمزگان، آسیب به خطوط راهآهن و حمله به زیرساختهای حملونقل خبر داده بودند. خبرگزاری تسنیم گزارش کرده بود در حملات به هرمزگان، دستکم هشت نفر کشته و ۱۹ نفر زخمی شدند و شش پل آسیب دید؛ در یکی از سنگینترین موارد، پس از تخریب پل در محدوده بندر خمیر، یک خودرو از پل سقوط کرد و هفت نفر جان باختند.
بر اساس گزارشهای پیشین، محله تپهاللهاکبر در بندرعباس نیز هدف قرار گرفته بود که در آن یک غیرنظامی کشته و هشت نفر زخمی شدند. همچنین گره راهآهن بندرعباس هدف حمله قرار گرفت و دو نفر در آن حادثه زخمی شدند. گزارشهایی هم از انفجار در حوالی روستای مسن در قشم، اصابت پرتابه در بندرلنگه و حمله در محدوده شهرستان سیریک منتشر شده بود.
حملات به زیرساختهای برق و انرژی نیز نگرانیهای تازهای ایجاد کرده است. گاردین گزارش داده است مقامهای ایرانی برای نخستین بار از حملات موفق آمریکا به زیرساخت برق سخن گفته و وزارت نیرو از مردم خواسته مصرف برق را در استانهای جنوبی، که همزمان با گرمای شدید روبهرو هستند، کاهش دهند. این گزارش مشخص نمیکند دقیقاً چه تأسیساتی هدف قرار گرفته، اما روشن است که فشار بر شبکه برق جنوب، زندگی روزمره، بیمارستانها، آبرسانی و خدمات عمومی را در معرض خطر قرار میدهد.
وزارت بهداشت ایران اعلام کرده است از زمان ازسرگیری درگیریها، حملات آمریکا دستکم ۵۰ کشته و بیش از ۵۰۰ زخمی در ایران بر جای گذاشته است. این آمار مربوط به کل موج تازه حملات است و هنوز روشن نیست آیا تلفات احتمالی حملات شب هشتم، بهویژه در اطراف سیریک و شادگان، به این رقم افزوده خواهد شد یا نه.
ایران نیز حملات خود را به پایگاهها و تأسیسات مرتبط با آمریکا در منطقه گسترش داده است. رویترز گزارش داده است دو نظامی آمریکایی در حمله ایران در اردن کشته شده و یک نظامی دیگر مفقود است؛ با این رخداد، شمار نیروهای آمریکایی کشتهشده از آغاز جنگ به ۱۶ نفر رسیده و بیش از ۴۲۰ نفر نیز زخمی شدهاند. ایران همچنین حملات پهپادی و موشکی علیه اهدافی در کویت، بحرین و اردن را اعلام کرده است.
در کویت، مقامها از رهگیری موشکها و پهپادهای ایرانی خبر دادهاند و گفتهاند شماری از آتشنشانان و کارکنان بخش نفت هنگام مهار آتشسوزیهای ناشی از حملات زخمی شدهاند. شرکت نفت کویت نیز اعلام کرده یکی از تأسیسات نفتی این کشور در حملات مکرر ایران آسیب قابل توجه دیده و شماری زخمی بر جای گذاشته است. همزمان کویت، ایران را به هدف قرار دادن زیرساختهای حیاتی از جمله تأسیسات برق و آبشیرینکن متهم کرده است؛ موضوعی که در کشوری خشک و وابسته به آبشیرینکنها، پیامد مستقیم انسانی دارد.
بحرین نیز آژیرهای هشدار را فعال کرد و از مردم خواست در پناهگاه بمانند. رسانههای ایرانی گزارش دادهاند که پایگاه شیخ عیسی، محل استقرار هواپیماهای رزمی آمریکا، و یک مرکز داده و اطلاعاتی هدف قرار گرفتهاند. در اردن نیز رسانههای ایرانی از هدف قرار گرفتن پایگاه الازرق و انهدام چند هواپیما سخن گفتهاند، اما رویترز تأکید کرده که این ادعاها را بهطور مستقل تأیید نکرده است.
در دریا، نبرد بر سر کنترل تنگه هرمز همچنان محور اصلی رویارویی است. آمریکا میگوید محاصره دریایی بنادر ایران را اجرا میکند و ایران نیز اعلام کرده کشتیهایی را که قواعد مورد نظر تهران برای عبور از تنگه را رعایت نکنند، هدف قرار میدهد یا متوقف میکند. سپاه پاسداران مدعی شده دو نفتکش پس از عبور از مسیری مینگذاریشده در جنوب تنگه منفجر شدهاند، اما ارتش آمریکا این ادعا را نادرست خوانده است.
از نظر سیاسی، جنگ وارد مرحلهای خطرناکتر شده است: دو طرف از حملات محدود و اعلامشده به اهداف نظامی، به حمله به پلها، راهها، تأسیسات برق، مراکز بندری، زیرساختهای نفتی و آبشیرینکنها رسیدهاند. خبرگزاری آسوشیتدپرس این روند را عبور پیدرپی از خطوط قرمز توصیف کرده و نوشته است هر حمله و ضدحمله، پایههای توافق موقت ماه گذشته را فرسوده و احتمال بازگشت به جنگ تمامعیار را بیشتر کرده است.
در سطح دیپلماتیک، اتحادیه اروپا و کشورهای خلیج فارس در بیانیهای مشترک از ایران خواستهاند فوراً و بدون قیدوشرط حملات و هرگونه مداخله در کشتیرانی را متوقف کند و تنگه هرمز را بدون شرط و هزینه باز نگه دارد. در مقابل، تهران آمریکا را به تلاش برای کنترل تنگه هرمز متهم میکند و واشنگتن نیز حملات تازه را واکنشی به مرگ نیروهای خود و تهدید کشتیرانی میداند. به این ترتیب، مسیر دیپلماسی هرچند هنوز کاملاً بسته نشده، اما زیر آوار حملات شبانه، تلفات انسانی و جنگ بر سر هرمز، هر ساعت دشوارتر میشود.