ایرانوایر به اطلاعاتی از وضعیت زندانیان، بهویژه زندانیان مبتلا به آسم در زندان شیبان اهواز دست یافته که نشان میدهد در شرایط قطعی مکرر برق در دمای بالای ۵۰درجه در این زندان، ازدحام دو برابری جمعیت و نبود فضای کافی حتی برای راه رفتن در بندها و هواخوری، همبندیهای آنها ناچار شدهاند آنها را در حمام زیر آب سرد بگیرند، «شاید جان بگیرند.»
به گفته منابع مطلع وضعیت در زندانهای آبادان و ماهشهر نیز مشابه است و در بند زنان زندان سپیدار اهواز، ۳۰۲ زن زندانی و دستکم هفت کودک، شامل دو نوزاد، دو پسربچه دو تا پنج ساله و ۳دختربچه که همراه مادرانشان حبس میکشند در وحشت بمباران، قطعی آب و برق، بالا زدن فاضلابها و بدون کولر و یخچال زندگی میکنند. یک منبع مطلع به ایرانوایر گفته که چند روز پیش وقتی «نزدیک زندان سپیدار رو چند باران بمباران کردند، زندانیان هر بار که صدای بمب میشنیدند. جیغ و فریادها کل فضای زندان را میگرفت.»
منبع دیگری درباره بند ۵، بند زندانیان سیاسی زندان شیبان، به ایرانوایر گفته که دیوارهای هواخوری بهقدری بلند است که هوا وارد خواهوری نمیشود و تعداد زندانیان آنقدر زیاد است که فضای کافی حتی برای راه رفتن نیز نیست. پیشتر سازمان حقوقبشر «کارون» در گزارشی از قطع مکرر و روزانه برق و وضعیتی که زندگی حدود ۴هزار زندانی این زندان را با شرایطی دشوار و نگرانکننده روبهرو کرده، هشدار داده بود.
این گزارش درباره وضعیت جهنمی زندانهای شهرهای خوزستان در شرایط جنگ است که منابع مطلع میگویند در هیچ زمانی به اندازه این روزها، وخیم و نگرانکننده نبوده است.
***
جهنم مجسم؛ درباره وضعیت زندان شیبان چه میدانیم؟
بر اساس گزارشی که سازمان حقوقبشر کارون روز دوشنبه ۲۹تیر۱۴۰۵ منتشر کرده، «قطعیهای طولانیمدت برق، عملکرد سیستمهای سرمایشی زندان را مختل کرده و شرایط نگهداری زندانیان را بهویژه در گرمای شدید» استان خوزستان بسیار دشوار کرده است.
بر اساس این گزارش، «قطعی مکرر برق باعث از کار افتادن یخچالها و فاسد شدن مواد غذایی نگهداریشده در زندان شده است. این مساله در شرایطی رخ میدهد که بسیاری از خانوادههای زندانیان بهدلیل مشکلات اقتصادی، توان تامین مواد غذایی برای بستگان زندانی خود را ندارند و از سوی دیگر، کیفیت غذای ارایهشده در زندان شیبان پایین بوده و در موارد زیادی غیرقابل استفاده گزارش شده است.»
همزمان گزارشهای منتشر شده از سوی این سازمان و گزارشهای رسیده به ایرانوایر نشان میدهد که مسوولان زندان شیبان، بیش از دو برابر ظرفیت این زندان، زندانی در این زندان نگهداری میکنند. یک منبع مطلع که بهدلایل امنیتی نام او نزد ایرانوایر محفوظ است می گوید که ظرفیت این زندان ۱۰بندی، حدود دو هزار نفر است ولی دستکم چهار هزار نفر در این زندان حبس میکشند.
ایرانوایر پیش از این در گزارشهای متعددی درباره وضعیت غیرقابل زیست زندان شیبان اطلاعرسانی کرده است. با اینحال، منابع مطلع به ما گفتهاند که وضعیت در این زندان هیچگاه مانند این روزها وخیم و نگرانکننده نبوده است: «با این تعداد زندانیانی که در زندان هستند، واقعا نمیشود زندگی کرد. حتی برای راه رفتن هم جا وجود ندارد. با این شرایط میآیند آب را قطع میکنند، برق را قطع میکنند. هیچ زمانی اینطور نبوده. قبلا برق و آب را قطع میکردند، در یک دورهای یک برههای. الان دیگر کار هر روزشان شده، به صورت روزانه و مکرر دارند اینکار را انجام میدهند.»
به گفته این فرد مطلع، وضعیت بهقدری برای زندانیان، بهویژه زندانیان بیمار تنفسی و آنها که به آسم مبتلا هستند وخیم است که زندانیان دیگر، «حمامها را خالی میکنند و اینها را میبرند زیر آب سرد بلکه جان بگیرند.»
بر اساس گزارش سازمان هواشناسی ایران، میانگین دمای هوای اهواز در یک هفته گذشته در گرمترین ساعات در محدوده ۴۸ تا ۵۱ درجه سانتیگراد و در خنکترین ساعات بین ۳۲ تا ۳۴ درجه سانتیگراد نوسان داشته است.
تصور این شدت گرما حتی در وضعیتی که کولر کار میکند نیز دشوار است. این در حالیست که بنا بر گزارشهای رسیده به ایرانوایر زندانیان در ازدحام دستکم دو برابری در بندهای مختلف زندان شیبان، امکان راه رفتن را هم ندارند. هواخوری بسیار کوچک و تنگاند. به شدت شلوغ هستند و دیوارهای هواخوری بهحدی بلند است که اصلا هوایی در حرکت نیست.
بر اساس گفتههای فرد مطلعی که با ایرانوایر گفتوگو کرده: «قطعی آب هم خیلی زیاد است. حتی اگر آب هم باشد، آب قابل خوردن نیست. زندانیها آب میخرند. برق هم که مدام قطع میشود و بیماران وضعشان خرابتر است. نبود کادر پزشکی از ابتدا (در این زندان مسالهساز) بوده و برای همین بیماریها روزبهروز شدیدتر شده: «فقط یک دکتر زندانی آنجا بود و یک پرستار. یعنی چهار هزار نفر با دو نفر دوا و درمان میشوند. آن هم یک قرص فوقش بدهند دست زندانی.»
بند زنان سپیدار؛ بدون کولر و خودِ خودِ جهنم
بر اساس اطلاعاتی که به ایرانوایر رسیده، در بند زنان زندان سپیدار اهواز، شرایط بهداشتی و زیستی غیرقابل تحمل است. یک منبع مطلع به ما میگوید که بهجز حدود ۳۰۲ زندانی زن در این بند، ۷ کودک خردسال، از جمله دو نوزاد دختر هم با مادرانشان در این شرایط غیرقابل زیست نگهداری میشوند. یک منبع مطلع میگوید که در بند نسوان این زندان بدنام در منطقه کوی سپیدار اهواز واقع شده، دستکم ۱۵ زندانی با بیماریهای عفونی مسری و سخت درمانی مانند هپاتیت و ایدز روبهرو هستند و با توجه به شمار بالای خودزنی در این بند، امکان سرایت این بیماریهای عفونی به بقیه زندانیها، بهویژه کودکان محبوس در این بند، بالاست.
فردی مطلعی که با ایرانوایر صحبت کرده، می گوید که در شرایط جنگی، ترس از بمباران وصدای آن نیز به دیگر مشکلات این زندانیها اضافه شده است. به گفته او، چند روز پیش که نزدیکیهای سپیدار هدف حملات بوده، زنان زندانی به شدت ترسیده بودند و از بند صدای جیغ و فریاد شنیده میشده است.
به گفته او، فاضلاب این زندان که سالهاست هرچند روز یکبار بالا میزند و وسایل زندانیها را نابود میکند: «فاضلاب میریزد داخل بندها و زندانیها را واقعا آزار میدهد. زیر هر سقف را مثل کمد کردهاند نصفش برای کسی است که طبقه بالا میخوابد و نصفش برای کسی که پایین میخوابد وقتی فاضلاب میآید داخل بندها، افراد تمام خوراکیها و لباسهایشان و هر چه وسیله دارند همه پر از فاضلاب میشود. این واقعا معضل شده برای زندانیها.»
به گفته او در دمای بالا ۵۰درجه در اهواز و زندان سپیدار، زندانیهای بند زنان حتی یخچال هم ندارند و کولر بند ۵ و ۶ از کار افتاده و قطعی برق مداوم زندانیان را واقعا آزار میدهد: «این برنامهای که سازمان برق وعده کرده برای قطعی برق، حتی زندانهایی مثل سپیدار و شیبان را هم مستثنی نمیکند. در هر دو زندان، برق مدام قطع میشود. فکر کنید در فضای خیلی کم با جمعیت انبوه، برق هم قطع شود.»
به گفته این شخص آگاه، «ظرفیت بند نسوان سپیدار نمیتواند بیشتر از ۲۰۰ نفر باشد ولی تصور کنید با این اوضاع الان تقریبا ۳۰۲ نفر در این بند هست. بهعلاوه بچههای کوچک که کنار مادرانشان هستند. تصور کنید در این فضای کوچک و پرازدحام برق هم قطع میشود. آب آلوده است و توالتها کثیف و آلوده هستند. زندانیها خودشان مجبورند تمیز کنند. فاضلاب هم بالا میزند.»
او با تاکید بر اینکه زندانیان فضای مناسب برای هواخوری ندارند و اجازه تردد در بندها هم به شدت محدود میشود، میگوید: «درها بسته است و برق را مدام قطع میکنند و رسما برایشان توی زندان جهنم ایجاد کردند. علاوه بر آن تصور کنید حتی زندانیان زندان سپیدار حق ندارند، پوشش راحت داشته باشند. مجبورند بلوزهای آستین بلند و شلوارهای گشاد و بلند بپوشند. شاید در زندانهای دیگر چنین محدودیتهایی نباشد اما در بندهای سپیدار علیه زنان چنین محدودیتهای اعمال میشود که باید رسما حجاب داشته باشند و بدنشان پوشیده باشد.»
ایرانوایر پیش تر در گزارشی درباره بند زنان زندان سپیدار، از شمار بالای خودزنی، تعرض جنسی و گرسنگی بهدلیل ندادن غذای کافی به زندانیان خبر داده بود. افراد مطلعی که آن زمان با ایرانوایر گفتوگو کرده بودند، تاکید داشتند که حجاب در این بند حتی در داخل بندها هم اجباری است و زنان باید لباسهای گشاد و بلند بپوشند، در مراسم صبحگاه شرکت کنند و به پرچم جمهوری اسلامی ادای احترام کنند تا به آنها صبحانه بدهند.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید