موج دوباره پلمب کافهها در تهران و برخی کلانشهرها پس از دفن علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، همزمان با افزایش تعطیلی و تغییر کاربری کتابفروشیها بهدنبال مشکلات اقتصادی، حلقه امنیتی بر فضاهای اجتماعی و فرهنگی کشور را تنگتر و وضعیت معیشتی را برای شهروندان دشوارتر کرده است.
چندین کافه و رستوران مشهور در روزهای گذشته در مرکز شهر تهران پلمب شدند.
با گسترش این پلمبها در خیابانهای ایرانشهر، سنایی و نوفللوشاتو و سرایت آن به کلانشهرهایی چون اصفهان، شیراز و رشت، این روند از سطح چند واحد صنفی فراتر رفته و به چالشی درباره تاثیر آن بر افزایش فشارهای اجتماعی، از میان رفتن بیشتر اقتصاد محلی و حیات مدنی شهرها تبدیل شده است.
پلمبهای زنجیرهای کافهها و انکار مسئولان
در حالی که گزارشها در شبکههای اجتماعی از حضور مکرر ماموران اداره اماکن عمومی و فشارهای امنیتی حکایت دارد، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، اعلام کرد علت پلمب شدن کافهها در روزهای گذشته «صرفا به دلیل مشکلات صنفی» بوده و این اقدام هیچ ارتباطی با «مسائل امنیت اخلاقی» ندارد.
با وجود این، مهدی چمران، رییس شورای شهر تهران، چهارشنبه ۳۱ تیر در حاشیه جلسه این شورا تاکید کرد برخورد با «تخلفات» ارتباطی با شرایط جنگی ندارد و در پاسخ به پرسشی درباره تفاوت برخورد با زنان بدون حجاب اجباری در تجمعات شبانه حکومتی با زنان در کافهها، با لحنی کنایهآمیز گفت: «اگر از زنانی که حجاب ندارند در کافهها استقبال شود، آن وقت کافهها خیلی کافه میشوند.»
این رویکرد سلبی پیشتر با هشدار صریح علی صالحی، دادستان تهران، نیز همراه شده بود. او در نشستی در سال ۱۴۰۴ اعلام کرد در صورت «بروز تخلف هنجارشکنانه»، ابتدا متصدی کافه بازداشت و بعد واحد صنفی تحت پیگرد قرار میگیرد.
این در حالی است که بحران عمیق اقتصادی در ایران، کافهها و فرهنگ کافهنشینی را به سمت فروپاشی سوق داده است.
-
فرهنگ کافهنشینی در ایران زیر فشار بحران اقتصادی در حال فروپاشی است
تا چند ماه پیش، تنها در تهران حدود شش هزار کافه در اندازههای مختلف فعال بودند، اما سقوط قدرت خرید مردم، این صنعت را به شدت تحت فشار قرار داده است.
از سوی دیگر، برخوردهای سلبی در گذشته نیز به دلایل امنیتی-سیاسی سابقه داشته است.
آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای متوقف کردن اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
در شرایطی که جمهوری اسلامی جنگ را بر زندگی شهروندان تحمیل کرده، فشارهای اجتماعی بار دیگر اوج گرفتهاند و فشارهای اقتصادی نیز هر روز بیشتر میشود تا روزنههای کوچک اتصال به زندگی، یکی پس از دیگری از میان بروند.
-
بحران معیشت در شرایط جنگ خانوارهای کارگری را به آستانه فروپاشی اقتصادی رسانده است
خاموشی چراغ کتابفروشیها
انقباض در فضاهای جمعی و کافهها، تنها بازوی محدودسازی زیست شهری نیست.
در ماههای اخیر، موج تعطیلی و تغییر کاربری کتابفروشیها به دلایل فشارهای اقتصادی هم بر ناشران، هم فروشندگان و هم شهروندان، علاوه بر تهران، به شهرهایی چون اهواز، قم و کرمان نیز کشیده شده است.
ابراهیم کریمی، رییس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران، در این باره گفت تعدادی از کتابفروشیها فعالیت خود را متوقف کردهاند؛ هرچند آمار دقیقی از درصد تعطیلیها در دست نیست.
ربیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران گفت: «این رکود مرگبار صرفا ناشی از شرایط جنگی نیست، بلکه بحرانهای ساختاری اقتصاد و تورم کمرشکن، قدرت خرید خانوارها را بهشدت کاهش داده و تقاضا برای کتاب را به حداقل رسانده است.»
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید