روزنامه بریتانیایی فایننشالتایمز با استناد به دادههای شرکتهای ارائهدهنده اطلاعات کشتیرانی و تصاویر ماهوارهای گزارش داد که دستکم یک هفته است هیچ نفتکشی از پایانه اصلی صادرات نفت ایران در جزیره خارک، بارگیری نکرده است.
واشنگتن در اواسط ماه ژوئیه، پس از برهم خوردن توافق موقت برای بازگشایی تنگه هرمز، محاصره دریایی بنادر ایران را از سر گرفت. بر اساس دادههای شرکت ردیابی کشتی «کپلر» و موسسه مشاوره «انرژی اَسپکتس»، جزیره خارک که یکی از مهمترین مراکز صنعت نفت ایران است، از ۳۱ ژوئیه (نهم مرداد) عملا از فعالیت بازمانده است.
این نشان میدهد که از سرگیری محاصره دریایی توسط آمریکا عملا فروش نفت خام ایران را متوقف کرده است.
شرکت اطلاعات دریایی «ویندوارد» اعلام کرد تصاویر ماهوارهای نشان میدهند هر سه اسکله بارگیری در خارک «برای مدتی طولانی خالی بودهاند». این شرکت همچنین افزود که روز سهشنبه تنها ۱۶ شناور در محدوده انتظار اطراف خارک لنگر انداخته بودند که کمترین تعداد از اوایل ماه گذشته محسوب میشود.
حدود ۹۰ درصد از نفت خام صادراتی ایران در این جزیره مرجانی کوچک در شمال خلیج فارس بارگیری میشود، چرا که بخش زیادی از سواحل ایران عمق کافی برای پذیرش نفتکشهای بزرگ را ندارد.
با این حال، ریچارد برونز، مدیر بخش ژئوپلیتیک موسسه انرژی اَسپکتس به فایننشیال تایمز گفت که «توقف صادرات نفت بعید است در کوتاهمدت تهران را برای سازش در مذاکرات با آمریکا تحت فشار قرار دهد.» او افزود: «کاملا روشن است که ایرانیها احساس میکنند در موضوع تنگه هرمز دست بالا را دارند و حاضرند برای استفاده از این برتری، فشار اقتصادی زیادی را تحمل کنند.»
ایران در جریان جنگ ششماهه با آمریکا و اسرائیل، بارگیری نفت در خارک را متوقف نکرده بود و به همین دلیل، وقفه کنونی یکی از طولانیترین توقفها در صادرات نفت ایران از آغاز جنگ محسوب میشود.
لابی «اتحاد علیه ایران هستهای» (یوآنی) در واشنگتن که محمولههای نفت ایران را رصد میکند، اعلام کرد از ۱۲ ژوئیه (۲۱ تیر) تاکنون هیچ نفتکش حامل نفت خام ایران را که با موفقیت از خلیج فارس خارج شده باشد، مشاهده نکرده است.
آیا به معنای پایان درآمد نفتی ایران است؟
با این حال، درآمد نفتی ایران فعلا بهطور کامل قطع نشده است؛ چرا که محمولههایی که در دوره آتشبس از خلیج فارس خارج شده بودند، همچنان در حال رسیدن به خریداران آسیایی هستند. به گفته یوآنی، تاکنون ۲۶ نفتکش با پرچم ایران به آبهای اطراف مالزی رسیدهاند؛ محلی که نفت ایران معمولا پیش از ارسال به پالایشگاههای چین، به نفتکشهای دیگر منتقل میشود.
آقای برونز گفت اگر قیمت نفت، پیش از فروش نهایی این محمولهها افزایش یابد، تهران حتی ممکن است از این وضعیت سود ببرد، اما به هر حال درآمد حاصل از این محمولهها، طی هفتههای آینده سرانجام متوقف خواهد شد.»
از طرف دیگر، این محاصره دریایی همچنین مانع بازگشت نفتکشهای خالی به ایران شده است؛ که برای بارگیری دوباره در خارک مورد نیازند. نفتکشهایی که محموله خود را در آسیا تخلیه کردهاند، هنوز به آبهای ایران برنگشتهاند.
به گفته یوآنی، چندین نفتکش در نزدیکی سریلانکا در انتظار بازگشت هستند و شماری دیگر نیز در اطراف عمان و پاکستان دیده شدهاند.
در حالی که معاملهگران همچنان چشمانتظار توافقی برای بازگشایی مسیر کشتیرانی از تنگه هرمز هستند، قیمت نفت برنت به عنوان شاخص اصلی بازار جهانی، روز جمعه در معاملات لندن به کمتر از ۸۲ دلار در هر بشکه رسید.
مقامهای وزارت امور خارجه ایران این هفته اعلام کردند که با عمان درباره مختصات جغرافیایی مسیر جدید کشتیرانی از تنگه هرمز به توافق رسیدهاند، اما از روز چهارشنبه، زمانی که گفتند بیانیه مشترک در «مراحل نهایی» قرار دارد، هیچ نشانهای از پیشرفت در این زمینه دیده نشده است.
پس چرا ذخایر نفت در مخازن خارک افزایش نداشته است؟
موسسه «انرژی اَسپکتس» اعلام کرد توقف فعالیت در خارک هنوز باعث افزایش چشمگیر ذخایر نفت در مخازن این جزیره نشده است. این موضوعی نشان میدهد تهران برای جلوگیری از پر شدن ظرفیت مخازن، تولید نفت خام در میادین نفتی خود را کاهش داده است.
با وجود اینکه مذاکرات تهران و مسقط تاکنون دوجانبه بوده، اما یک منبع مطلع گزارش داد که در صورت دستیابی به توافقی قابلقبول، آمریکا محاصره دریایی ایران را برمیدارد و معافیت تحریمهای نفتی را بازمیگرداند؛ و این بدان معنی خواهد بود که خریداران امکان مییابند نفت خام ایران را بدون محدودیت خریداری کنند.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید