سرشت علم(۵۰): چرخه ی جوّ یا آتمسفر

جمعه, ۳ام خرداد, ۱۳۹۸
اندازه قلم متن

دکتر ریموند رخشانی

مقاله و فایل صوتی پنجاهم

با سلام، من ریموند رخشانی هستم و حوزه کارشناسی من مهندسی‌ سیستم‌ هاست، و تخصص من در بکارگیری اندیشه سیستمی‌ برای انتقال فن آوری و اجرا و پیاده سازی تولید فراورده‌ های نوین می‌‌ باشد.
در این سلسله از مقالات و فایل‌ های صوتی، کوشش می کنم که علم مدرن را (به زبان فارسی) از پایه به دوستانی که علاقمند هستند، در حد توان، ارائه کنم. از اساتید، پژوهشگران و اندیشمندان عزیز، خواهشمندم که لینک‌ ها را به دوستان و بویژه به جوانان دانش پژوه ما (که اغلب دسترسی نظام مند برای آشنایی با علم مدرن – به زبان فارسی – ندارند) ارسال فرمایند.

لینک همه مقالات و فایل‌های صوتی پیشین در پایان مقاله گذاشته شده است.

دوستانی هم که در شبکه‌ های اجتماعی حضور دارند، می توانند این مجموعه فایل‌ های صوتی و مقالات “سرشت علم” را از ابتدا از طریق لینک تلگرام زیر با دوستان دیگر شریک شوند. با احترام، ر. رخشانی

https://t.me/natureofscience

چرخه ­ی[۱] جوّ یا آتمسفر[۲]

تقاضایی بزرگ از شما دوست  عزیز و  اندیشمند محترم (خارج از ایران)

اگر سلسله فایل‌ های صوتی و مقالات علمی “سرشت علم”  برای شما سودمند بوده ا‌ند و هستند، خواهشمندم با شنیدن هر فایل صوتی با ارسال هر مبلغی که برای شما مقدور است) شاید بعنوان شهریه نام نویسی برای کلاس های دروسی علمی به زبان فارسی ، (به حساب بانکی زیر، مرا یاری دهید.

    PayPal    نام موسسه مالی 

www.paypal.me/rrakhshani    شناسه حساب در موسسه مالی

من به کار و آموزش مدنی (غیر انتفاعی، غیر دولتی و غیر خصوصی) باور دارم و مطمئن هستم که شما، اندیشمند محترم و پژوهشگر و کارشناس و استاد و پزشک عزیز خارج از ایران (که بنحوی مستمر این پروژه علمی را در سایت ملیون و در تلگرام و در لینکدین دنبال می کنید،) می توانید با ارسال هر مبلغی (برای هر فایل صوتی و مقاله علمی، به آدرس بانکی بالا،) من را برای ادامه این کار سنگین یاری داده تا قادر باشم این فایل‌ها و مقالات را، که تا امروز حاصل بیش از ۲۵ سال کار سیستماتیک و پژوهش علمی من بوده اند، بنحوی نظام مند در اختیار جوانان دانش پژوه ما که چنین امکانی را برای دسترسی به چنین پروژه ای لازم و امروزی و مدرن در ایران ندارند، امکانپذیر نمایم. با پشتیبانی شما، می توانم این کار سنگین و پروژه علمی – پژوهشی را، هرچه دقیق تر و جامع تر،  با دغدغه کاری و نگرانی مالی کمتری ادامه دهم.

پیشاپیش از یاری و یاوری شما اندیشمندان برای پیشبرد پروژه “سرشت علم” صمیمانه سپاسگزارم. همچنین از پشتیبانی مالی دوستان عزیزم آقایان دکتر بهرخ خوشنویس، دکتر منصور رحیمی، دکتر همایون مهمنش، آقای مرتضی رحیمی و آقای سعید مجیدی و همچنین فرد محترمی ناشناس بسیار سپاسگزارممسلما پیشبرد این پروژه، تا امروز، بدون حمایت مالی شما عزیزان برای من میسر نمی بود. با احترام، ر. رخشانی  

هَمه­ ی سیستم­ های فیزیکی‌ منجُمله چَرخه‌ های زمین[۳] باید با قوانینِ طبیعت مطابقت داشته باشند[۴].

  • اتم‌ ها حفظ می‌‌ شوند تا کُلّ مقدارِ آب بر روی زمین ثابت بماند[۵].
  • اگر ماده­ ای به حرکت درآید می ‌‌باید نیرویی برایِ حرکتِ آن دخیل باشد[۶].
  • نیروی گرانش یا جاذبه باعث می ‌‌شود که آب رو بسوی پایین سرازیر شود[۷].
  • نوعی منبعِ انرژی، مانندِ خورشید، لازم است تا نیرویی را بر چیزی، در فاصله­ ای، وارد نماید[۸].
  • انرژی می‌‌ تواند از شکلی‌ به شکلی‌ دیگر تغییر کند[۹]. گرمایی که آب را تبخیر می‌‌ کند خود تبدیل به انرژی پتانسیل گرانشی یا جاذبه ­ای[۱۰] می‌‌ شود؛ و ما بخشی از آن انرژی را در نیروگاه‌ های هیدروالکتریک بکار می‌‌ بریم[۱۱].
  • گرما در تطابق با قانونِ دومِ ترمودینامیک پخش می‌‌ شود[۱۲]. جریان‌ های اقیانوس­ ها گرما را انتقال می ‌‌دهند[۱۳].
  • همین اصل در موردِ چرخه‌ های جوّ یا آتمسفر[۱۴] و سنگ‌ ها هم کارکرد دارد[۱۵].

جوّ یا آتمسفر پوششی از گازها در اطرافِ کره­ ی زمین است که ضخامتی حدود چندصدکیلومتر دارد[۱۶]. اگرچه آتمسفر بظاهر توده­ ی ممتدی از هوا به نظر می ‌‌رسد اما می ‌‌توان آن را بشکلِ ذخایری برهم ­کنش ­کننده[۱۷]  از هوا پنداشت.[۱۸]

  • در هر لحظه­ ای جوّ یا آتمسفر را می ‌‌توان به “توده‌ هایِ هوا” که هر یک مختصاتِ ویژه­ ی خود را دارند تقسیم کرد[۱۹].
  • “توده‌ های مجاورِ هوا” می‌‌ توانند مناطقِ مختلفی‌ نزدیک به زمین را پر کنند؛ و یا شاید لایه‌ های بالاتری از جوّ  را از قبیل “تروپوسفر[۲۰]” ( زیرین­ سپهر یا گشت­ کره) و یا حتی “استراتوسفر[۲۱]“( پوش­ سپهر یا پوش­ کره) را پر کنند[۲۲].

هوا[۲۳] و شرایطِ آب ­وهوایی[۲۴]  دو مقوله­ ی نزدیک  بهم ­و مرتبط­ اند.

  • هوا وضعیتی از جوّ یا آتمسفر در زمان و مکانی مشخص است. هوا می ‌‌تواند روزانه یا ساعت به ساعت تغییر کند.
  • شرایط آب ­وهوایی میانگین درازمدتِ هوا در یک منطقه ­ی زمین است[۲۵].
  • شرایط آب ­وهوایی می‌‌ تواند برای قرن‌ ها ثابت بماند و یا می‌‌ تواند بشکلی ناگهانی دستخوشِ تغییر شود[۲۶]. دلایل این تغییر‌های ناگهانی موضوعِ مطالعه ­ی  دانشمندان است[۲۷].

چند متغیر (دگرگون­ کننده/ دگرگون­ شونده) وضعیتِ آتمسفر را تشریح می ‌‌کنند[۲۸] : دما یا درجه­ ی حرارت، فشارِ هوا، میزانِ رطوبت، ابر گونه­ گی[۲۹] و باد‌های غالب یا بیش ­وز[۳۰] .

اغلب دما یا درجه­ ی حرارت به گرما در سطحِ زمین اشاره دارد[۳۱].

  • دما یا درجه ­ی حرارت بشدت با تغییرِ ارتفاع از سطحِ دریا تغییر می‌‌ کند. لایه‌ های اصلیِ‌ جوّ یا آتمسفر با چنین تغییراتِ دمایی تعریف شده ­اند[۳۲].
  • تروپوسفِر؛ زیرین ­سپهر یا گشت­ کره؛ لایه ­ای تا ارتفاع ۱۰ تا ۱۶ کیلومتر دورِ کره را تشکیل می‌‌ دهد و متشکل از مناطقی­ ست که با ارتفاع درجه ­ی حرارت کم می ‌‌کنند[۳۳]. این لایه­ ی جوّ یا آتمسفر بالاترین میزانِ انتقالِ وزش ­دمایی[۳۴] از زمین را دارد[۳۵].
  • لایه­ ی بعدی آتمسفر که استراتوسفر یا پوش ­کره خوانده می ‌‌شود حدودِ ۵۰ کیلومتر ضخامت دارد. دما یا درجه­ ی حرارت در این منطقه اغلب نزدیک به­ ۵۰ تا ۶۰ درجه افزایش می ‌‌یابد و عمدتاً بدین دلیل که مقدارِ کمی‌ از گازِ اوزون[۳۶] در این لایه اکثرِ اشعه‌ های فرا یا ماورایِ بنفشِ خورشید را جذب می‌‌ کند.

دومین متغیری (دگرگون­ کننده) که وضعیتِ جوّ  را تعریف می‌‌ کند فشارِ هواست[۳۷].

  • فشارِ هوا با ازدیادِ ارتفاع کم می ‌‌شود و بدین دلیل که هوا زیرِ وزن خود فشرده می ‌‌شود[۳۸].
  • فشارِ هوا بنحوِ جانبی یا افقی[۳۹] هم دچار تغییر می ‌‌شود و اغلب بدین دلیل که توده‌ های هوا درهم­ چرخیده، و با نزدیکیِ بهم،‌ توده‌ های درهم­ تری با فشاری بالاتر می ­سازند و یا با دورشدن از هم توده‌ هایی‌ با فشاری پایین تر می‌‌ سازند.
  • هوا در سیستم‌ هایِ فشارِ پایین بسوی بالا می‌‌ رود و نتیجتاً هوا را خنک ­تر و ابری می ‌‌کند در حالیکه در سیستم‌ های فشار بالا گرایش به گرما و خشکی دارد[۴۰].

سومین متغیر رطوبتِ هواست که میزانِ بسیار دگرگون ­شونده ­ی آب در جوّ یا آتمسفر را اندازه­ بندی می‌‌ کند[۴۱].

  • ترکیبِ اصلی‌ آتمسفر به نحوی شگفت­ انگیز ثابت است. دو گاز – نیتروژن و اکسیژن – ۹۹% آتمسفر خشک را می‌‌ سازند[۴۲].
  • اما جوّ یا آتمسفر شامل میزان بسیار کوچکی از گاز‌های دیگری از قبیل آرگون، دی ­اکسید کربن و ده تا دوازده گاز دیگر هم هست[۴۳].
  • جوّ  همچنین مقداری بخارِ آب  در خود دارد که میزانِ آن بسته به دما یا درجه­ ی حرارت و رطوبتِ نسبی[۴۴]‌ بالا و پایین می ‌‌شود.

ابرگونه ­گی[۴۵] که چهارمین متغیر است ارتباطی‌ مستقیم با میزانِ رطوبت دارد[۴۶].

  • ابر‌ها توده ­ا­ی از ذراتِ آب و یا کریستال‌ های یخ هستند.
  • هنگامیکه هوا با ذراتِ آب اشباع می­ شود ابر‌ها شکل می ‌‌گیرند – و اغلب در زمانی‌ شکل می‌‌ گیرند که هوا در حرکت رو به بالا و خنک‌ شدگی است.
  • ابر‌ها همچنین در مواردی مرز‌هایِ تماسِ دو توده ­یِ مجاورِ[۴۷] هوا را ترسیم می‌‌ کنند.
  • ابرهای سندان ­شکل[۴۸] اغلب از برخورد دو توده­ ی گرم و سرد هوا شکل می‌‌ گیرند. جرمِ هوایِ گرم ­تر که به انبوهی هوایِ سردتر نیست بر روی توده­ ی هوایِ سرد می‌‌ نشیند. با ازدیادِ ارتفاع هوا سرد، خنک و خیس شده و ایجاد ابر و باران می‌‌ کند.
  • ابر و باران اغلب در سویِ بادخیز[۴۹] کوه‌ ها شکل می‌‌ گیرند که بادها توده­ ی هوا را در سینه ­کش کوه‌ ها در آنجا به بالا می‌‌ فرستند.

پنجمین متغیر، مسیر و تندیِ بادهاست[۵۰].

  • بادها[۵۱] در نتیجه­ ی وزشِ دماییِ آتمسفر[۵۲] است که به توزیعِ حرارت یاری می ‌‌رسانند[۵۳].
  • نسیمِ اقیانوس در روزهای گرمِ تابستانی نمایشگرِ چگونگی ‌ شکل ­گیریِ بادهاست[۵۴]. در ابعادی بزرگ ­تر بادهایِ غالب یا بیش ­وز[۵۵] هم همانگونه شکل می‌‌ گیرند.
  • خورشید هوا را در اطرافِ استوا بیش از هرجای دیگرِ زمین گرم می ‌‌کند و بادها برخاسته و بسوی قطب بحرکت در می‌‌ آیند[۵۶] و همزمان هوایِ سرد سقوط کرده بسوی استوا می ‌‌وزد.
  • اگر زمین در گردش نبود بادهای نزدیک به سطحِ زمین از قطب به استوا و بادهای ارتفاع بالا از استوا به قطب در حرکت می ‌‌بودند.
  • گردش زمین وزشِ حرارتی شمال – جنوب را پیچیده می ‌‌کند.

شرایطِ آب و هوا بندرت در طول زندگی‌ انسان تغییر می ‌‌کنند اما گواه‌ ها و شواهد بر آن­ اند[۵۷] که این شرایط در دوره ­ی بسیار کوتاهی در تغییر و تحولی اساسی ‌‌بوده ­­اند[۵۸].

  • دانشمندانِ بسیاری ثابت کرده ­اند که دما یا درجه­ ی حرارتِ کره­ ی زمین به سرعت و بازگشت­ ناپذیر بسویِ افزایش و گرما است[۵۹]  و گرم ‌ترین درجه حرارت‌ هایِ ثبت­ شده (از سال ۱۸۷۰ تا کنون) در بیست سالِ اخیر بوده­ اند[۶۰].
  • میانگین ­گیری درجه‌ های حرارتِ زمین (حتی با استفاده از ماهواره­ ها) بسیار مشکل است و دانشمندان مجبورند که با ابزار‌هایِ متفاوت برآورد‌ها را مقایسه کنند.
  • خوشبینانه ‌ترین برآورد‌ها نشان از آن دارند که تا سال ۲۱۰۰ میلادی دما یا درجه­ ی حرارتِ میانگینِ زمین ۲ درجه ­ی سانتیگراد افزایش خواهد یافت[۶۱].
  • برخی‌ دیگر میزانِ افزایشِ درجه­ ی حرارت را سه برابر آن تخمین زده ­اند[۶۲].
  • پیامد‌های اقتصادی و تخریبی[۶۳]‌ چنین افزایشی‌ بسیار نگران کننده است[۶۴].

علیرغم همه­ ی مباحثِ مربوط به دلایلِ چنین افزایشی شناختِ عوامل افزایشی‌ درجه­ ی حرارت حیاتی‌ قلمداد می ‌‌شود[۶۵]. در سال‌ های اخیرتر آب ­وهوا شناسی سنگواره ­ای، دیرین ­اقلیم­ شناسی‌ یا زمین ­شناسی‌ سنگواره ­ای[۶۶] با بکارگیریِ روش‌ هایِ علمی‌ و ابزار‌هایِ فنی[۶۷]‌ به شناختِ ما از شرایطِ آب ­وهوایی قرون و هزاره‌ های کهن کمک کرده ­است[۶۸].

  • توزیعِ فسیل حیوانات و گیاه­ ها و همچنین فسیلِ گرده ‌‌های گیاهی به شناختِ ما از شرایطِ آب ­وهوایی اقلیم‌ ها کمک کرده است[۶۹].
  • رسوب ‌های لایه‌ های یخ هم کلید‌های دیگری را فراهم آورده­ اند[۷۰].
  • مرکزِ توده‌ های عظیمِ یخ در گرین­ لند[۷۱] و قطب سند ۲۵۰۰۰۰ ساله­ ی آتمسفر هستند[۷۲] زیرا حباب‌ های هوا را در خود محبوس کرده ­اند.
  • با اندازه گیری ایزوتوپ ‌های اکسیژن (O۱۶ and O۱۸) درجه ­ی حرارتِ آن دوره‌ ها اندازه­ گیری می ‌‌شود[۷۳].
  • برخی‌ اندازه­ گیری­ ها تغییراتِ ناگهانیِ مشابهی‌ در گذشته را نیز آشکار کرده ­اند[۷۴].
  • دلایل این تغییراتِ ناگهانی موضوعِ پژوهش ­اند اما این مسلم است که چنین تغییرهایی‌ محیطِ زیست بخش‌ های نزدیک به دریا‌ها را شدیدا صدمه زده ­اند.

شرایطِ آب ­وهوا به نحوی عمیق بر اساس وضعیتِ اقلیمی تاثیر می ‌‌پذیرند و چندین عامل مستند در آن تغییرات سهیم ­اند[۷۵].

  • نزدیکی‌ شرایطِ اقلیمی به جریانِ دریا‌ها و اقیانوس ­ها شرایطِ آب ­وهوای آن مناطق را و انتقالِ گرمایی به آن مناطق را تحتِ تاثیر قرار می ‌‌دهد.
  • وجودِ سلسله­ جبال‌ ها، حرکتِ توده‌ های هوا را مسدود کرده و یا سویه می ‌‌دهد و رطوبت را به نحوی کارا در آن مناطق کاهش می ‌‌دهد[۷۶].
  • این عوامل و مکانِ آن اقلیم بر صفحاتِ شناور[۷۷] کره­ ی زمین، در درازمدت، شرایطِ آب­ وهوای زمین را دستخوش تغییر می ‌‌کنند.
  • در نهایت چرخه‌ های آب و هوا به چرخه‌ های خودِ کره ­ی جامدِ زمین مرتبط هستند.

——————————–

[۱]

چاپ و انتشار این مقالات و فایل‌ های صوتی بدون ذکر نام نویسنده و مرجع، و هرگونه استفاده برای مقاصد خصوصی و اهداف انتفاعی بدون گرفتن مجوز از نویسنده اکیدا غیر قانونی است 

[۲]

Rakhshani, Raymond. Origins of Modernity. Even Development in the Evolution of Science and Technology. South Carolina: CreateSpace, A Division of Amazon Publishing, 2011.

[۳]

Jacobson, Michael, and Charleson, Robert, J. and Rodhe, Henning, and Orians, Gordon, H. Earth System Science, Volume 72: From Biogeochemical Cycles to Global Changes. Academic Press, 2000.

[۴]

Dawkins, Richard. Science in the Soul. Penguin Random House Publishers, 2017.

[۵]

Challoner, Jack. The Atom: A Visual Tour. The MIT Press, 2018.

[۶]

Rees, Martin. Just Six Numbers. The Deep Forces that Shape the Universe. Basic Books, 2001.

[۷]

Jordan, Thomas. A Handbook of Gravity-Flow Water Systems. Practical Action, 1984.

[۸]

Sivaram, Varun. Taming the Sun: Innovations to Harness Solar Energy and Power the Planet. The MIT Press, 2018.

[۹]

Wallace, John, M. and Hobbs, Peter, V. Atmospheric Science: An Introductory Survey. Academic Press, 2006.

[۱۰]

gravitational potential energy

[۱۱]

Guyer, Paul, J. An Introduction to Mechanical Design of Hydroelectric Power Plants. Createspace Independent Publishing, 2016.

[۱۲]

Seinfeld, John, H. and Pandis, Spyros, N. Atmospheric Chemistry and Physics: From Air Pollution to Climate Change. Wiley, 2016.

[۱۳]

Cengel, Yunus, and Ghajar, Afshin. Heat and Mass Transfer: Fundamentals and Applications. McGraw-Hill Science, 2010.

[۱۴]

Fredrick, John, E. Principles of Atmospheric Science. Jones & Bartlett Learning, 2007.

[۱۵]

Ignotofsky, Rachel. The Wondrous Workings of Planet Earth: Understanding Our World and its Ecosystems. The Speed Press, 2018.

[۱۶]

Berner, Elizabeth Kay, and Berner, Robert, A. Global Environment: Water, Air and Geochemical Cycles. Princeton University Press, 2012.

[۱۷]

interacting reservoirs

[۱۸]

Skinner, B.J. and Porter, S.C. The Blue Planet. New York: Wiley, 1998.

[۱۹]

Mohanakumar, K. Stratosphere Troposphere Interactions: An Introduction. Springer, 2008.

[۲۰]

Troposphere

[۲۱]

Stratosphere

[۲۲]

Ahrens, Donald, C. and Henson, Robert. Meteorology Today: An Introduction to Weather, Climate and the Environment. Brooks Cole, 2018.

[۲۳]

weather

[۲۴]

climate

[۲۵]

Revkin, Andrew, and Mechaley, Lisa. Weather: An Illustrated History from Cloud Atlases to Climate Change. Sterling, 2018.

[۲۶]

Barry, Dr. Roger, G. and Hall-McKim, Dr. Eileen, A. Essentials of the Earth’s Climate System. Cambridge University Press, 2014.

[۲۷]

Berner, Elizabeth Kay, and Berner, Robert, A. Global Environment: Water, Air and Geochemical Cycles. Princeton University Press, 2012.

[۲۸]

Hocking, Wayne, K. and Roetger, Juergen, and Palmer, Robert, D. and Sato, Toru, and Chilson, Phillip, B. Atmospheric Radar: Application and Science of MST Radar in the Earth’s Mesosphere, Stratosphere, Troposphere, and Weakly Ionized Regions. Cambridge University Press, 2017.

[۲۹]

cloudiness

[۳۰]

prevailing winds

[۳۱]

National Research Council. Surface Temperature Reconstructions for the Last 2000 years. National Academies Press, 2007.

[۳۲]

Lutgens, Fredrick, K. and Tarbuck, Edward, J. and Tasa, Dennis, G. Foundations of Earth Science. Pearson, 2016.

[۳۳]

Hov, Oystein. Tropospheric Ozone Research: Tropospheric Ozone in the Regional and Sub-regional Context (Transport and Chemical Transportation of Pollutants in the Troposphere.) Springer, 2012.

[۳۴]

convection

[۳۵]

Borrell, Peter, and Borrell, Patricia May, and Burrows, John, P. and Platt, Ulrich. Sounding the Troposphere from the Space: A New Era for Atmospheric Chemistry. Springer, 2012.

[۳۶]

ozone

[۳۷]

Burch, David, and Burch, Tobias. The Barometer Handbook: A Modern Look at Barometers and Applications of Barometric Pressure. Starpath Publication, 2009.

[۳۸]

compressed

[۳۹]

laterally

[۴۰]

Cole, Milton, W. and Lueking, Angela, D. and Goodstein, David, L. Science of the Earth, Climate and Energy. World Scientific Publishing Company, 2018.

[۴۱]

Korotcenkov, Ghenadii. Handbook of Humidity Measurement: Electronic and Electrical Humidity Sensors. CRC Press, 2019.

[۴۲]

Lane, Nick. Oxygen: The Molecule that Made the World. Oxford University Press, Oxford, 2002.

[۴۳]

Denecke, Jr. Edward, J. Let’s Review Earth Science: The physical Setting. Barrons Educational Series, 2017.

[۴۴]

relative humidity

[۴۵]

cloudiness

[۴۶]

Matveev, L. T. Cloud Dynamics. Springer, Atmospheric and Oceanographic Sciences Library, 2011.

[۴۷]

adjacent air masses

[۴۸]

anvil-shaped clouds

[۴۹]

windward side

[۵۰]

Emanuel, Kerry. Divine Wind: The History and Science of Hurricanes. Oxford University Press, 2005.

[۵۱]

Shireman, Myrl. Earth’s Prevailing Wind Belt. Mark Twain Media, 2013.

[۵۲]

atmospheric convection

[۵۳]

Emanuel, Kerry, A. Atmospheric Convection. Oxford University Press, 1994.

[۵۴]

Hertz, Ruth. Earth Science Boosters. Regents Boosters, 2018.

[۵۵]

prevailing winds

[۵۶]

Thomas, Isabel, and Morgan, Paulina. What on Earth? Wind: Explore, Create and Investigate. QEB Publishing, 2016.

[۵۷]

Emanuel, Kerry, A. and Inglis, Bob. What We Know about Climate Change. The MIT Press, 2018.

[۵۸]

Lutgens, Fredrick, K. and Tarbuck, Edward, J. and Tasa, Dennis, G. Foundations of Earth Science. Pearson, 2016.

[۵۹]

global warming

[۶۰]

Jamail, Dahr. The End of Ice: Bearing Witness and Finding Meaning in the Path of Climate Disruption. The New Press, 2019.

[۶۱]

Wallace-Wells, David. The Uninhabitable Earth. Allen-Lane, 2019.

[۶۲]

US Global Change Research Program. Impacts of Climate Change on Human Health in the United States: A Scientific Assessment. Skyhorse, 2018.

[۶۳]

destructive and economic consequences

[۶۴]

Wallace, Michael, and Webber, Lawrence. The Disaster Recovery Handbook: A Step-by-Step Plan to Ensure Business Continuity and Protect Vital Operations, Facilities and Assets. AMACOM, 2017.

[۶۵]

Hawking, Stephen. Brief Answers to the Big Questions. Bantam, 2018.

[۶۶]

paleoclimatology

[۶۷]

Hyman, Andrew. Principles of Paleoclimatology. Calisto Reference, 2017.

[۶۸]

Bradley, Raymond, S. Paleoclimatology: Reconstructing Climates of Quaternary. Academic Press, 2014.

[۶۹]

Patzkowsky, Mark, E. and Holland, Steven, M. Stratigraphic Paleobiology: Understanding the Distribution of Fossil Taxa in Time and Space. University of Chicago Press, 2012.

[۷۰]

Rapp, Donald. Ice Ages and Interglacials: Measurements, Interpretations, and Models. Springer, 2019.

[۷۱]

Glassley, William, E. A Wilder Time: Notes from a Geologist at the Edge of the Greenland Ice. Bellevue Library Press, 2018.

[۷۲]

Richard, Wilfred. Between Sea and Glacier: Greenland in a Changing World. International Polar Institute, 2019.

[۷۳]

Gertner, Jon. The Ice at the End of the World: An Epic Journey into Greenland’s Buried Past and Our Perilous Future. Random House, 2019.

[۷۴]

Alley, Richard, B. The Two-Mile Time Machine: Ice Cores, Abrupt Climate Change, and Our Future – Updated Edition. Princeton University Press, 2014.

[۷۵]

Wallace-Wells, David. The Uninhabitable Earth. Allen-Lane, 2019.

[۷۶]

Marshak, Stephen, and Rauber, Robert. Earth Sciences: The Earth, The Atmosphere, and Space. W. W. Norton & Company, 2017.

[۷۷]

Tectonic Plates

__________________________

«شامِ دردهایِ بی ­پایان[۱]»

ر. رخشانی

 

شامِ محدودیت­ هایِ زمان‌

شامِ زندگی ­ای بی ­نشان

شامِ وسوسه ­هایِ بی­ کران

شامِ ترس

   از دیگران،   

شامِ پندارهایِ ناتوان

شامِ شورمندی در رَوان

شامِ لایتناهیِ اِدمان[۲]

شامِ رنج­ هایِ روح و جان

شامِ فریادهایِ خیابان

شامِ بی ­قراری و عُصیان،

شامِ فریبِ مَدهوشان

شامِ مکتب ­فروشان

شامِ ساختارشکنان

شامِ بیهودگیِ سُخنان.

[۱]

Rakhshani, R. Selected Poems. Craetespace, An Amazon.com Company, 2014.

—————————————-

بخش ۴۹ این نوشته


به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید

هنوز نظری اضافه نشده است. شما اولین نظر را بدهید.