ناگفته پیداست که هر ایرانی وطنپرست در این برهه از تاریخ که جهانی با تحریمهای بیشمار خود نه تنها بر نظام که بر ملت ایران نیز سخت گرفته است از چنین فرصت و مدارایی که از سوی تحریمکنندگان به زمامداران ایران داده میشود احساس رضایت میکند و روزنه امید به آینده را در دل باز میکند، اما با این همه، وجود دو عامل مهم باعث کمرنگ شدن این شادمانی میشود.
«این نخستین بار نیست که رئیس جمهوری میانه رو در ایران انتخاب می شود و تاریخ به ما می آموزد که درمورد انتظارمان از تغییر مهم در رفتار ایران هوشیارانه عمل کنیم. با وجود همه نگرانی های ایالات متحده، اسرائیل و جامعه بین المللی، مهلت ندادن به دکتر روحانی برای رسیدن به توافقی عملی و مطمئن که ایران را از دستیابی به سلاح هسته ای باز می دارد، اشتباه بزرگی خواهد بود… علی رغم این که مردم ایران در گذشته هم رییس جمهوری را با دیدگاه اعتدال و اصلاح انتخاب کرده بودند و تجربه تاریخی حکایت از آن دارد که باید نسبت به تغییر معنادار محتاط بود، باید همه توافق داشته باشیم که تجدید دیپلماسی بخشی از استراتژی وسیعتر ما نسبت به ایران باشد»
متن بالا بخش هایی از نامه ۱۱۸نماینده کنگره آمریکا از احزاب دموکرات و جمهوریخواه است که با ارسال نامه ای به باراک اوباما رئیس جمهور امریکا خواستار استفاده از فرصت به وجود آمده برای برقراری روابط دیپلماتیک با ایران شدند.و از قضا اقای روحانی هم در سخنرانی که چند روز پیش در محفل پیشکسوتان جهاد و شهادت داشته است در راستای همین پیام می گوید ” پیام این انتخابات سیاست خارجی پویا و فعال با جهان بود که البته همراه با احترام، منافع و حفظ حقوق متقابل است ”
با انتخاب شیخ حسن روحانی، نه تنها ملت ایران که جهان سخت گیرنده به نظام جمهوری اسلامی، خاصه امریکا هم از این فرصت داده شده به زمامداران ایران استقبال میکنند و این تغیر بازی بزرگان همه آن خواسته ای است که سردمداران رژیم ولایی، خاصه رهبری نظام در پی آن بودند و امروز شادمانه به آثار و نتیجه موفقیت امیز طراحی هوشمندانه خود به نظاره نشسته اند تا بدانجا که هر گونه سخن گفتن از چرایی این “انتخاب” از سوی مردم ، با واکنش خصمانه روبرو می شود.
نا گفته پیداست که هر ایرانی وطن پرست در این برهه از تاریخ ، که جهانی با تحریم های بی شمار خود نه تنها بر نظام که بر ملت ایران نیزسخت گرفته است از چنین فرصت و مدارایی که از سوی تحریم کنندگان به زمامداران ایران داده می شود احساس رضایت می کند و روزنه امید به آینده را در دل باز می کند ، اما با این همه، وجود دو عامل مهم باعث کم رنگ شدن این شادمانی می شود.
اولین عامل ، عدم اطمینان به عقلانیت تصمیم سازان نظام است که به شهادت ۳۵ سال زمامداری حاکمان امروز این کهنه دیار ، کمتر و به ندرت کمتر دیده شده است ، چه در زمانی که دولت سازندگی با شعارابادانی و سازندگی و تعامل با جهان بر سر کار میاید و چه در دوران دولت اصلاحات که با همه ادعای های اصلاحی و گفتگو با ملل جهان، به دلیل وجود نهاد های بی شمارقدرت در سیستم حکومتی ، عقیم می ماند و عاقبت زمینه ظهورو تحمیل دولت مستعجل و دورغ پرداز احمدی نژاد را برای حاکمیت فراهم می سازد تا بازهم ملت ایران پس از تحمل هشت سال ویرانگری دولتی نا لایق ، ازسر استصال و بیم از هجوم بیگانگان ،به پای صندوق های رای رفته وباردیگر از میان افراد نشانه دار ودست چین شده نظام ،یکی را برای اداره امور برگزیند.
دیپلماسی آخوندی دومین عامل تردید دربهره وری مطلوب نظام از فرصت های کسب شده از شعبده انتخابات است .
لاینحل ماندن بسیاری از مشکلات در روابط بین الملل وبه درازا کشیده شدن مذاکرات بی حاصل چون مذاکرات هسته ای ،همه از کاربرد دیپلماسی است که بصورت باورمند در تک تک سران و زمامداران نظام نهادینه شده است طرفه انکه حتی کسانیکه با رویکرد انتقادی و به قصد تغیراین نوع دیپلماسی پا به میدان می گذارند بعد ازجذب در چرخه قدرت ، با اتخاذ چنین دیپلماسی باز هم داعیه تغیر دارند.
یکی از شاخص ترین دلایل انتخاب اقای روحانی بعنوان ریاست جمهوری ، از سوی مردم ، سابقه و مسئولیت ایشان، درمذاکرات بحران هسته ای زمان دولت اصلاحات اقای خاتمی است خاصه بعد از شکست های پی در پی سعید جلیلی نماینده پیشین رهبری دراین مذاکرات ، یکی ازمهمترین دلایل رضایت رهبری نظام درپذیرش شیخ حسن روحانی بعنوان رئیس قوه مجریه وجود چنین سابقه مسئولیت او در مذاکرات هسته ای است و امروز هم که جهان به مدارا میل گفتگو با نظام رادارد به دلیل چنین سابقه ای در پیشینه رئیس دولت منتخب جدید است تا بلکه با اغاز بکار دولت جدید و با تعین افراد هیات مذاکره کننده از سوی رئیس جمهوری که حود نیز زمانی مسئول یکی از طرفین این مذاکرات بوده است ، راه حلی برای برون رفت از این بحران بیابند و صلح را جانشین دشمنی و عداوت سازند .
بی شک باید به انتظارنشست و دید که دولت منتخب با چه نوع از دیپلماسی قصد برون رفت نظام از مشکلات پیش رو را دارد ، و افراد هیات مذاکرکننده آینده ، با رویکرد به کدام دیپلماسی تعین خواهند شد! که بی شک در هر صورت یکی از شاخص های تعین انتخاب هیات مذاکره کنندگان ، اگاهی و تخصص در باره موضوع و یا موضوعات گفتگو و ایضا اشنایی و تسلط به فن مذاکرات دیپلماسی باشند ، مذاکراتی که متاسفانه تا کنون مشروح آن از سوی هیچ یک ازطرفین این گفتگو های دیپلماسی منتشر نگردید تا دست کم میزان تسلط هیات های ایرانی اعزام به این مذاکرات برای ملت ایران مشخص گردد مگرنقل خاطراتی پراکند ه از سوی مسئولین که هر از گاهی در مصاحبه ها شنیده می شود که از قضا اخیرا یکی از این نوع خاطرات ، آن هم به روش مرسوم دیپلمات های وطنی (بخوانید دیپلماسی آخوندی ) در همایش پیشکسوتان جهاد وشهادت توسط اقای روحانی نقل می شود که می تواند مصداقی برای آنچه از مضرات این نوع از دیپلماسی گفته شد باشد .
آقای روحانی در ارتباط با دوران جنگ ،به نقل خاطره ای از مذاکره خود با یک دیپلمات سعودی می پردازد و با افتخار می گوید :« وقتی در گذشته با یکی از مقامات سعودی سخن میگفتم از او گله کردم و مواردی را که او به صدامیان کمک میکرد یادآوری کردم که او گفت “فقط اینها نبود، و چند مورد جدید را هم ذکر کرد. آن مقام سعودی اعلام کرد که ما در ۷۰ کیلومتری بندر اصلی جده یک بندرگاه ویژه حمل و نقل امکانات جبهه صدام را تأسیس کردیم که هر چه میخواهد از آنجا به سمت عراق ببرد. آن شب با آن آقا سخنهای زیادی گفتیم و او بهانههایی آورد که چرا به صدام کمک کرده و من به آن پاسخ دادم اما در پایان آن هفت ساعت گفت و شنود، آن مقام سعودی گفت حالا بگو برای آینده چه کنیم؟
فرزانه ی آخوند زاده و روشنفکر( مهدی جلالی تهرانی )که در ینکه دنیا سال ها به علم سیاست مشغول و است تدریس می کند با شنیدن این خاطره از شیخ دیپلمات ضمن شاهکار دانستن آن می گوید « زمانی که هنوزدر کلاس مبتدی دیپلماسی ،علم سیاست می آموختم ، از استادم شنیدم که می گفت اراجیف نبافید. قصه های طولانی نگویید. ذهن طرف مقابل خود را با یادآوری گذشته ای که قابل تغییر نیست، خسته نکنید. انسان ها – چه دیپلمات و چه در بیزینس – بیش از چند دقیقه کِشش ذهنی ندارند که به حرف های شما گوش بدهند. از طراحی ها و پیشنهاداتی که برای آینده دارید، حرف بزنید، اما کوتاه؛ باید دستیاران شما چندین پروپوزال تهیه کرده و آماده داشته باشند، که وقتی شما برنامه پیشنهادی آینده را می گویید، بسته به میزان پذیرش و زمان بندی طرف مقابل، پروپوزال متناسب با آن را همان جا بدست شما بدهند تا به طرف گفتگویتان بدهید “»
به باور این قلم هفت ساعت گفتگوی بی حاصل که درنهایت مخاطب ( دیپلمات سعودی) بگوید قصه حسینِ کرد نگو، حرف حساب در مورد آینده را بزن تا بدانم چه می گویی ، مصداق عینی دیپلماسی آخوندی است که گویی مذاکره را در حکم موعظه در بالای منبرمی دانند و شاید از همین رو است که مذاکرات هسته ای تا کنون به هیچ نتیجه ای نرسیده است و حال پرسش این است که ایا دولت منتخب با چنین ” کلید” ی ازشیوه مذاکرات دیپلماسی قصد باز کردن درب های بسته این بحران و مشگلات دیگر کشوررا دارد ؟ زهی خیال باطل.
بیژن صف سری
http://bijan-safsari.com/
از: گویا
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید