چه تلخ که تنگ نظریها در منطقه، تونس را استثناء کرده است.
بالاخره اعتراضها در کشورهای عربی نتیجه خوب و قابل لمسی را باعث شد. آن هم ورای انتظار. حالا صحبت از برابری زن و مرد است و به رسمیت شناختن دگراندیشان در کشور آغازگر بهار عرب. بهاری که همه جا خزان شد جز در همین تونس الهام بخش. مرگ آن جوان دست فروش، خشم فروخورده مردم را شعله ور کرد تا دیگر مردم منطقه هم تونس را بهانه کنند. نتیجه اما تنها برای تونسیها به دست آمد شاید چون از کسی تقلید نکرده بودند. دستاورد آنان هم در خطر است اما دولت و مخالفان تونس گام بسیار بزرگی برداشتهاند. اسلام گرایان میانه رو و مخالفان آنها، هم با ابتکار عمل و هم از هراس تکرار آشفتگیهای مصر به توافقی رسیدند که مانند انقلابشان تاریخ ساز است. قانون اساسی تازه تصویب شده حالا بهترین قانون اساسی در جهان عرب است.
اینجا دو نکته قابل تامل است. نخست آنکه تونسیها بخشی ازاین موفقیت را مدیون دیکتاتور سرنگون شد خود هستند. زینالعابدین بن علی در سیاست اگر اتوکرات بود در زمینههای اجتماعی نظام بازی داشت. روابط اجتماعی باز و وجود سازمانهای مردم نهاد در دهههای گذشته به نرمش اسلامگرایان در قدرت و سکولارهای مخالف کمک بسیار کرده است. حزب نهضت هرگز مانند اخوان المسلمین مصر به نادیده گرفتن دیگران رو نیاورد، گرچه عملکرد آن هم دراین دو سال گذشته بسیار مورد انتقاد بوده است. نکته دوم که ارزش توافق دولت و مخالفان را بیشتر میکند آن است کهاینجا هم مانند همه کشورهای عربی و باوجود دههها نظام باز اجتماعی گروههای تندرو وجود دارند. اعتراض به عملکرد دولت میانه رو و مخالفت شدید با سکولارها و لیبرالها به کنار، کشته شدن دو رهبر غیرمذهبی در سال گذشته خود مهمترین نشانه حضور افراطیها بود.
در شرایطی که حالا سوریه ویرانهای با مرزهای قدیمیاما باز به روی همه تروریستهای عالم است، مصر نظاره گر بازگشت قدرت کامل به ارتش و سرکوب وحشتناک و امنیت از دست رفته، لیبی گرفتار درگیریهای قبیلهای و دولتی ناتوان، یمن همچنان در گیر و دار بیکفایتیهای هواداران علیعبدا… صالح برکنار شده و کشورهای پرشمار دیگر که اعتراضهای عربی فعلا برای آنها نتیجهای جز اصلاحات جزئی نداشته؛ تونس برای دومین بار در هزاره سوم تاریخ ساز شده است. جالب آنکه رسانهها چنان که باید بهاین موضوع نپرداختهاند. رسانههای شرقی به دلایل آشکار و رسانههای غرب احتمالا از سر بدبینی. بدبینی بزرگی که رویدادهایاین سه سال را شکل داده است.
قانون اساسی جدید تونس بدون تردید باایده آل فاصله بسیار دارد. آزادی بیان مثلا در آن به گونهای کامل و غیرقابل دست اندازی مورد توجه قرار نگرفته، اما همین قانون هم برای بخش بزرگی از ملتهای عرب آرزوست. قانون جدید ادامه گام برداشتن در مسیر دموکراسی کامل است، بدون انحراف. دولت اسلامگرا یک گام فراتر گذاشته و با ترمیم کابینه آشتی ملی را ممکن کرده است. ورود تکنوکراتهای بیشتر به کابینه تونس همزمان با تایید قانون اساسی پیشرو در مجمع ملی اکنون نویدبخش آیندهای روشن است. انقلاب تونس اما بهجز آزادی سیاسی دغدغه نان هم داشت. چالشی که پابرجاست و ورود فن سالاران به دولت نشانه تلاش برای رفعاین بحران. استقبال اتحادیههای کارگری از قانون جدید اما نشانه خوب دیگری است. قدم بعدی برگزاری انتخاباتی تازه زیر حاکمیت قوانین جدید است. در روزهایی که خیابانها شاهد اعتراضات مردمیبود دولت النهضه قول داده بود که با تصویب قانون اساسی جدید از قدرت کنار رود تا دولت تازهای تشکیل شود. هنوز تاریخ انتخابات مشخص نیست اما برگزار خواهد شد در روزهایی که تقریبا همه در تونس شادمانند. چه تلخ که تنگ نظریها در منطقه، تونس را استثناء کرده است.
از: قانون
