تصویر ازچپ به راست، پسرخاله خسرو- خسرو گلسرخی-غلامرضا امامی- محمد مختاری- اسماعیل خویی – هرمز ریاحی
دوباره دست های تو
آن دست هاي قادر عاشق
همسان يك شكوفه … يك گل
خواهد شكفت
و خورشيدي خواهي گشت
برفراز ديوراهاي سياه
هميشه خوش آفتاب. ـ هميشه بي غروب
خسرو گلسرخي
اين روزها زادروز اوست، زادروز گل سرخي كه در برف بهمن، ديده پرمهر به دنيا گشود و قلب سپيد گرمش جهان را گرم ساخت. پايان بهمن ماه هم پايان زندگي اش بود … و خون سرخش با برف هاي ميدان چيتگر درآميخت و زمين را رنگين ساخت، گويي كه سرنوشتش را خود مي دانست كه چنين سروده بود:
خون ما مي شكفد بر برف اسفندي
خون ما مي شكفد بر لاله …
در آن سپيده دم خونين كه او را همراه دوستش (دانشيان) به چوبه اعدام بستند، لبخند مي زد و مي خنديد… دوستش از او پرسيد… خسرو نمي ترسي؟ و او گفته بود به صدايي محكم… شاد و استوار باش. جلادان گفته بودند، روياروي مرگي، چه خواسته اي داري؟ و خسرو گفته بود: چشم هايم را نبنديد… مي خواهم آخرين بار طلوع خورشيد را بنگرم. و او به خورشيد چشم دوخت و خورشيد جانش غروب كرد…
خسرو شاعر بود… عاشق بود… شعر و شعور را به هم آميخته بود…زندگي را دوست داشت و شعله شادي در جانش فروزان بود… آزادي را براي همه مي خواست و نان را…
خسرو سلاحي به دست نگرفته بود… به هيچ حزب و جبهه اي وابسته نبود… به شوق مردمش دم زد و به عشق مردمش جان باخت… كسي را نكشته بود… اما به ناحق كشته شد… به سعايت «شكوه»ي كه « فرهنگ» نداشت و به شقاوت دادگاهي كه بيدادگاه بود…
ناجوانمردانه آن سرو سبز ما ايستاده مرد… اين شعر را كه خود سروده بود بارها زمزمه مي كرد:
بر سينه ات نشست
زخم عميق و كاري دشمن…
اي سرو ايستاده نيفتادي
اين رسم توست
كه ايستاده بميري
شادان و سرودخوان هم نوا و همراه با بانگ آزادي خروس سحري در سحرگاه به جاودانگي پيوست… سلاح او واژه هايش بود… و تفنگش قلمش… و از همين رو جلادان جانش را ستاندند… جباران در درازناي تاريخ درنمي يابند كه هنر و هنرمند را نمي توان نابود كرد… حكم ازلي اين است… هنر همه سدها را مي شكند… انديشه را نمي توان در بند كرد…
مرغك آزادي در قفس هم مي خواند و خوش هم مي خواند…
چندي پيش به فرمان حاكم جبار يمن نا صالح (صالح) نام همچون « فرخي يزدي» لب هاي شاعر پر شور مردمي يمني (ربيشي) را دوختند… و در سرزميني ديگر… دست هاي كاريكاتوريست شهره جهاني (علي فزات) را شكستند…
اين خبرها را كه شنيدم به ياد سخن دوست هنرمند شهير شهيدم (ناجي علي) كاريكاتوريست جاودانه فلسطيني افتادم… او سال ها پيش… هفته اي در تهران ميهمان مان بود… شبي گفت:
– اگر به بندم كشند و دستم را ببرند… با پاهايم… اگر پاهايم را بشكنند… با لبانم… و اگر لبانم را بدوزند و زبانم را ببرند با مژه هايم آزادي را به تصوير خواهم كشيد و فرياد خواهم زد… آزادي… اي خجسته آزادي…
باري به قول سهراب:
كار ما نيست شناسايي راز گل سرخ
كار ما اين است
كه در عطر گل سرخ شناور باشيم…
خسرو ماهي چند ميهمانم بود، در خانه كوچكي در اول لاله زار. كليدي خود داشتم و كليدي او… هرگاه كه مي آمد با چشمان پرشورش با لبخند پرمهرش… با صداي استوارش قفل غم را مي گشود و خانه را پر از شادي مي كرد… دل من و دوستان به ديدنش شاد و خوش مي شد… عطري از مهرباني با سخنانش مي پراكند… هرجا كه بود، هركسي كه بود شيفته اش مي شد.هرچند راهمان از هم جدا بود و انديشه مان هم سو نبود… اما دلمان يكي بود…
«خسرو» يگانه اي بود در دوستي… در مهرباني… به پاكي و زلالي آب مي مانست… به بلنداي كوه… به ترنم سبز جنگل… به شكوه آسمان فيروزه اي.
اين بچه شمال عاشق كوه و جنگل بود… حتما بايد صبح هاي جمعه به كوه مي رفتيم… برنامه اش ردخور نداشت… گويي كه جان پر موجش در كوه آرام مي گرفت… جاي عقابان چكاد كوه هاست… عقابان عمري اندك دارند اما همواره در بالامي زيند و هواي پاك مي طلبند… خسرو پاك بود… ديده و دل و دست پاكي داشت… با آنكه در دواير دولتي خويشاني نزديك داشت و مي توانست زندگي خوشي داشته باشد… اما بر سر آرمان خويش و پيمان خويش با مردمش ايستاد و عمر اندكش را در عسرت اما با عزت گذراند…
وقتي كه به خانه ام آمد، تنها يك كت سياه و كاپشني و دو پيراهن به همراه داشت. به او گفتم، خانه، خانه توست. تا هر زمان كه مي خواهي بمان. خوشحال مي شوم. چند ماهي ماند… روزگار خوشي بود. شب ها كه دوستان مي آمدند شمع جمع بود. تا پاسي از شب بيدار بوديم و خسرو مي گفت و مي خواند و مي خنداند… دل كندن از او مشكل بود… تا شبي كه گفت فردا به خانه ام مي روم، شام منتظرت هستم…
آپارتمان كوچكي اجاره كرده بود اول صفي عليشاه، در خانه اش چند تابلو ديدم كار اويسي و زنده رودي … همسر پرمهرش، تجسم عاطفه. «عاطفه» شامي تهيه كرده بود و سفره اي زيبا چيده بود. «دامون» نازنين آرام خفته بود… شب ديروقت به خانه برگشتم.صبح زود خسرو به خانه ما آمد. بسته اي در دستش و «دامون» در آغوشش بود… دامون چشمان گرم و موهاي پرپشت نرمي داشت، فرشته كوچك معصومي بود… بوسيدمش خسرو نشست… چاي و نان و پنيري با هم خورديم… آنگاه همچون هميشه به مهر شوخي كرد و بسته را گشود و گفت: رضا… اين كتاب براي تو به يادگار خطي بر كتابش «سياست هنر و سياست شعر» نگاشته بود… چند نوشته … چند ورق كاغذ كاهي كه حروف چيني شده بود. كت سياهش و كليد خانه را داد گفت اينها را داشته باش.
گفتم همه را با مهر و منت روي چشم مي گذارم… اما خسرو كليد خانه را داشته باش… شايد به كارت بيايد … نپذيرفت. بلند شد… دوباره دامون را بوسيدم، به گرمي از هم خداحافظي كرديم و اين آخرين ديدار بود.
emami@hotmail.it
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید