
ایران وایر
شامگاه دوشنبه ۲۳مهر۱۴۰۳، ویدیویی به دست «ایرانوایر» رسید که نشان میداد تعدادی از نیروهای لباسشخصی در سقز با هجوم به خانقاه شیخ «آزاد شهابی»، اقدام به کتک زدن حاضران و ضبط برخی از وسایل الکترونیکی کردند.
حمله به خانقاه دراویش و عبادتگاههای اقلیتهای مذهبی در دوران پیش و پس از انقلاب ۱۳۵۷ بارها در ایران رخ داده، اما در دو دهه گذشته به اوج خود رسیده است.
در برنامه لایو شنبه شب ۲۸مهر۱۴۰۳، «مریم دهکردی» میزبان «یحیی سرخانی»، از فعالان مدنی و محیطزیستی بود و درباره آنچه هفته گذشته بر شهروندان کُرد ایران گذشت، گفتوگو کردند.
***
شیخ آزاد شهابی چند ماه قبل در جریان یک اقدام مسلحانه کشته شد. پس از شیخ آزاد، برادرش شیخ «زاهد شهابی» جانشین او شد. شیخ زاهد شهابی بر این باور است که قتل برادر او یک ترور بوده و از روز خاکسپاری تاکنون، بارها خواستار معرفی عاملان و آمران این قتل شده است.
یحیی سرخانی درباره سابقه حمله به خانقاههای دراویش و شیوخ مستقر در کردستان به ایرانوایر میگوید: «دو طریقت قادریه و نقشبندی در کردستان بسیار قدمت دارند و علاوهبر اینکه شماری مرید و باورمند به این دو طریقت هستند، در میان مردم عادی هم بسیار محترم و ارزشمند هستند. بزرگان و شیوخ این دو طریقت همواره از اعتبار بسیار در میان مردم منطقه برخوردار بودهاند و بهرغم اختلاف نظرهای سیاسی، اما به وقت گرفتاریهای فردی و اجتماعی مردم منطقه کنار آنها بودهاند. اینکه چرا حکومتها همواره به محل عبادت و گردهمایی شیوخ و مریدان کردستان حمله کردهاند، ریشه در این دارد که بهدلیل پایگاه مردمی قدرتمندی که در میان مردم دارند، آنها را تهدیدی برای خود میبیند.»
برخی منابع آگاه گفتهاند که حمله به خانقاه شیخ آزاد شهابی بهدنبال حک واژه «شهید» و شعری کُردی بر سنگ نصب شده بر مزار او رخ داده است.
حوالی ساعت یک بامداد ۲۸تی۱۴۰۳، شیخ آزاد شهابی بههمراه دو تن از مریدانش به نامهای «پیمان محمدی» و «پرویز رحیمپناه»، در خانقاه او واقع در محله ثپهمالان سقز به قتل رسیدند.
سهماه از این کشتار مسلحانه گذشته و جز چند خبر ضدونقیض و محدود درباره آمران و عاملان این قتل، نه به افکار عمومی و نه به اعضای خانواده شیخ آزاد، اطلاعاتی داده نشده است.
یحیی سرخانی دراینباره میگوید: «یک روز پس از این اتفاق مرگبار، فرماندار سقز از کشته شدن یکی از قاتلان در جریان درگیری با نیروهای امنیتی در یکی از روستاهای مرزی بانه و شناسایی دو نفر دیگر از همدستانش خبر داد. جعفر توان گفته بود که قاتلان همه از شهروندان بومی بانه بودهاند و فردی که در درگیری با ماموران کشته شده، با هویت «رزگار نادری» معرفی شده بود، اما نه پیکر فرد کشته شده برای تطبیق هویت به خانواده شیخ آزاد نشان داده شد، نه از افراد بازداشت شده اطلاعاتی به آنها داده شد. همین پنهانکاریهای مقامات امنیتی خانواده شیخ آزاد را بیشتر ظنین کرده است که این ترور، یک اقدام برنامهریزی شده در راستای حذف فیزیکی شیخ آزاد بوده است.»
این فعال محیطزیستی با اشاره به اینکه پس از حادثه ماموران تمامی فیلمهای دوربینهای مداربسته را ضبط کردهاند، میگوید: «شیخ آزاد شهابی یکی از افرادی بود که در جنبش “زن، زندگی، آزادی” بسیار در کنار مردم سقز و دیگر شهرهای کردستان ایستاد. او بخش زیادی از داروهای مورد نیاز مردم آسیبدیده و زخمی شده را بهتنهایی تامین کرد. در جریان انتخابات ریاستجمهوری هم ما اطلاع داریم که شماری از مقامات شهر به دیدار او رفته و از او خواسته بودند که مردم و پیروانش را به حضور در انتخابات ترغیب کند، اما شیخ آزاد گفته بود ضمن احترام به دیگر شیوخ منطقه، در مقوله سیاست ترجیح میدهد در کنار مردم باشد و آنها را به کاری که مخالف آن هستند دعوت نکند. مدت کوتاهی بعد از پاسخ رد همکاری با حکومت، متاسفانه ترور شیخ آزاد شهابی رخ داد؛ به همین دلیل هم خانواده بیشتر معتقدند این یک ترور در راستای حذف فیزیکی او بوده است.»
یکی از نزدیکان شیخ آزاد شهابی چهل روز بعد از کشته شدن او در گفتوگویی مفصل با «کردپا»، به موارد متعددی از دلایلی که موجب میشود ایده حذف فیزیکی او توسط نهادهای امنیتی تقویت شود، اشاره کرده است.
دراویش، ازجمله گروههایی هستند که در طول چند دهه گذشته در جمهوری اسلامی به شیوهای نظاممند هدف آزارواذیت، بازداشت، حبسهای طولانیمدت، تبعید، یا منع شرکت در فعالیتهای سیاسی و اجتماعی قرار گرفتهاند.
روزنامه «کیهان» که زیر نظر نماینده «علی خامنهای» اداره میشود، فروردین سال جاری با انتقاد از بازگشایی خانقاه مرکزی دراویش گنابادی در خیابان بهشت تهران، خواستار برخورد با این دراویش شده بود.
تداوم اعتصاب غذای وریشه مرادی و ممنوعیت ملاقات پخشان عزیزی
در بخش دیگری از گفتوگو زنده اینستاگرامی این هفته، وضعیت زندانیان زن زندانی در اوین مورد بحث قرار گرفت. یحیی سرخانی به تداوم اعتصاب غذای وریشه مرادی اشاره کرد و گفت: «دهمین روز اعتصاب غذای خانم مرادی گذشته. به گفته منابع ما، وضعیت جسمی او نامناسب است و بارها خواستهاند او را به بهداری زندان ببرند و به او سرم تزریق کنند، اما مقاومت کرده و حاضر به شکستن اعتصاب خود نشده است. این موضوع نگرانی بسیار زیاد فعالان حقوقبشر را به دنبال داشته است.»
«وریشه مرادی»، زندانی سیاسی محبوس در بند زنان زندان اوین، از روز پنجشنبه۱۹مهر بهعلت صدور احکام ناعادلانه اعدام برای فعالین زن، اعتصاب غذای نامحدود آغاز کرده است.
ایرانوایر همچنین مطلع شده بود که خانم مرادی در تاریخ۱۴مهر در دومین جلسه دادگاه خود حاضر شده است. جلسهای که هیچیک از وکلای او به دستور قاضی «صلواتی»، اجازه صحبت و دفاع نیافتند و تنها لایحه دفاع خود را به قاضی تحویل دادند.
در همین راستا و همچنین همزمانی با ۱۰اکتبر، روز جهانی «مبارزه با مجازات اعدام» وریشه مرادی، زندانی سیاسی که عضو «جامعه زنان آزاد شرق کردستان» بوده، در اعتراض به صدور احکام ناعادلانه اعدام در زندان اوین، دست به اعتصاب غذا زده است.
وریشه مرادی در تاریخ ۱۰مرداد۱۴۰۲ توسط نیروهای وزارت اطلاعات در سنندج بازداشت شد. او در مراحل رسیدگی بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب تهران بهاتهام «بغی» از طریق عضویت یکی از احزاب کُرد اپوزیسیون حکومت جمهوری اسلامی ایران تفهیم اتهام شده است. در قوانین جمهوری اسلامی، اتهام «بَغی» به معنای «قیام مسلحانه علیه نظام» تعریف شده است و میتواند حکم اعدام را برای متهم در پی داشته باشد.
یحیی سرخانی به تداوم ممنوعالملاقاتی «پخشان عزیزی»، دیگر زن کُرد زندانی در زندان اوین اشاره کرد و گفت: «پخشان عزیزی که بهواسطه فعالیتهای مددکاری اجتماعی در کمپهای پناهندگان و آوارگان سوری و عراقی به عضویت در گروههای مخالف نظام متهم و به اعدام محکوم شده است، مدتهاست که از ملاقات محروم شده، چراکه در زندان به احکام اعدام صادر شده و اجرای حکم اعدام فزاینده در زندانهای ایران همراه با دیگر زندانیان اعتراض کرده است. این ممنوعیت ملاقات برای او همچنان ادامه دارد و حق ملاقات حتی با وکلای خود را هم ندارد. سطح تازهای از نقض حقوقبشر و حقوق زندانی که توسط مقامات جمهوری اسلامی در حال عادیسازی شدن است.»
اعدام یازده زندانی در دو روز
در ادامه افزایش مجازات اعدام در ایران، ۲۷مهر۱۴۰۳، حکم اعدام شش زندانی و در روز ۲۸مهر۱۴۰۳، حکم اعدام پنج زندانی به اجرا درآمد که در این میان دو تن از آنها در زندانهای ارومیه بودند.
«ناصر محمدی»، زندانی کُرد و یک زندانی دیگر با هویت «امیر سلیمانی» که پیشتر بابت اتهام «قتل عمد» توسط دستگاه قضایی جمهوری اسلامی به اعدام محکوم شده بود، در زندان مرکزی ارومیه اعدام شدند.
ایران یکی از بالاترین آمارهای اجرای احکام اعدام در جهان را دارد و گزارشهای منابع حقوقبشری نشان میدهند جمهوری اسلامی طی ۱۷ روز دستکم ۹۸ زندانی را در زندانهای ایران دار زده است.
براساس گزارش سازمان «حقوقبشر ایران»، از ابتدای سال جاری میلادی بیش از ۵۷۰ تن، ازجمله ۲۰ زن، در زندانهای مختلف ایران به دار آویخته شدهاند.