سال‌های زیادی است که فعالیت می‌کنند. مثل بسیاری از کسب‌وکارهای خرد از جایی کوچک و با تعدادی اندک فعالیتشان را آغاز کرده‌اند. مثل بسیاری از هم‌نسلان ما روزهای سخت و بی‌رونق همه‌گیری کرونا مصادف شده است با آغاز فعالیتشان و بسیار رنج‌دیده و ضرر کرده‌اند اما همتی داشته‌اند بلند و دست‌هایی توانا برای به‌زانو زدن و برخاستن دوباره. این گزارش داستان تولیدی دهکده در اهواز است. جایی که حالا به همت کارکنان و بنیان‌گذارش رونق گرفته اما همچنان حامی کسب‌وکارهای خانگی دیگر است و به قول اهوازی‌ها «دست خیرش به همه می‌رسد.»

***

نامش «کشور اسدپور» است. زنی از تبار بختیاری که چشم‌بسته خمیر نان تیری را نازک می‌کند و آب می‌زند و روی آتش می‌پزد. رو به دوربین می‌گوید: «اهوازی‌ها کجایید؟ کیان‌پارسی؟ پادادی؟ گلستانی؟ کجایی؟»

او یکی از زنانی است که در واحد تولیدی دهکده در منطقه زرگان اهواز مشغول به کار است. تولیدی که باهدف ایجاد اشتغال برای زنان خانه‌دار تاسیس‌شده است. در این واحد تولیدی تلاش شده هنری که از یک نسل به نسلی دیگر در زنان بختیاری به میراث رسیده به هنر تبدیل شود. هنر پختن نان تیری.

یکی از کارکنان دهکده می‌گوید: «تولیدی دهکده به همت مرد جوان ۴۱ ساله‌ای به نام «آقای علی‌پور» راه افتاده است. در کارگاه آقای علی‌پور ۱۵ خانم برای پخت و بسته‌بندی و کنترل کیفیت و نظارت و کنترل محصولات مشغول به کار هستند. ۳ نفر آقا هم داریم که کارهای توزیع محصولات را انجام می‌دهند. خانم اسدپور یکی از زنانی است که هفت سال است آنجا مشغول به کار است.»

آقای علیزاده در پاسخ به اینکه انگیزه‌اش از راه‌اندازی چنین کارگاهی چه بود به ایران‌وایر می‌گوید: «همیشه در کنار مادربزرگم می‌نشستم وقتی نان می‌پخت. خمیر را که ورز می‌داد. وقتی با وردنه پهن می‌کرد و خمیر بی‌اینکه ترک بخورد یا پاره شود به نازکی حریر می‌شد. خمیر نازک را پهن می‌کرد روی تابه و می‌گذاشت روی چاله آتش برای پختن. چند سال قبل این فکر به سرم اومد که یک تولیدی راه بیندازم و زنانی را که هنر پختن نان سالم می‌دانند دور هم جمع کردم.»

در این کارگاه بالا بودن کیفیت محصولات تولیدشده مهم‌ترین هدف کارکنان است. یکی از کارکنان این کارگاه در ویدیویی که در حساب اینستاگرامشان به اشتراک گذاشته‌شده است می‌گوید: «در اهواز آب سالم وجود ندارد ما برای تهیه نان‌ها فقط از آب تصفیه‌شده استفاده می‌کنیم. تلاش می‌کنیم محصولات ارگانیک و بدون مواد نگهدارنده باشند. درعین‌حال مزه محصولات هم برایمان مهم است. خوشمزه، تازه و سالم.»

نان تیری را همه بختیاری‌ها به‌خوبی می‌شناسند. قوت غالب سفره زاگرس‌نشینها بوده. تازه‌اش لذیذ است و برای یکجانشین‌های روستا و شهر طعم بهشت می‌دهد مخصوصاً اگر ظهر تابستان باشد و بادمجان و گوجه سرخ‌شده را لایش بپیچی؛ اما مردمان بختیاری اگر بخواهند برای مدت طولانی نان تیری داشته باشند خشکش می‌کنند: «لایه‌لایه روی‌هم می‌چینند و می‌گذارند باد بخورد و بعد می‌شود ماه‌ها نگهش داشت. اگر بخواهند ترید کنند بهترین است اگر بخواهند لقمه کنند کمی آبش می‌زنند.»

تمرین همزیستی مسالمت‌آمیز در دهکده

در دهکده هم نان تیری بختیاری پخت می‌کنند هم نان سبوس‌دار عربی. یکی از مشتری‌های دائمی دهکده به ایران‌وایر می‌گوید: «یکی از دلایلی که دلم نمی‌خواهد از هیچ جای دیگری خرید کنم همین است که می‌بینم زنان عرب و بختیاری و دزفولی دست‌به‌دست هم داده‌اند و آنجا را اداره می‌کنند. محیطی سلامت که به همت زنان خوزستانی جای خودش را در دل بازار بی‌رونق این روزها بازکرده است.»

او از دیگر دلایل خرید از دهکده را امکان خرید حضوری و سفارش تلفنی و راه دور می‌داند: «آدم دلش می‌خواهد گاهی خودش برود روغن محلی و عسل و نان بخرد. حس و وقتش هم نباشد تلفنی سفارش می‌دهیم. برای اهوازی‌ها گاهی هم مثل حالا ارسال سفارش رایگان هم دارند.»

اهالی تنور و نان در دهکده از هشت صبح شروع می‌کنند به کار تا یازده. بعد محصولات را بسته‌بندی می‌کنند. به صبوری اجازه می‌دهند نان سرد شود که وقت بسته‌بندی شدن به عرق ننشیند و نان خمیر دست مشتری نرسد. هر بار از آن‌ها می‌پرسید چطوری؟ جوابشان «خدا را شکر» است. راضی‌اند و سعی می‌کنند مشتری‌هایشان را هم راضی نگه‌دارند: «بعضی وقت‌ها از ما می‌پرسند شغلت را دوست داری؟ من می‌گویم نه دوست داشتن کم است من عاشق شغلم هستم. طوری که حتی وقتی خسته‌ام و دلم نمی‌خواهد از جا تکان بخورم به عشق این کار خودم را جمع‌وجور می‌کنم و می‌آیم سرکار.»