
در اقدامی بیسابقه و گسترده، بیش از ۴۰۰ تن از زنان صاحبنام و تاثیرگذار جهان از حوزههای مختلف سیاست، هنر، علم و حقوق بشر، با امضای بیانیهای مشترک از مقامات جمهوری اسلامی ایران خواستند تا حکم اعدام زهرا شهباز طبری را فوراً متوقف کنند. این کارزار بینالمللی که نامهای بزرگی از برندگان جایزه نوبل، نویسندگان مشهور و فعالان مدنی را در فهرست خود دارد، نشاندهنده حساسیت بالای جامعه جهانی نسبت به وضعیت حقوق بشر و تداوم صدور احکام سنگین علیه زنان در ایران است. امضاکنندگان این بیانیه تأکید کردهاند که اعدام این زندانی نه تنها نقض بنیادین حق حیات، بلکه تلاشی برای سرکوب صدای منتقدان و ایجاد رعب در لایههای مختلف جامعه است.
پرونده زهرا شهباز طبری در ماههای اخیر به یکی از نمادهای اصلی مبارزه علیه مجازات اعدام در ایران تبدیل شده است. فعالان حقوق بشر معتقدند که روند دادرسی در این پرونده با ابهامات جدی روبرو بوده و حقوق دفاعی متهم به طور کامل رعایت نشده است. حمایت گسترده زنان سرشناس جهان از او، فراتر از یک همبستگی جنسیتی، نشاندهنده یک فشار دیپلماتیک و اخلاقی بر دستگاه قضایی ایران است تا در احکام صادر شده بازنگری کند. این گزارش تحلیلی نشان میدهد که چگونه موضوع حقوق بشر در ایران بار دیگر به صدر برنامههای نهادهای بینالمللی بازگشته و میتواند بر تعاملات جهانی تهران تأثیرگذار باشد.
در متن این بیانیه جهانی، به وضعیت عمومی زندانیان زن در ایران و ضرورت لغو مجازات اعدام اشاره شده است. امضاکنندگان بر این باورند که اعدام راهکار حل مشکلات سیاسی یا اجتماعی نیست و تنها به چرخه خشونت دامن میزند. شخصیتهایی چون برندگان نوبل صلح و ادبیات در میان امضاکنندگان، با اشاره به کنوانسیونهای بینالمللی که ایران نیز متعهد به اجرای آنهاست، خواستار شفافیت در روند قضایی و دسترسی زندانیان به دادرسی عادلانه و وکلای مستقل شدهاند. این همصدایی جهانی، پیامی روشن به مقامات تهران است که چشمهای بیدار دنیا، تحولات داخلی و جان شهروندان را با دقت زیر نظر دارند.
فشار افکار عمومی و کارزارهای اینچنینی در گذشته نشان دادهاند که میتوانند در برخی موارد منجر به توقف یا تعویق اجرای احکام اعدام شوند. با این حال، انتقال پروندههای مشابه به مرحله اجرای احکام، نگرانیها را به اوج خود رسانده است. کارشناسان حقوقی معتقدند که در صورت عدم مداخله فوری و بینالمللی، خطر اجرای حکم زهرا شهباز طبری بسیار جدی است. این گزارش تأکید میکند که جامعه جهانی اکنون انتظار دارد مقامات قضایی ایران با احترام به اصول حقوق بشری و پاسخ به مطالبات صدها زن پیشرو در جهان، از اجرای این حکم منصرف شده و زمینه را برای بازبینی پرونده فراهم کنند.
در نهایت، پرونده زهرا شهباز طبری به آزمونی برای تعامل ایران با استانداردهای جهانی حقوق بشر تبدیل شده است. سکوت در برابر این درخواست گسترده بینالمللی میتواند هزینههای سیاسی و اعتباری سنگینی برای دولت در پی داشته باشد. حضور زنان تاثیرگذار از ملیتها و گرایشهای مختلف در این کمپین، نشاندهنده آن است که موضوع کرامت انسانی و حق حیات، مرزهای جغرافیایی را درنوردیده و به یک مطالبه عمومی در سطح جهانی تبدیل شده است. اکنون نگاهها به ساختمانهای بلند مرتبه قضایی در تهران است تا مشخص شود آیا صدای این ۴۰۰ زن و میلیونها حامی آنها شنیده خواهد شد یا خیر.
منابع مورد استفاده برای تدوین این گزارش:
این گزارش تحلیلی بر پایه گزارشهای مستقیم رادیو فردا، بیانیههای مشترک سازمان عفو بینالملل و دیدهبان حقوق بشر، خبرهای منتشر شده در یورونیوز و لیستهای رسمی منتشر شده توسط کمپینهای حقوق بشری بینالمللی تنظیم شده است.