ژاک اودیبر، دیپلمات کارکشتۀ فرانسوی که قبلاً در مذاکرات برجام شرکت داشته، نسبت به نتایج مذاکرات ایران و آمریکا در اسلامآباد چندان خوشبین نیست. او در مصاحبهای با روزنامۀ فیگارو میگوید حتی اگر فرستادگان تهران به پیشرفتهایی دست یابند، پیچیدگیها و تناقضهای درون رژیم آن را بیاثر میسازد.
ژاک اودیبر که در زمان ریاست جمهوری فرانسوا هولاند مشاور دیپلماتیک او بود، در مذاکرات برجام به عنوان مدیرکل سیاسی وزارت امور خارجه فرانسه حضور داشت.
او در پاسخ به این پرسش روزنامۀ فیگارو که نتیجۀ مذاکرات اسلامآباد چه میتواند باشد میگوید: «بعید به نظر میرسد موفقیتآمیز باشد. معمولاً در این نوع مذاکرات، پایه و اساس گفتگوها هیچوقت کاملاً روشن و تعریفشده نیست. در این مورد خاص باید گفت پایهها بهشدت شکنندهاند، زیرا هیچ عنصر مشترکی برای رسیدن به توافق وجود ندارد. ثانیاً، هیئت آمریکایی به رهبری جیدی ونس باید با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، مذاکره کند. من در دوران مذاکرات مربوط به توافق هستهای (برجام) چندین سال با او مذاکره کردهام. کار آسانی نبود…»
وی در مورد رفتار و روش عراقچی میگوید او «آدمی بسیار فنی و بسیار آکادمیک است. کاملاً بر تمام پروندههایش، بهویژه در حوزه هستهای که در مرکز گفتگوها خواهد بود، تسلط دارد. برای مذاکره با ایرانیها، باید طی هفتهها زمینهسازی کرد و من بعید میدانم که تیم آمریکایی چنین گفتگوهای طولانی را بپذیرد.»
مطالبات تهران واقعبینانه نیست
ژاک اودیبر میگوید: «ده مادّهای که ایرانیها پیشنهاد دادهاند مبنای مذاکره نیست، بلکه فقط خواستههایی است که اگر به فرض ارتش آمریکا را کاملاً شکست داده و تمام هواپیماهایش را سرنگون کرده بودند، میتوانستند مطالبه کنند. این ده مادّه را فقط یک کشور مطلقاً برنده میتواند مطرح کند. بنابراین، طرح این شروط در وضعیت کنونی، عملی تحریکآمیز به شمار میآید و برای تغییر دادن آنها، باید روزها و هفتهها و حتی شاید ماهها کار کرد. حجم کار پیشِ رو بسیار عظیم است.»
فیگارو میپرسد این کار را چه کسی میتواند انجام دهد؟ در پاسخ، ژاک اودیبر میگوید: «تمام مسئله همین جاست. در زمان مذاکرات هستهای، همتایان آمریکایی ما افرادی بسیار جدی بودند. اما امروز، همه آن دیپلماتهای کارآمد وزارت خارجه توسط دونالد ترامپ اخراج شدهاند. چه کسانی قرار است در برابر مذاکرهکنندگان ایرانی بنشینند؟ نمیدانم، اما در هر صورت به تخصصی بسیار بالا نیاز خواهد بود.»
اودیبر میافزاید که در زمان مذاکرات برجام «ما در مقابل ایرانیها شش نفر بودیم: نمایندگان پنج کشور عضو دائم شورای امنیت بهعلاوه آلمان… برای مذاکره با ایرانیها، صبر و خلاقیت لازم است. مطمئن نیستم در حال حاضر آمریکاییها این ویژگیها را داشته باشند.»
او با اشاره به حضور جیدی ونس که «هرلحظه میتواند با شخص دونالد ترامپ تماس بگیرد»، میگوید: «من بعید میدانم فضای گفتگوها به هیجان و تنش نکشد.» او در مورد احتمال عقبنشینی یا امتیاز دادن جمهوری اسلامی میگوید: «تجربهام به من آموخته که بهمحض اینکه یکی از مذاکرهکنندگان ایرانی وانمود کند چیزی را پذیرفته، دیگران بهطور خودکار با آن مخالفت میکنند. این شیوه کار آنهاست؛ اگرچه ممکن است امروز بهشدت دچار تفرقه شده باشند، اما این سازوکار همچنان پابرجاست.»
همیشه از بسته شدن تنگۀ هرمز میترسیدیم
به باور ژاک اودیبر «وقتی یک ایرانی با مذاکرهکنندگان خارجی صحبت میکند، در واقع با طرفهای داخلی خود حرف میزند: با رهبر، با سپاه پاسداران، با دولت یا با رئیسجمهور… فقط برای اینکه به آنها نشان دهد همۀ دستورالعملها را رعایت میکند. بنابراین هر پیشرفت کوچکی از سوی مذاکرهکنندگان، توسط موانع و تلههای داخلی خنثی خواهد شد، زیرا در اصل، رژیم تمایلی به پیشرفت واقعی ندارد.»
ژاک اودیبر در پایان گفتگویش با روزنامۀ فیگارو ارزیابی خود از موقعیت رژیم ایران را شرح میدهد: «این رژیمی است که میتواند خود را با هر چیزی قانع کند. واقعیت این است که از نظر نظامی، آنها بهطور کامل شکست خوردهاند. با این حال، موفق شدهاند چیزی را که ما همیشه در طول مذاکرات از آن وحشت داشتیم، محقق کنند: بستن تنگه هرمز یا به عبارت دیگر انسداد خلیج فارس…»
دیپلمات فرانسوی به مذاکرات برجام باز میگردد و میگوید: «در آن زمان، حتی وقتی مذاکرات به بنبست میرسید، به خود میگفتیم باید به هر قیمتی از رویارویی نظامی اجتناب کرد، بهخاطر خلیج فارس و تنگه هرمز. ظاهراً ترامپ هنگام تصمیمگیری برای اقدام، این خطر را در نظر نگرفته است. او فکر میکرد با کشتن همه رهبران، میتواند باعث تغییر رژیم شود. افزون بر این، باید به غیرقابلپیشبینی بودن مطلق رئیسجمهور آمریکا اشاره کرد که اوضاع را پیچیدهتر میکند، و همچنین احتمال عدم حسن نیت اسرائیلیها که ترجیح میدهند کار را در ایران یکسره کنند و چندان علاقهای به توافق ندارند.»
اما آنچه در این ماجرا بیش از همه برای ژاک اودیبر قابل توجه است، اینست که به عقیدۀ او «با وقوع جنگ، نتانیاهو در انتخابات آینده پیروز خواهد شد اما ترامپ خواهد باخت…»
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید