جنگ، مردم و آینده ایران | گفت‌وگوی شروین وکیلی، محمدمهدی اردبیلی و میلاد دخانچی

Tuesday, 9th June, 2026
اندازه قلم متن

 


محمدمهدی اردبیلی: اینکه مدام می‌گویند: «جمهوری اسلامی رفتنی است» یک نابخردی به جامعه داده است. ‌همان‌طور که حکومت را برای حوادث دی‌ماه باید مسئولیت‌پذیر کرد، جامعه‌ای که حامی جنگ بوده باید مسئولیت خودش را بپذیرد. هر کسی که مسئولیت خودش را نپذیرد، بار دیگر آن را تکرار خواهد کرد. راه‌حل نه در «جنگ‌طلبی»، بلکه در «مقاومت مدنی» است؛ نیرویی که در «زن‌زندگی‌آزادی» وجود داشت.

شروین وکیلی: کسانی که معتقدند ایران قوی شده است، باید پاسخ بدهند که چرا بخشی از مردم جنگ‌طلب شدند و از آن خوشحال بودند؟ اگر به‌دنبال ایران مقتدر هستیم، این با حمایت مردم مقتدر ایجاد می‌شود، نه در وضعیتی که حکومت با بخش زیادی از مردم در جنگ باشد. مثلا وقتی اینترنت که حق طبیعی مردم است به‌مدت طولانی قطع می‌شود، معنایش ترس از مردم است و چنین وضعیتی یعنی ایران قوی نیست.

میلاد دخانچی: ایران در یک جنگ بزرگ پیروز شده است، اما بسیاری از روشنفکران ما آن را نمی‌بینند. مسئله اصلی ما جامعه‌سازی باید باشد و مسئولیت آن با روشنفکران حوزه عمومی است، چرا که مردم در حد توده باقی مانده‌اند. مردم در چنین حالتی، نه در برابر دولت و نه در برابر استعمار، نمی‌توانند مقاومت کنند. وظیفه کنش‌گران و روشنفکران ساختن و تقویت جامعه برای مقاومت در برابر این دو نیروی سلطه‌جوست.

تاریخ ضبط این گفت‌وگو: ۱۱ خرداد ۱۴۰۵

00:00 مقدمه

08:32 وکیلی: مردم ایران دو دشمن دارند

27:57 دخانچی: حوادث دی‌ماه پروژه استعمار بود

43:52 وکیلی: دی ۱۴۰۴ ادامه تنش مردم و حکومت بود

55:59 اردبیلی: دی‌ماه تکرار خواهد شد

01:08:08 دخانچی: ما جلوی امپراتور جهان ایستادیم

01:10:03 دخانچی: ایران مقتدر نیست، چون جامعه قوی نداریم

01:17:24 وکیلی: مداخله خارجی حمایت مردمی داشت

01:23:06 وکیلی: قطع اینترنت از ترس مردم بود

01:30:49 اردبیلی: هویت ملی اصالت ندارد

01:34:53 اردبیلی: هدف جنگ تجزیه ایران بود

01:50:13 آغاز کار از نیهیلیسم است

02:22:10 استراحت بین جلسه

02:40:28 شروع مجدد جلسه

محمدمهدی اردبیلی (زادهٔ ۱۳۶۱)‌ فیلسوف، نویسنده، مترجم و مدرس فلسفهٔ ایرانی است. او پس از تحصیل در رشتهٔ مهندسی کامپیوتر، به فلسفه روی آورد و کارشناسی ارشد و دکتری فلسفهٔ غرب را در دانشگاه تبریز به پایان رساند. اردبیلی سال‌ها عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی بود که در سال ۱۴۰۱ از سمت خود در این پژوهشگاه استعفا داد. او علاوه بر تدریس در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی، آثار متعددی در زمینهٔ فلسفهٔ آلمانی، فلسفهٔ فرهنگ و اندیشهٔ معاصر تألیف، ترجمه و ویرایش کرده است.
اردبیلی از چهره‌های شناخته‌شدهٔ فلسفهٔ معاصر ایران به شمار می‌رود و آثاری مانند «آگاهی و خودآگاهی در پدیدارشناسی روح هگل»، «ما و هگل»، «پرتاب‌های فلسفه» و «فلسفهٔ فرهنگ» را منتشر کرده است. او در سال ۱۴۰۱ پروژهٔ فکری خود با عنوان «اصول مبارزه در زمانهٔ نیهیلیسم» را به‌صورت رایگان منتشر کرد و پس از آن از عضویت هیئت علمی پژوهشگاه استعفا داد.

شروین وکیلی (زادهٔ ۸ شهریور ۱۳۵۳) نویسنده، پژوهشگر، نظریه‌پرداز، جامعه‌شناس، تاریخ‌نگار و اسطوره‌پژوه ایرانی است. او مدیر گروه جامعه‌شناسی تاریخی انجمن جامعه‌شناسی ایران بوده و در حوزه زیست‌شناسی نیز تحصیل و تدریس کرده است. از پشتیبانان آموزش نظریهٔ فرگشت در مدارس و دانشگاه‌هاست و در تأسیس و مدیریت چندین سازمان مردم‌نهاد نقش داشته است.
وکیلی در تهران متولد شد و دارای دو کارشناسی ارشد در جانورشناسی (گرایش فیزیولوژی اعصاب) و جامعه‌شناسی (گرایش فرهنگ) از دانشگاه تهران و دکترای جامعه‌شناسی سیاسی از دانشگاه علامه طباطبایی است. او از سال ۱۳۷۲ در دبیرستان‌ها و از ۱۳۷۵ در دانشگاه‌های تهران تدریس کرده و بیشتر در حوزه‌های هویت ایرانی، تاریخ و تمدن ایران‌زمین فعالیت داشته است.
او بیش از ۸۰ کتاب و ۲۰۰ مقاله منتشر کرده که برخی به‌عنوان پژوهش برتر شناخته شده‌اند. وکیلی همچنین در زمینه رمان‌نویسی فعالیت دارد و بر اساس آثارش سریال تلویزیونی نردبام آسمان و بازی رایانه‌ای گرشاسپ تولید شده است. پژوهش‌های او بر نظریه پیچیدگی، عصب‌شناسی، تکامل زیستی، اسطوره‌شناسی و جامعه‌شناسی تاریخی تمرکز دارد.

میلاد دخانچی (متولد ۱۳۶۳ در زاهدان) نویسنده، پژوهشگر، منتقد سینما، برنامه‌ساز و مجری ایرانی است. او دارای دکترای مطالعات فرهنگی از دانشگاه کویینز کانادا است.
از جمله برنامه‌های تلویزیونی ساخته شده توسط وی می‌توان به The-link، گره، جیوگی، فاز و سختانه اشاره کرد. دخانچی نویسنده کتاب پسااسلامیسم است که به رابطه بین مذهب و سیاست در ایران می‌پردازد. همچنین کتاب روایت یک استعفا حاصل مصاحبه او با سعید سرافراز رئیس پیشین سازمان صداوسیما است. سرافراز در این مصاحبه در مورد ۲۴ سال حضور در این سازمان و همچنین دوران مدیریت خود و دلیل استعفایش توضیح می‌دهد.


به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید

هنوز نظری اضافه نشده است. شما اولین نظر را بدهید.