بنابر اطلاعات رسیده به «ایرانوایر»، با وجود اتمام دو ماه بازداشت موقت «آستاره (مریم) انصاری» وکیل دادگستری و عضو کانون وکلای استان فارس، مقامات قضایی استان فارس و زندان «عادلآباد» شیراز، از آزادی این حقوقدان ممانعت به عمل آوردهاند و بر تداوم نگهداری او در شرایطی غیرانسانی با اعمال محدودیتهایی که سلامت این وکیل را در خطر قرار داده، اصرار دارند. قاضی پرونده آستاره انصاری، همان قاضی پرونده «نوید افکاری» است؛ «سیدمحمود ساداتی» که به «جلاد شیراز» معروف است. یکی دیگر از مسوولان دستگاه قضایی شیراز که او نیز در این شهر به بدرفتاری و خشونتورزی مشهور است «زهرا اژدری شیرازی» معاون دادستانی است که با هرگونه وثیقه برای آزادی مشروط آستاره انصاری، مخالفت کرده است. طبق اطلاع ایرانوایر، از جمله مصادیق بازداشت و اتهامهای آستاره انصاری، پذیرش وکالت رایگان بازداشتشدگان اعتراضات دیماه است.
******
آستاره انصاری، وکیل سرشناسی در شیراز است؛ او تا پیش از بازداشت، در کنار وکالت پروندههایی که شاید هر وکیلی حاضر به پذیرفتن آنها نیست، به اقدامات عامالمنفعه هم مشغول بود. همانطور که یکی از نزدیکانش در گفتوگو با «ایرانوایر» یادآور میشود: «از توزیع غذا در مناطق محروم گرفته تا رسیدگی به زنان بیخانمان و تنها، تا حیوانات. آستاره سرپرستی سه سگ را برعهده داشت و در این مدت، در تماسهای کوتاه کنترلشده از زندان، نگران آنها بود. تمامی درآمد آستاره صرف اقدامات عامالمنفعه میشد. او زندگیاش را در این راه گذاشته است.»
آستاره انصاری متولد ۱۳۵۹، از سال ۱۳۸۸ به شغل وکالت مشغول شده است. زنی که بعد از جنبش «زن، زندگی، آزادی» روی پلههای کانون وکلای فارس، روسری از سر برداشت و دیگر حاضر نشد به حجاب اجباری تن دهد. او در همان جنبش ژینا، وکالت پرونده بسیاری از معترضان بازداشتی را برعهده داشت. از جمله شهروندان افغانستانی که در اعتراضات بازداشت بودند و زیر حکم اعدام قرار داشتند. همانزمان هم آستاره انصاری را برای بیست روز بازداشت کردند و به او اتهامهای «تشویق به فساد و فحشا» و «تشویش اذهان عمومی» زدند. پرونده این وکیل بعدتر در جریان عفو بازداشتیها، مختومه شد. اما انگار تنها برای چند سال؛ دوباره او را تهدید و بازداشت کردند.
در اعتراضات دیماه آستاره انصاری در کنار پذیرفتن رایگان وکالت پروندههای معترضان زندانی، بیانیه ۴۸ وکیل دادگستری را هم امضا کرد که هشداری بود درباره «فروپاشی حاکمیت قانون» و «نقض حقوق» بازداشتشدگان اعتراضات سراسری. همین دو اقدام حالا به مصادیق اتهامهای این حقوقدان تبدیل شدهاند.
بنابر اطلاع ایرانوایر، آستاره انصاری برای پذیرش وکالت بازداشتیهای دیماه و امضای آن بیانیه، به «اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی کشور» و «تبلیغ علیه نظام» متهم شده است و این اتهامها در پرونده او درج شدهاند.
آستاره انصاری اما پیش از بازداشت، وقتی بهدنبال وکالت پروندههای معترضان دیماه بود، از سوی «قاضی علی امیری» در شعبه هشت دادگاه انقلاب شیراز، تهدید شده بود.
یکی از نزدیکان آستاره انصاری میگوید: «آستاره پرونده یکی از بازداشتیهای دیماه را پذیرفته بود اما در شعبه هشت دادگاه انقلاب، قاضی امیری به او گفته بود: “اگر یکبار دیگر پا به اینجا بگذاری و برای وکالت، اصرار کنی، بازداشت میشوی.” دستآخر همین کار را هم کرد. قاضی امیری هم قاضی بدنامی در شیراز است.»
آستاره انصاری را با ضربوشتم بازداشت و بازجویی کردند
۱۴اردیبهشت۱۴۰۵، پنج مرد و دو زن از سوی وزارت اطلاعات شیراز به منزل شخصی آستاره انصاری هجوم بردند و او را با خشونت و فحاشی بازداشت کردند. ماموران امنیتی وزارت اطلاعات با برخورد فیزیکی با این حقوقدان مواجه شدند. در آن زمان «بهار صحراییان» دیگر حقوقدان بازداشتی نیز در خانه آستاره انصاری بود. این وکیل دادگستری نیز بعدتر، بازداشت شد.
بنابر اطلاع ایرانوایر، خشونتهای اعمالشده علیه آستاره انصاری، نه فقط زمان بازداشت که بعدتر در حین بازجویی در زندان عادلآباد شیراز نیز ادامه داشت: «در بازجویی هم مورد ضربوشتم شدید قرار گرفت و هم خیلی به او فحاشی کردند.»
حقوقدانی که در زندان عادلآباد کفخواب است و دارو ندارد
خشونتی که علیه آستاره انصاری از سوی مقامات امنیتی حین بازداشت و بازجویی جریان داشت، توسط مقامات زندان در شرایط نگهداری او هم ادامه یافت.
طبق اطلاعاتی که در اختیار «ایرانوایر» قرار گرفته است، آستاره انصاری را در بند متهمان به قتل نگهداری میکنند که دو نفر از زندانیان «کارت قرمز» دارند. به این معنا که زندانیان خطرناکی بهحساب میآیند. بنابر این اطلاعات، بهار صحراییان نیز در بند نوجوانان بزهکار نگهداری میشود.
آستاره انصاری در اتاقی کفخواب است که برای ۵۰ زندانی، تنها ۳۰ تخت وجود دارد و ۲۰ زندانی دیگر روی زمین میخوابند و زندگی میکنند، یعنی هیچ حوزه خصوصی ندارند. آستاره انصاری، نه بالش و پتو دارد و نه تشکی که روی آن بخوابد.
منبع ایرانوایر میگوید: «زندان عادلآباد بهقدری مخوف است که حتی جرات رد شدن از کنار آن را هم نداری. از نمونههای بهداشتی بگویم که تمامی این زندانیان برای مسایل بهداشتی مثل شستوشوی خود، توالت و شستن ظرفها، یک آبشخور مثل حیوانات دارند. دسترسی به امکانات اولیه نیز بسیار محدود است؛ از جمله اینکه آب گرم حمام تنها حدود دو بار در هفته در دسترس زندانیان قرار میگیرد.»
تمام این شرایط در حالی به آستاره انصاری تحمیل شده است که او حتی از دریافت داروهای مورد نیاز خود نیز محروم مانده است: «آستاره به بیماری خودایمنی مبتلا است و در تمامی دوران بازداشت که حالا وارد ماه سوم شده، از دسترسی به خدمات درمانی و دریافت داروهای خود محروم مانده است. تمام این موارد را که کنار هم بگذاریم، یعنی یک شکنجه مداوم در یک شرایط خفقانآور.»
منبع ایرانوایر، در یکی دیگر از مواردی که نشاندهنده عامدانه بودن آزار آستاره انصاری در زندان است، به دو هفته پیش اشاره میکند: «تقریبا دو هفته پیش بود که برای از بین بردن حشرات زندان، اتاقها را سمپاشی کردند. آستاره را بههمراه یک زندانی سیاسی دیگر، بهعمد در بند نگه داشتند و اجازه خروج به آنها ندادند.»
او در ادامه به مورد دیگری از عدم توجه زندانبانهای زندان عادلآباد به سلامت زندانیان اشاره میکند: «یکی از زنان زندانی که به بیماری آسم مبتلا بود، روی زمین افتاده بود و داشت خفه میشد. زندانیان زندانبان را صدا میزنند که این زن در حال مرگ است. اما زندانبان جواب میدهد: “خب برای همین اینجاست دیگر!” زندان عادلآباد یکی از مخوفترین و غیرانسانیترین زندانهای ایران است اما تمرکزها معمولا روی زندان “اوین” است. در حالیکه شرایط زندانیان در عادلآباد بسیار غیرانسانی است.»
مخالفت معاون دادستان با قرار وثیقه برای حقوقدان
بازداشت موقت آستاره انصاری، حالا از ۶۰ روز یعنی دو ماه هم گذشته و وارد سومین ماه شده است؛ آنهم بدون هیچ تغییری در شرایط نگهداریاش.
بهتازگی یکی دیگر از زنان حقوقدان در شیراز بهنام «الهام زراعتپیشه» که او نیز همزمان با آستاره انصاری بازداشت شده بود، حکم شش سال حبس را از همین شعبه اول دادگاه انقلاب دریافت کرده است. در حال حاضر از ۲۰ وکیل کانون وکلای فارس که در پی اعتراضات دیماه بازداشت شدهاند، سه نفر از آنها یعنی آستاره انصاری، بهار صحراییان و الهام زراعتپیشه در زندان بهسر میبرند و ۱۷ نفر دیگر با وثیقههای هنگفت بین ۳ تا ۱۰ میلیارد تومان بهصورت مشروط آزاد هستند.
بنابر اطلاع ایرانوایر، مقامات زندان و بهویژه «زهرا اژدری شیرازی» معاون دادستان شعبه یک دادگاه انقلاب استان فارس از تعیین قرار وثیقه حتی بیش از ۱۰میلیارد تومان برای آستاره انصاری نیز سر باز زده است.
منبع ایرانوایر میگوید: «آستاره میتوانست با تجربه و تبحری که در حرفه وکالت دارد زندگی راحت و مرفهی را داشته باشد در حالیکه با ایستادن در کنار مردم و سمت درست تاریخ، از گرانبهاترین ارزش زندگیاش یعنی آزادی، گذشت.»
شرایط غیرانسانی زندان عادلآباد شیراز، وضعیت جسمی آستاره و خصومت مجموعه قضایی دادگاه انقلاب شیراز، حالا نگرانی نزدیکان این حقوقدان و جامعه وکلای ایرانی را در پی دارد.