مذاکرات لوزان درباره برنامه اتمی ایران به درازا کشیده است. محافل دیپلماتیک گفتهاند که این مذاکرات در تمام ساعات شب و در “همه سطوح” جریان داشته است؛ از جمله گفتوگویی چهارساعته میان جان کری و محمد جواد ظریف.
• سایت “ایران هستهای” با استناد با منابعی که با آن گفتوگو کرده علت طولانی شدن مذاکرات هستهای را سه عامل میداند. بر پایه گزارش این سایت، نخستین عامل این است که بحثها نه بر سر متن یک بیانیه بلکه بر سر شش موضوع کلیدی فردو، اراک، نظنز، نظارت و بازرسیهای آژانس، تحقیق و توسعه هستهای و تحریمهاست. در گزارش آمده که نکته کلیدی این است که هر دو طرف تأکید دارند که بیانیه مطبوعاتی صرفا زمانی منتشر خواهد شد که اصول راه حلها در باره همه این موضوعات روشن شده باشد.
“ایران هستهای” عامل دوم را بحث بر سر این موضوع میداند که چه مقدار از جزئیات توافقشده باید در متن بیانیه پایانی گنجانده شود؟ عامل سوم نیز مطرح کردن مستمر موضوعها با “پایتختها و بازیگران غیر حاضر و پنهان ولی مهم مذاکره است.”
• یووال استاینیتز، وزیر اطلاعات اسرائيل با اشاره به خطر ایران مسلح به سلاحهای هستهای گفت، همه گزینهها، از جمله گزینه نظامی روی میز است. وی که با رادیوی این کشور گفتوگو میکرد افزود، اسرائيل با تهدیدها از راههای اطلاعاتی و دیپلماسی برخورد میکند اما در صورتی که این کشور “انتخاب دیگری نداشته باشد ….انتخاب نظامی روی میز است.”
• خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) از قول “منابع نزدیک به مذاکرات” گزارش داد که احتمالا در ساعات اولیه عصر روز پنجشنبه به وقت محلی مذاکرات پایان مییابد و دو طرف بیانیه مشترک مطبوعاتی منتشر خواهند کرد.
• خبرگزاری آلمان نیمروز پنجشنبه گزارش داد که موضوع مذاکرات امروز رسیدن به فرمولبندیهای ظریفی است که هر دو طرف را راضی کند. مقاومت در برابر یک مصالحه سریع از همه طرف وجود دارد و این موضوع را نگرانی پارلمان ایران هم نشان میدهد.
اشاره خبرگزاری آلمان به نامهای است که احمد توکلی برای حسن روحانی، رئيسجمهوری اسلامی نوشته و در آن هشدار داده که بیانیه یا هر عنوان دیگری به مذاکرات داده شود، اگر برای ایران الزامآور باشد، بعدا از قبول و اجرای آن گریزی نیست. توکلی همچنین یادآوری کرده که قراردادها و موافقتنامههای بینالمللی باید به تصویب مجلس برسد.
• رسانههای ایران از آغاز دوباره گفتوگوها میان جان کری و محمد جواد ظریف در لوزان پس از یک وقفه چهارساعته خبر دادهاند. در گزارشها آمده است که در این گفتوگوها عباس عراقچی و مجید تختروانچی معاونان وزیر امور خارجه و وندی شرمن معاون وزیر خارجه آمریکا و نیز حسین فریدون دستیار ویژه حسن روحانی هم حضور دارند.
همین گزارشها میافزایند که علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و ارنست مونیز وزیر انرژی آمریکا هم به همراه کارشناسان فنی دوتیم بهطور جداگانه نشستی فنی تشکیل دادهاند.
• خبرگزاری دولتی جمهوری اسلامی (ایرنا) روز پنجشنبه نوشت، در حالی که به گفته محمد جواد ظریف، اراده سیاسی طرف مقابل ایران در مذاکرات هستهای همیشه مشکل داشته است، مقامات غربی ادعاهای ضد و نقیضی در خصوص مذاکرات مطرح و به اشکال مختلف برای تحت فشار گذاشتن تیم ایرانی در مذاکرات تلاش میکنند.
به گزارش ایرنا، به نظر میرسد که مقامات غربی با چنین اظهارات ضد و نقیضی تلاش میکنند تا فقدان اراده سیاسی خود برای رسیدن به تفاهم با ایران را پوشیده داشته و بهاصطلاح توپ را به زمین ایران بیاندازند.
گزارش ایرنا میافزاید: «از سوی دیگر ، در بحبوحه مذاکرات در لوزان سوئیس ، برخی مقامات آمریکایی نیز به زعم خود درصدد به میان کشیدن اهرم پوسیده تهدید نظامی برای تحت فشار گذاشتن تیم مذاکره کننده ایرانی برآمدهاند؛ غافل از اینکه چنین تهدیداتی تنها عزم دیپلماتهای ایرانی برای دفاع از حقوق ملت ایران را راسختر خواهد کرد.»
• خبرگزاری رویترز از قول محمد جواد ظریف در لوزان گزارش داده است که در هشتمین روز مذاکرات “پیشرفتهای بزرگی” حاصل شده ولی طرفین هنوز به توافق نرسیدهاند.
• به گزارش خبرگزاری “برنا”، محمد جواد ظریف گفته است که در صورت توافق بر روی راهحلها بیانیه مطبوعاتی صادر خواهد شد. وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی افزوده است که توافقنامه نهایی در صورت تهیه در تیرماه برای تایید قطعا به شورای امنیت خواهد رفت.
• پایگاه اینترنتی “تاگسشاو” وابسته به بخش خبری تلویزیون کانال یک آلمان در حاشیه مذاکرات لوزان با حسین موسویان، دیپلمات جمهوری اسلامی و سفیر پیشین ایران در آلمان گفتوگو کرده است.
موسویان در این گفتوگو نسبت به نتیجه مذاکرات ابراز خوشبینی کرده و گفته که به نظر او این مذاکرات به یک مصالحه خواهد انجامید. به باور او مذاکرات در سال ۲۰۱۳ به این دلیل شکست خورد که ایالات متحده آمریکا حق ایران برای غنیسازی اورانیوم را اساسا رد میکرد.
به گفته او مذاکرات از زمانی جدی شد که آمریکا این موضع خود را تغییر داد و پذیرفت که ایران اجازه داشته باشد اورانیوم غنیسازی کند.
موسویان همچنین تصریح کرده است که مذاکرات کنونی در لوزان به این دلیل به درازا کشیده است که اروپا و آمریکا از ایران خواهان اقداماتی هستند که از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای فراتر میرود.
برای نمونه آنها از ایران میخواهند که اورانیوم را فقط تا ۵ درصد غنیکند، در صورتی که چنین مرزی در پیمان یادشده وجود ندارد. آنها همچنین از ایران میخواهند که تحقیقات و توسعه برنامه اتمی خود را برای ده سال متوقف کند، در صورتی که چنین چیزی هم در پیمان یادشده وجود ندارد.
• احمد توکلی در نامهای به حسن روحانی ضمن تقدیر از تیم مذاکرهکننده که “قدرت چانهزنی دیپلماتیک” خود را در مذاکرات نشان داده، یادآور شده است که عهدنامهها، مقاولهنامهها، قراردادها و موافقتنامههای بینالمللی باید به تصویب مجلس برسد. توکلی هشدار داده است که “بیانیه یا هر عنوان دیگری به مذاکرات داده شود، اگر برای ایران الزامآور باشد بعدا از قبول و اجرای آن گریزی نیست. بنابراین مراقبت جدی در این باره حیاتی است”.
• سخنگوی جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا در توییتر خود نوشت که مذاکرات لوزان در ساعت ۶ بامداد روز پنجشنبه (۲ آوریل) برای استراحت کوتاهی متوقف شده و قرار است تا چند ساعت دیگر از سر گرفته شود.
• خبرگزاری فرانسه اعلام کرد که فرانک والتر اشتاینمایر، وزیر امور خارجه آلمان سفر روز پنجشنبه خود به کشورهای بالتیک را لغو کرده است تا همچنان در محل مذاکرات لوزان حضور داشته باشد. قرار بود اشتاینمایر از استونی، لتونی و لیتوانی دیدن کند.
• محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی پس از گفتوگوهای چهارساعته شبانه با همتای آمریکایی خود جان کری، بامداد پنجشنبه گفت: «ما پیش آمدهایم».
• لوران فابیوس، وزیر امور خارجه فرانسه شامگاه چهارشنبه گفت که مذاکرات به “مترهای آخر” رسیده است و افزود که البته تجربه نشان میدهد که این مترهای آخر همواره سختترین مرحله است.
از: العربیه