
رادیو زمانه
حسین نوشآذر – وقتی سه اثر از هفت نامزد نهایی جایزه مهرگان در خارج از ایران منتشر شده باشند، آیا میتوان ادعا کرد که این جایزه مرز بین ادبیات تبعید با بدنه اصلی ادبیات ایران را از میان برداشته؟ این پادکست با واکاوی یک چالش اساسی نشان میدهد که چگونه داوری یکسان آثاری که زیر تیغ سانسور و در آزادی پدید آمدهاند نه تنها قضاوتی ناعادلانه که تهدیدی برای هویت مستقل هر دو جریان ادبی است.
در یک نگاه کوتاه:
این پادکست به چالش بنیادین داوری یکسان آثار ادبی تولیدشده در دو فضای کاملاً متفاوت میپردازد – از یک سو آثاری که زیر سقف سنگین سانسور در ایران با زبان ایهام و نماد خلق میشوند، و از سوی دیگر آثاری که در فضای آزاد خارج از ایران با صراحت و بیپروایی نوشته میشوند. پرسش محوری این است: چگونه میتوان این دو گونه ادبی متمایز را با معیارهای یکسان سنجید؟ این تحلیل با بررسی هزینههای پنهان هر دو فضا از خودسانسوری در داخل تا فشارهای اجتماعی در تبعید، پیشنهاد میکند که به جای جستجوی «برنده»، باید به اصالت اثر در بستر تولید آن توجه کرد، همانگونه که نهادهایی مانند انجمن بینالمللی قلم با ایجاد بخشهای جداگانه برای نویسندگان زندانی یا تبعیدی عمل میکنند.
میشنوید: