به گزارش روز شنبه گروه علمی ایرنا از کمیسیون ملی یونسکو در ایران، این شبکه جهانی اکنون مساحتی بیش از ۸۸۲ هزار کیلومتر مربع را در بر می‌گیرد که تقریباً معادل وسعت کشور ونزوئلا است.

ژئوپارک‌های تازه ثبت‌شده در کشورهای چین، فرانسه، یونان، ایرلند، ژاپن، مالزی، پرتغال، روسیه، تونس و اروگوئه قرار دارند. در این میان، ثبت نخستین ژئوپارک از کشور تونس، نقطه عطفی در توسعه جغرافیایی این شبکه به شمار می‌رود.

خالد العنانی، مدیرکل یونسکو، با اشاره به اهمیت این مناطق اظهار داشت: هر سازند سنگی، هر دره و هر فسیل، داستانی را روایت می‌کند که متعلق به تمام بشریت است.

وی افزود: در طول یک دهه گذشته، ژئوپارک‌های جهانی یونسکو نشان داده‌اند که حفاظت از میراث زمین‌شناسی، هم‌زمان به پیشبرد علم، تقویت آموزش و افزایش تاب‌آوری جوامع محلی کمک می‌کند.

به گفته مدیرکل یونسکو، آنچه این ۲۴۱ ژئوپارک را در سراسر جهان به یکدیگر پیوند می‌دهد، صرفاً اهمیت زمین‌شناسی آن‌ها نیست، بلکه تعهد مشترک به انتقال دانش با محوریت جوامع محلی است.

شبکه جهانی ژئوپارک‌های یونسکو، به‌عنوان یکی از برنامه‌های شاخص این سازمان، با هدف حفاظت از میراث زمین‌شناسی، ترویج آموزش و حمایت از توسعه پایدار محلی فعالیت می‌کند و هر ساله با ارزیابی‌های تخصصی، سایت‌های جدیدی را به این شبکه می‌افزاید.

لازم به ذکر است که ایران نیز دارای سه ژئوپارک (جزیره قشم، ارس و طبس) در شبکه جهانی است.

به گزارش ایرنا، مطابق تعریف ارائه شده از سوی یونسکو، ژئوپارک‌، گستره‌هایی با مرزهای کاملاً آشکار و پهنه کافی که در برگیرنده چند پدیده زمین‌شناختی کمیاب و برجسته هستند و در آن جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی ارزشمند نیز یافت می‌شود. این گستره باید از برنامه‌های مدیریت گسترش و بهره‌برداری و طرح‌های حفاظتی برخوردار باشد و توان بالا بردن سطح اقتصادی جامعه محلی و جلب همکاری‌های مردمی را دارا باشد.

افزون بر تعریف رسمی یونسکو، می‌توان گفت: ژئوپارک‌ها محدوده‌هایی هستند که ویژگی اصلی آنها وجود ژئوسایت‌های پر اهمیت، طبیعت و محیط زیست غنی، ویژگی‌های فرهنگی جذاب و از همه مهم‌تر، مشارکت و حضور فعال جامعه محلی در برنامه‌های توسعه، حفاظت و پایداری است. بر خلاف انواع مناطق حفاظت‌شده طبیعی، ژئوپارک‌ها نه تنها ورود و حضور بازدیدکنندگان را محدود نمی‌کنند، بلکه برای مردم طراحی شده‌اند. در ژئوپارک‌ها گردشگران برای بازدید از ژئوسایت‌ها و سایت‌های طبیعی و فرهنگی حضور دارند و این حضور موجب رونق اقتصادی پایدار جوامع محلی خواهد شد. شرط مهم موفقیت یک ژئوپارک، وجود برنامه‌ها و راهبردهای مناسب و دقیق در مدیریت ژئوپارک است؛ راهبردهایی برای حفاظت، بهره برداری صحیح، توانمند سازی جامعه محلی و توسعه پایدار ژئوپارک.

ژئوپارک‌ها اهداف متنوعی همچون‌ توسعه اقتصادی جامعه محلی از راه گسترش ژئوتوریسم، تبیین ارزش و اصالت زمین و طبیعت در اندیشه همگان، جلب مشارکت همگانی در حفاظت و نگهداری میراث زمین‌شناختی و بالابردن دانش آگاهی مردم در مورد علوم زمین را دنبال می‌کنند.