روز چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت، محمد السويدي وزیر سرمایه‌گذاری‌های امارات متحد عربی اطمینان داد که روند سرمایه‌گذاری‌ها در خارج از کشور مثل گذشته ادامه خواهد یافت. او گفت: «صندوق ذخیرۀ ملی امارات معادل بیش از ۲هزار میلیارد دلار دارایی را مدیریت می‌کند و همچنان سرمایه‌های خود را در داخل و خارج توسعه می‌دهد.»

این اظهارات حاکی از وجود نگرانی‌هایی در مورد وضعیت اقتصادی کشور است. یکی از دلایلی که به نگرانی‌ها دامن زده، درخواست امارات از آمریکا برای دریافت دلار است. سایت رادیو تلویزیون دولتی بلژیک در شرح تعجب و نگرانی‌هایی که از این بابت ایجاد شده مثال می‌زند: «تصور کنید فردی ۲۸۵ میلیارد دلار در حساب بانکی خود داشته باشد، اما باز هم به سراغ بانک خود برود و تقاضای وام کند!»

آنچه اماراتی‌ها می‌خواهند به اصطلاح یک قرارداد «سوآپ» است. مشکل اینجاست که با توقف رفت و آمد نفتکش‌ها دیگر دلار کافی به ابوظبی نمی‌رسد. ولی امارات همچنان روزانه برای تهیۀ نیازهایش به دلار نیاز دارد. علاوه براین، امارات باید مراقب ارزش و اعتبار پول ملی باشد.

به همین دلیل آنها درخواست «سوآپ» کرده‌اند: نوعی مبادله که در آن بانک مرکزی آمریکا به امارات دلار قرض می‌دهد و امارات در مقابل، درهم را به‌عنوان وثیقه قرار می‌دهد. این نوع «سوآپ» معمولاً برای پیشگیری از بحران‌های ارزی انجام می‌گیرد.

به نوشتۀ وال‌استریت ژورنال، اماراتی‌ها به واشنگتن پیام داده‌اند که در صورت عدم دسترسی به دلار کافی، از این پس نفت خود را به «یوآن» (پول چین) خواهند فروخت. اما بعید به‌نظر می‌رسد که اماراتی‌ها این تهدید را عملی کنند.

اختلافات با عربستان و محاسبات تهران

تقریباً هم‌زمان، امارات متحد عربی خروج خود را از سازمان اوپک اعلام کرده است. این تصمیم به معنای آزادی عمل در قبال سیاست‌های نفتی است که عملاً از سوی عربستان تعیین می‌شود. امارات از این پس خواهد توانست بدون توجه به سهمیه‌ها و قیمت‌های اوپک، هرقدر بخواهد نفت به آمریکا، اسرائیل یا سایر مشتریانش بفروشد.

گذشته از جنبه‌های اقتصادی، این اقدام امارات نشانۀ دیگری از اختلافات سیاسی با عربستان است که در ماه‌های اخیر به دلیل بروز جنگ تا اندازه‌ای فراموش شده بود.

اما دور شدن بیشتر امارات از عربستان، از نظر تهران می‌تواند تحول مثبتی به حساب بیاید. ظاهراً جمهوری اسلامی در عین ادامۀ حملاتش به امارات، می‌کوشد رابطه با ریاض را بهبود بخشد. این هم یکی دیگر از دلایل نگرانی اماراتی‌هاست. آنها می‌ترسند عملاً به تنها هدف ایران تبدیل شوند، بدون آنکه آمریکا به کمک‌شان بیاید.

وال‌استریت ژورنال می‌نویسد: «احتمالاً مقامات جمهوری اسلامی تشدید تنش را به‌سود خود می‌دانند زیرا استدلال می‌کنند که ترامپ به‌شدت مایل است خود را از جنگ کنار بکشد و بنابراین حملات ایران به برخی کشورهای منطقه‌ را نادیده خواهد گرفت. چنانکه او اخیرا حمله ایران به فجیره را “جزئی” توصیف کرد.»

دانیه ثافر، مدیر اندیشکده «گلف اینترنشنال فوروم»، می‌گوید: «از نگاه کشورهای خلیج فارس، به نظر می‌رسد آمریکا امنیت آنها را در اولویت قرار نمی‌دهد و عملاً آنها را قربانی کرده است.»

جیسون گرینبلات، فرستاده پیشین کاخ سفید به خاورمیانه نیز معتقد است که «حملات ایران نشان می‌دهد که آنها در حال آزمودن حدود هستند. پرسش این است که ایران تا کجا پیش خواهد رفت و آمریکا از چه زمانی واکنش نشان خواهد داد.»

در نهایت، این پرسش برای کشورهایی چون امارات غیرقابل اجتناب خواهد بود که آیا پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه یک دارایی و تضمین امنیتی برای کشورهای میزبان به‌شمار می‌آید یا یک تهدید؟

ادوارد استرینگر، مارشال بازنشسته نیروی هوایی بریتانیا می‌گوید: «اگر قبلاً تصور می‌کردید که با میزبانی از نیروهای آمریکایی وفاداری واشنگتن را می‌خرید، اکنون ممکن است به این فکر برسید که تنها نتیجۀ جا دادن به یک پایگاه آمریکایی این است که کشور میزبان به هدف تبدیل می‌شود و آمریکا هم احتمالاً این کشور را رها خواهد کرد»؛ محاسبه‌ای که قطعاً مورد استقبال تهران قرار می‌گیرد.

وال‌استریت ژورنال از الی گرانمایه، کارشناس ایران در شورای روابط خارجی اروپا نقل می‌کند که «رهبران جوان‌تر و تندروتر سپاه پاسداران به این نتیجه رسیده‌اند که رویکرد محتاطانۀ نسل پیشین اشتباه بوده است. آنها میان تحمل محاصره دریایی آمریکا یا تشدید تنش، گزینه دوم را برگزیده‌اند.»

اگرچه اماراتی‌ها از همان آغاز، طرفدار ادامۀ جنگ و یک‌سره شدن کار رژیم ایران بوده‌اند، اما در صورت شعله‌ور شدن دوبارۀ جنگ، امارات متحد عربی به احتمال زیاد همچنان یکی از نخستین اهداف حملات ایران خواهد بود.