دنیای اقتصاد: بررسی نتایج استانی سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 90، نشان از تفاوت شاخصهای جمعیتی استان تهران با متوسط کشوری دارد؛ از جمله اینکه رشد جمعیت این استان در دوره پنج ساله 85 تا 90 معادل 44/1 درصد و 15/0 درصد بیش از متوسط کشوری (29/1) است که تا حدود زیادی تحتتاثیر مهاجرت است؛ چرا که به گفته معاون استاندار تهران، رشد طبیعی جمعیت در این استان حدود یک درصد است. با این حال بعد خانوار در میان پایتختنشینان به 3/3 نفر رسیده است که از متوسط کشوری (55/3) کمتر است.
«دنیای اقتصاد» از جزئیات نتایج سرشماری سال 90 در تهران گزارش میدهد
آخرین تغییرات ترکیب جمعیتی پایتخت
دنیای اقتصاد ـ سرشماری عمومی نفوس و مسکن یکی از عمدهترین راهکارهای شناسایی و ارزیابی ویژگیهای جمعیتی کشور است که نتایج آن امکان برنامهریزی کلان، متناسب با تحولات جمعیتی و ساختاری را فراهم کرده و نیازهای آتی کشور در حوزههای مختلف اجتماعی، اقتصادی، آموزشی و … را تبیین میسازد.
آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن که سال گذشته در کشور اجرایی شد، دربرگیرنده آخرین وضعیت ترکیب جمعیتی و برخی از شاخصهای اجتماعی بود که علاوه بر اهمیت ارزیابی ملی این برآوردهای آماری، نگاه تفکیکی و استانی به این دادهها نیز از اهمیت قابلتوجهی برخوردار است. این مساله در کلانشهری همچون تهران که همچنان بیشترین میزان جمعیت متمرکز کشور را در خود جای داده است، از ویژگی دوچندانی برخوردار است.
براساس آخرین سرشماری نفوس و مسکن در سال 90، جمعیت کل کشور 75 میلیون و 149 هزار و 669 و جمعیت استان تهران برابر با 12 میلیون و 183 هزار و 391 نفر اعلام شد. استان تهران دارای 14 شهرستان است كه بعد از شهرستان تهران با بیش از هشت میلیون نفر جمعیت، پر جمعیتترین شهرستان ورامین با 526 هزار و 294 نفر است. اسلامشهر با 485 هزار و 688 نفر در رتبه سوم به لحاظ جمعیتی قرار دارد.
نسبت جنسیتي تقریبا برابر برای زنان و مردان پایتخت
بر مبنای نتایج سرشماری سال گذشته، شاخص نسبت جنسيتي (که نشان ميدهد به ازاي هر صد نفر زن چند نفر مرد وجود دارد) نشان میدهد اين شاخص در استان تهران از رقم 106 در سال 85 به رقم 102 در سال 90 كاهش يافته است. از کل جمعیت استان تهران بیش از 6 ميليون و 130 هزار نفر را مردان و بيش از 6 ميليون نفر را زنان تشكيل ميدهند.
نسبت جنسيتي در سال 90 براي نقاط شهري 6/100 و برای نقاط روستايي استان تهران 7/114 بوده است. معاون برنامهريزي استاندار تهران در گفتوگو با «ایسنا»، در این خصوص مطرح کرده که؛ «به نظر ميرسد يكي از علل كاهش شاخص نسبت جنسيتي در استان كم شدن ميزان خالص مهاجرت وارده به آن است؛ چراكه در ميان مهاجران همواره نسبت جنسيتي بالاتر از نسبت جنسيتي ساكنان يك منطقه است.»
روند رو به کاهش رشد جمعیت استان تهران
از کل جمعيت استان تهران، 11 ميليون و 305 هزار و 832 نفر در مناطق شهري و 887 هزارو 437 نفر نيز در نقاط روستايي زندگي ميكنند که براین اساس، رشد جمعیت در مناطق شهری این استان 65/1 درصد و در مناطق روستایی منهای 1/1 است.
در حالی که طبق برآوردهای آماری صورت گرفته، درصد متوسط رشد سالانه جمعیت کل کشور در طول پنج سال (90ـ1385) برابر با 29/1 درصد بوده، این رقم در استان تهران 44/1 درصد بوده که نسبت به دوره سرشماری قبلی با کاهش ملموسی همراه بوده؛ چرا که این رقم در خلال سالهای 85ـ1375 در استان تهران برابر با 39/2 درصد بوده است. بر اساس نتايج سرشماري سال 90 استانهاي بوشهر با 11/3 و البرز 04/3 درصد بالاترين رشد جمعيت را در بين استانهاي كشور داشتند؛ ضمن آنكه رشد جمعيت استان البرز خود متاثر از رشد جمعيت استان تهران بود؛ زيرا شهرستان كرج به علت مجاورت با شهرستان تهران سرريز جمعيت آن را به خود جذب كرده است و رشد جمعيت استان بوشهر معلول مهاجرت نيروي كار از ساير استانها به منظور اشتغال به كار در پروژههاي پارس جنوبي است. كمترين رشد جمعيت در اين دوره نیز مربوط به استان اردبيل با 33/0 درصد است.
شاخص جمعیت در سه گروه سنی
نعمتالله تركي، معاون برنامهريزي استاندار تهران به تشریح شاخص جمعیت در سه گروه عمده سني 14-0، 64-15 و 65 ساله و بیشتر پرداخت و اظهار کرد: در سال 90 جمعيت 14-0 ساله 9/19 درصد، جمعيت 64-15 ساله 9/73 درصد و جمعيت بيشتر از 65 سال 2/6 درصد از كل جمعيت استان تهران را تشكيل ميدهند؛ در حالي كه اين شاخص در سال 85 براي سه گروه سني مذكور به ترتيب 2/21 و 7/73 و 1/5 درصد بوده است. بنابراين مقايسه اين ارقام نشان ميدهد كه جمعيت سالمند استان افزايش، جمعيت كم سال (كمتر از 14) كاهش يافته و جمعيت مياني (64-15) تفاوت چنداني نكرده است.
به گفته تركي، اين ارقام براي سال 90 كشور به ترتيب حدود 23 و 71 و 6 بوده است كه نشان ميدهد سهم جمعيت 9/19 درصدي زير چهارده سال استان از كل جمعيت آن بسيار كمتر از سهم 4/23 درصدي كشور و سهم 6/1 درصدي سالمندان (بالاي 64 سال) از كل جمعيت استان تهران بيشتر از سهم 7/5 درصدي كشور است و جمعيت 15 تا 64 ساله كشور نيز به طور نسبي كمتر از استان تهران است.
کاهش مهاجرپذیری پایتخت
تهران به لحاظ موقعیت اقتصادی یكی از مهاجرپذیرترین استانهای كشور محسوب میشود؛ هر چند که میزان مهاجرتپذیری تهران نسبت به سالهای قبل کاهش یافته است.
با توجه به اينكه تغييرات رشد طبيعي جمعيت اندك است، كاهش قابل ملاحظه رشد جمعيت طي دو دوره سرشماري نشان ميدهد كه ميزان مهاجرت وارده به استان تهران در دوره 90-85 كاهش قابلملاحظهاي نسبت به دوره 85-75 داشته است. بر مبنای این امر با توجه به سهم بالاي جمعيت شهرستان تهران از كل جمعيت استان و رشد كمتر جمعيت شهرستان تهران نسبت به ساير نقاط استان، سهم عمده كاهش رشد جمعيت استان تهران مربوط به كاهش رشد جمعيت اين شهرستان است و با وجود كاهش مهاجرت، استان تهران كماكان مهاجر پذير بوده.
تراکم جمعیت تهران، 20 برابر کشور
تراكم جمعیت در استان تهران نیز 890 نفر است كه حدود 20 برابر تراكم جمعیت در كل كشور(46 نفر در هر كیلومتر مربع) است. سهم مساحتی استان تهران برابر با 8/0 درصد و سهم جمعیتی آن نیز 2/16 درصد است.
گزارشهای استخراج شده از آمار سرشماری سال 90 نشان میدهد که از سه میلیون و 733 هزار و 190 خانوار بیش از سه میلیون و 400 هزار خانوار در مناطق شهری این استان زندگی میكنند که از این میان خانوارهای یک، دو، سه و چهار نفره استان تهران از کل کشور بیشتر و خانوارهای پنج نفره و بیشتر بیش از شش درصد کمتر از کل کشور است.
ضریب نفوذ اینترنت
یکی دیگر از شاخصهایی که در جریان بررسی آمار نفوس و مسکن مورد ارزیابی قرار گرفته است، میزان نفوذ اینترنت در سطح کشور و در میان افراد جامعه است. برای ارزیابی این شاخص، درصد افرادی که در 12 ماه قبل از سرشماری حداقل یک بار از اینترنت استفاده کردند، به مجموع افراد در همان گروه سنی مورد ارزیابی قرار میگیرند.
براین اساس از تعداد 11 میلیون و 221 هزار و 810 نفر کاربر اینترنت در کل کشور، تعداد 2 میلیون و 783 هزار و 595 نفر کاربر مربوط به استان تهران بودهاند. ضریب نفوذ اینترنت در استان تهران و در میان افراد شش سال و بالاتر برابر با 9/24 درصد، افراد 10 سال و بالاتر 26 درصد و در میان افراد 15 تا 24 سال برابر با 9/40 درصد بوده است. این دادههای آماری بر درصد توزیع واحدهای خالی مسکونی در کشور نیز اشاره دارد. طبق آخرین سرشماری، تعداد یک میلیون و 663 هزار و 412 واحد خالی مسکونی در کشور وجود دارد که تهران با برخورداری از سهم 7/19 درصدی، تعداد 327 هزار و 163 واحد خالی مسکونی را در دل خود جای داده است.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید