ایران وایر
از نخستین روز پس از آتشبس میان اسراییل و ایران کیفیت هوا در استانهای البرز و تهران به شکلی محسوس کاهش پیدا کرد.
سازمان هواشناسی کل کشور وضعیت هوای همه شهرها در این دو استان را «بسیار ناسالم» توصیف کرد و به شهروندان هشدار داد درصورتیکه اجباری برای بیرون رفتن از منازل ندارند در خانهها بمانند.
دو روز بعد مدیرکل حفاظت محیطزیست استان تهران اعلام کرد: «کاهش کیفیت هوا و افزایش غلظت ذرات معلق در تهران تا شنبه تداوم دارد.»
چند شهروند ساکن تهران نمایی کلی از شرایط هوای تهران بعد از روزها انفجار و دود و موشکباران ارایه کردند و ما در گفتوگو با دو کارشناس و متخصص به این پرسش پاسخ دادیم که آیا این آلودگی، بهطور ویژه نگرانکننده است یا یکی از دهها وضعیت ناسالم اعلامشده در طول سال در این دو استان است؟
***
میدانستم چیزی نیست اما مادرم میترسید
«آنقدر در ده دوازده روز جنگ دود در هوا بود و چشم و سینهمان سوخته بود که آن روز چیز ویژهای احساس نکردم. چیزی که از روزهای موشکباران متفاوت بود رنگ هوا بود. آسمان بهجای تیره و خاکستری، قرمز و نارنجی بود.»
اینها را مولود میگوید. زنی که فروشنده صنایعدستی دریکی از محلات مرکزی تهران است. مولود میگوید: «من چون محل کارم یکی از مناطق پرترافیک تهران است عادت کردهام به چک کردن شاخص آلودگی هوا. روز ۵تیر شاخص آلودگی روی ۲۰۹ بود. چند ساعت بعد ولی امکان چک کردن فراهم نبود انگار اطلاعات را از دسترس خارج کردند شاید هم به خاطر محدود کردن اینترنت بود که سایت یک صفحه سفید نشان میداد.»
زهره شهروند دیگری است که کارمند یکی از ادارات دولتی در کرج است. او از روز چهارم جنگ دور کار شد: «روزی که آلودگی هوا به شکل عجیبی بالا رفت من هنوز دور کار بودم. بوی عجیبی در هوا بود و رنگ آسمان به قرمز و قهوهای میزد. مادر من خیلی از بابت آلودگی هستهای وحشت داشت بااینکه به او اطمینان داده بودم این از آن آلودگیها نیست اما بلند شد تمام درزهای پنجرهها را گرفت. توی خانه هم ماسک زده بود. طفلک فکر میکند اگر آلودگی هستهای رخ بدهد میشود اینطوری جلواش را گرفت.»
دلیل آلودگی آلایندههای ناشی از بنزین نبود
«حمیدرضا خورشیدی» – مدیرکل هواشناسی استان تهران- روز ۶تیر۱۴۰۴ در گفتوگو با خبرگزاری ایسنا توصیه کرد که در شرایط جوی فعلی بهتر است «بیماران تنفسی، افراد سالخورده و کودکان» در فضای باز حاضر نشوند.
او علت آلودگی را «وجود کانونهای گردوخاک داخل استان» عنوان کرد، در حالی که عموما از شاخصهای مرتبط با «آلایندههای متحرک ناشی از سوخت ناسالم وسایل نقلیه» به عنوان عامل اصلی آلودگی هوای تهران یاد میشد. البته در این روزها به دلیل خلوتی تهران و خالی شدن شهر از حضور شهروندان، احتمالا تاثیر سوخت ناسالم کاهش پیدا کرده است.
«صادق ضیاییان» رییس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات جوی سازمان هواشناسی نیز در گفتوگو با ایسنا اعلام کرده است که «خشکسالی در بعضی زمینهای اطراف تهران و تبدیل آنها به کانونهای گردوخاک» علت آلودگیهای این روزهاست.
او مشخصا به منطقه «نظرآباد» در میان استان قزوین و تهران اشاره کرد و گفت که این ناحیه منشأ اصلی ریز گردهای تهران و کرج است.
نظرآباد کجاست؟
نظرآباد منطقهای صنعتی در نزدیکی کرج یکی از مناطقی است که در جریان جنگ ایران و اسراییل بارها صدای انفجار از آن شنیده شد. یکم تیرماه سال جاری ساکنان منطقه گفتند صدای نه انفجار مهیب در منطقه را شنیدهاند و حالا بعد از گذشت چند روز از انفجارها هوا زردرنگ شده و نفس کشیدن دشوار است. شرکت ریسندگی و بافندگی فخر ایران» یا «کارخانه نمازی» که گفته میشود سالهاست متروک هستند در حمله اسراییل به ایران هدف موشک قرار گرفتند
کارشناسان میگویند: نگران نشویم اما دقت کنیم
آلودگی هوا در تهران، ناسالم بودن هوا برای همه گروههای سنی و تغییر رنگ آسمان در تهران اتفاق تازهای نیست. در سال چند نوبت هشدارهای بنفش و قرمز و نارنجی و زرد برای وضعیت هوا صادر میشود؛ اما عبور از ۱۲ روز دشوار و انفجارهایی که با هرکدامشان هراس اینکه شهر آلودگی هستهای را تجربه کند وضعیت روان شهروندان را شکننده کرده است و باهم اتفاقی سعی میکنند ارتباطی با آنچه در این ۱۲ روز گذشته بیابند.
«روزبه اسفندیاری»، پزشک و پژوهشگر پزشکی هستهای در پاسخ به این پرسش که مردم چطور میتوانند نسبت به تشخیص آلودگیهای ناشی از آلایندههای هستهای یا مرتبط با انفجار مراکز حساس آگاه باشند میگوید: «تا زمانی که نهادهای وابسته مانند سازمان هواشناسی یا محیطزیست دراینباره اطلاعات دقیق ندهند نمیشود با قاطعیت درباره نوع آلودگی هوا در تهران چیزی گفت اما انفجار انبارهای موشک، زاغهها، انبارهای سوخت و مواردی ازایندست یک سری آلاینده را متصاعد میکنند و همه آنها هم شرایط آب و هوایی را تحت تاثیر قرار میدهند.»
به گفته این پژوهشگر هستهای چیزی که اندکی نگرانی را در این مورد کم میکند تغییر رنگ هواست: «اگر آلودگی ناشی از ترکیب آلایندههای هستهای با هوا باشد بو و رنگ ندارد اما بهشدت موجب سوختگی پوستی، درگیری چشمی و مجاری تنفسی خواهد شد؛ بنابراین به دلیل اینکه در آلودگی اخیر تهران و کرج تغییر رنگ هوا مشاهدهشده خوشبختانه به نظر میرسد که ازایندست آلودگیها نیست.»
روزبه اسفندیاری به شهروندان توصیه میکند در مناطقی که تاسیسات هستهای در آنها هدف حمله قرارگرفتهاند هرگونه تغییر را در شرایط پوست، سوختگی در چشم و مجاری تنفسی جدی بگیرند و به مراکز درمانی مراجعه کنند.
«منصور سهرابی» پژوهشگر بومشناسی و محیطزیست، هم تاکید میکند که تشخیص دقیق دلایل این آلودگیها نیازمند بررسی شاخصهای موجود در هوا، آب و نمونهبرداری از خاک است: «چنین کارهایی در شرایط عادی هم نیازمند پایش است. به معنای بررسی دقیق و در بازههای زمانی معین. ایران به شکل مداوم زیر بمباران بوده و طبیعی است حساسیت مردم بالا رفته باشد. الان شاخصها به دلیل شرایط خاص دوازده روز جنگ بهصورت لحظهای ممکن است تغییر کنند؛ بنابراین باید دقیقا مشخص بشود شرایط ایمنی شهری چگونگی است و اگر موادی منتشرشده سمتوسوی آن به کجا رفته است و اینها همه از وظایف حکومت باشند.»
او تاکید میکند که تشویق مردم به استفاده از ماسک در شرایط فعلی چندان علمی نیست: «ما با حکومتی طرفیم که در اطلاعرسانی شفاف نیست از سوی دیگر بررسیهای لازم را هم اگر انجام میدهد نتایج دقیقی اعلام نمیکند. بهجای مسوولیت پذیری توپ را در زمین مردم میاندازد. نتیجهگیری کلی اینکه بدون بررسی علمی نمیتوان پاسخ دقیقی به پرسشهای شهروندان داد که آیا باید از این آلودگی در هوا یا احتمالا آب بترسند یا نه.»
نمایندگان مجلس شورای اسلامی طرح قطع همکاری تهران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به تصویب رساندند و با تایید شورای نگهبان، «محمدباقر قالیباف»، رییس مجلس، آن را به دولت ابلاغ کرد.
حضور بازرسهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی شاید تنها راهی بود که میتوانست مردم را در خصوص آلایندههایی که احتمالا محل زندگی آنها را آلوده کرده آگاه کند.
«رافایل گروسی» با ابراز نگرانی در خصوص نامعلوم بودن وضعیت اورانیوم ۶۰ درصد غنیشده نامهای به «عباس عراقچی»، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نوشته و در آن خواستار بازدید آژانس از تاسیسات اتمی شده اما در تلاطم موجود میان قدرتها و دولتها پاسخی به این درخواست داده نشده است.
به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید