
حمید رمضانی
به هنگام خواندن بیشتر کتاب های تاریخی، با اشتباهات تکراری ای روبرو می شویم که جای شگفتی است که تاکنون بدان ها پرداخته نشده است و این اشتباه برآمده از یک “زمان پریشی“ از سوی نویسندگان است . در کتاب ها آنگاه که نویسنده می خواهد رخدادی را در دویست سال و بیش از دویست سال پیش بازنماید، از گزاره های شگفتی چون عراق(و نه عراق عرب) و افغانستان نام می برد . همگان می دانیم که که جایی که امروز عراق(و نه عراق عرب) نامیده می شود در ۱۱/۷/۱۳۱۱ از سوی بریتانیا آفریده و جایی که امروز افغانستان نامیده می شود در ۲۸/۵/۱۲۹۸ آفریده شده اند . آن زمان چنین کشورهایی و همچنین سرزمینی به این نام ها نمی داشتیم که بخواهند این نام ها را برای آن زمان بکار برند . افغانستان کنونی کم و بیش بر خراسان بزرگ و عراق کنونی بر استان های ساسانی و پس از آن بلادشام و سپس بر بخش بندی های دیگری سازمان یافته بود. از اینرو به کار بردن واژه های عراق و افغانستان در کتابی که به تاریخ سلجوقیان یا غزنویان یا ایلخانیان و … می پردازد، دچار “زمان پریشی” ژرف بوده و نادرست است.
از آن گذشته بسیار می بینیم که نویسندگان شناخته شده و نامدار منابع دست دوم تاریخی، به هنگام بازنمایی یک رخداد تاریخی، نمونه وار در سده ۵ یا ۶ هجری قمری می نویسند : «در آن زمان در ایران و آذربایجان چنین و چنان شد». اگر فردید نویسنگان از آذربایجان، جمهوری باکو باشد، که در آن زمان چنین کشور ساختگی ای نبود و اگر فردید آنها نیمروز ارس و همین آذربایجان خودمان بوده است، آنکه جدا از گستره ایران نبوده که بخواهند آن را جدای از ایران بنویسند . اگر می خواستند چنین کنند پس بجای ایران هم می بایست تک تک ایالت ها را همچون کرمان، فارس و … را جداگانه بیاورند . چگونه است که به آذربایجان که رسیده اند آن را جدا نوشته اند . پروا کنید که اینجا سخن از کتاب هایی است که در زمان شاه (پیش از انقلاب) و همچون منابع دست دوم تاریخی نوشته شده اند و نه در روزگار کنونی که پانترکیسم در بیشتر کتاب ها جولان می دهد.
آنچه در بالا آمد، براستی شایان پرواست . از همین آغاز می بایست تاریخ را به جوانان ایرانی به درستی و باریکی آموخت تا پس فردا، شبهات نتوانند ذهن آنها را تسخیر کنند . ایران راستین و تاریخی دست کم تا پیش از تشکیل کشورهای ساختگی نام برده شده بالا، از فرات تا سند است و اگر نویسنده ای می خواهد ایالت را در آن زمان جدا جدا بنویسد، باید همه را جدا بنویسد.
۲۸/۶/۱۴۰۴